ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ

ΦΩΤΟ: Αφίσα του Άγγελου Σικελιανού για τις Δελφικές εορτές, 9 – 10 Μαΐου, 1927. Δημόσιο Κτήμα. Πρόλογος Γνῶθι σεαυτόν ήταν επιγραφή στον ναό του θεού Απόλλωνα στους Δελφούς. Επίσης και μέγιστη φιλοσοφική και πολιτική αρετή και το χαρακτηριστικό απόφθεγμα του Μαντείου των Δελφών. Δελφικές εορτές Τον Μάιο του 1927, περίπου 1.600 χρόνια μετά τις καταστροφές των Δελφών από Χριστιανούς, ο Άγγελος Σικελιανός, άριστος και δημοφιλής ποιητής και πατριώτης με αγάπη, γνώση και σεβασμό για τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, οργάνωσε πολιτισμικές εορτές στον αρχαιολογικό χώρο. των Δελφῶν, τόπος προφητικός και ιερός του θεού Απόλλωνα για χιλιετίες. Στην προχριστιανική Ελλάδα, οι Δελφοί στον όρο Παρνασσός ήταν κέντρο όχι μόνο ευσέβειας προς τους θεούς και ιδιαιτέρως για τον θεό του φωτός και μουσικής Απόλλωνα, αλλά και για την ειρήνη μεταξύ των Ελλήνων από όλο τον κόσμο. Πόλεις όπως η Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος, Συρακούσια και Μακεδονία είχαν τα δικά τους ταμία και ιερά στους Δελφούς. Η δε ιέρεια του Απόλλωνα, η Πυθία, την γνώση, νοημοσύνη και προφητική αρετή και απάντησε λογικά και διπλωματικά στις ερωτήσεις που είχε αγαπήσει του Ιερού και πόλεις. Με άλλα λόγια, το Μαντείο των Δελφών ήταν η μη επίσημη πρωτεύουσα της αρχαίας Ελλάδος. Όπως οι Πανελλήνιοι αγώνες, οι Δελφοί ήταν και το ανώτερο ίδρυμα κοινής ελληνικής πολιτικής. Ένωνε τους Έλληνες της Ελλάδος και της διασποράς με γνώση, θεϊκή ευσέβεια, φιλοσοφία, φιλοξενία, πολιτική ειρήνης, άριστης τέχνης και πολιτισμού. Το μετάλλινο άγαλμα Ηνίοχος στο Μουσείο των Δελφών μιλάει για ομορφιά και αριστεία, τέλεια μεταλλουργία, τεχνολογία και τέχνη. Τα λέγει όλα. Χαιρετιστής στο Μουσείο στους Δελφούς. Δημόσιος Τομέας. Ηνίοχος. Ηνίοχος, Μουσείο Δελφών, 474-470 Πριν της Εποχής μας. Δημόσιο Κτήμα. Πολύ πιθανόν, αυτά τα προτερήματα των Δελφών, που ήταν και στις σκέψεις του Σικελιανού που προώθησαν τις εορτές στους Δελφούς τον Μάιο του 1927. Τα ποιήματά του ήταν εικόνες ομορφιάς, του δικαίου, της σωφροσύνης και της φρόνησης. Δηλαδή τα λυρικά του λόγια υμνούσαν την αρχαία Ελλάδα. Και στις εορτές που ζωντάνευε στους Δελφούς το 1927 είχε το θεατρικό έργο του Αισχύλου, Προμηθεύς Δεσμώτης, αθλητικούς αγώνες, έκθεση λαϊκής χειροτεχνίας και συναυλία Βυζαντινής μουσικής. Άγγελος Σικελιανός Το μήνυμα του Άγγελου Σικελιανού ήταν ότι το όραμα και τα επιτεύγματα της αρχαίας Ελλάδος ήταν πολύ πιο ανώτερη της Ευρώπης και της Αμερικής του 20ου αιώνα . Είναι ανάγκη η πολιτισμική επιστροφή των Ελλήνων στην αρχαία τους πατρίδα. Οι καιροί στην Ελλάδα μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων ήταν γεμάτη με νέφη ομίχλης και έριδος. Συμφωνώ με τον Άγγελο Σικελιανό. Αθηνά και Έριδα, σε σύγκρουση (δεξιά), στον Τρωικό Πόλεμο. Εύη Σαραντέα. Αθηνά και Έρις. Πίνακας Εύης Σαραντέας. Αχριστοκρατία H κατάσταση στην Ελλάδα, περίπου 100 χρόνια αργότερα, 3 η δεκαετία του 21ου αιώνα , παραμένει άθλια. Ο Γιάννης Ιωαννίδης , καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, μιλάει για “αχρηστοκρατία.” Πράγματι, οι κυβερνήτες της Ελλάδος το 2026 είναι άχρηστοι. Μόνο ύβρης, ξενομανία και αμάθεια τους διακρίνει. Δεν είναι πατριώτες. Δεν έχουν τις αρέτες του γνῶθι σεαυτόν, της δικαιοσύνης, της σωφροσύνης και φρόνησης. Είναι κατά το πλείστων εθνομηδενιστές που εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα. Συνέχεια των Δελφικών εορτών Θα ήταν πατριωτική πράξη για τους Έλληνας λόγους να τιμήσουν τον Άγγελο Σικελιανό με εορτές στους Δελφούς τον Μάιο του 2027. Η ώρα δεν είναι αργά για τους λόγους και τους περισσότερους Έλληνες να τιμήσουν τους προγόνους που δημιούργησαν δημοκρατία, επιστήμη, το θέατρο του Διονύσου, Ολυμπιακούς αγώνες, το Ιερό στους Δελφούς, τον Αστρονομικό Υπολογιστή ιδιοφυίας (Μηχανισμό των Αντικυθήρων) του δεύτερου αιώνα πριν από την εποχή μας και απαράμιλλο πολιτισμό. Ακόμα και η σημερινή Ελλάδα της αχρηστοκρατίας έχει τεράστιες πολιτισμικές δυνάμεις για την Αναγέννηση του αρχαίου μας πολιτισμού. Παιδεία Ο Όμηρος, δάσκαλος των Ελλήνων για χιλιετίες, να διδάξει στα Ελληνόπουλα από το νηπιαγωγείο, Δημοτικό σχολείο μέχρι και το Λύκειο. Μια 12ετή εξοικείωση με τον Όμηρο που θεμελιώνει τα Ομηρικά Ελληνικά στα παιδιά, δηλαδή τα παιδιά που διαβάζουν και θα καταλαβαίνουν τα αρχαία ελληνικά ως μητρική τους γλώσσα, που βέβαια είναι. Παρόμοια μάθηση να γίνει και με τον Ησίοδο, τους φιλοσόφους Πυθαγόρα, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, ποιητές Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη και Αριστοφάνη, ιστορικούς Ηρόδοτο και Θουκυδίδη, επιστήμονες Ευκλείδη, Κτησίβιο, Αρχιμήδη και Πτολεμαίο. Τα παιδιά που θα ακούσουν και θα δοκιμάσουν τη γεύση του πολιτισμού, έστω και ολίγο, από αυτούς τους δημιουργούς του πολιτισμού, θα ενθουσιαστούν και θα αγαπήσουν την πατρίδα τους και την ελληνική σοφία. Βήμα πρώτο για να καταλάβουν τις πατρογονικές των ρίζες. Μετά από αυτήν την παιδεία, τα παιδιά που κάνουν ερωτήσεις και θα διψούν για περισσότερη σοφία. Η Αναγέννηση θα φέρει τα φρούτα του πολιτισμού, δηλαδή, το γνῶθι σεαυτόν, αγάπη για το καλόν κ᾽ αγαθόν, προστασία της ιερής φύσεως, και αγάπη της πατρίδας, πολιτική ανεξαρτησία, στρατιωτική ισχύ, αυτάρκεια και δημοκρατία. Ο πολίτης, όπως λέγει και ο Αριστοτέλης, «μετέχειν κρίσεως και αρχῆς», δηλαδή, λαβαίνει μέρος στα κοινά και κρίνει και υπηρετεί την πολιτεία (Αριστοτέλους Πολιτικῶν 1275 α 22). Η Αναγέννηση και πτώση της Δύσης Οι Ευρωπαίοι κατάφεραν την Αναγέννηση με λίγα Ελληνικά χειρόγραφα που οι Έλληνες του Βυζαντίου έφεραν στην Πάδοβα, Βενετία και Φλωρεντία πριν από χρόνια της Οθωμανικής Μογγολικής κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης και της Ελλάδος το 1453 και μετά. Τον 21 ον αιώνα, όμως, η Ευρώπη και η Αμερική είναι γεμάτες με ομίχλη, έριδα και πολέμους. Η δε εξάρτηση των, όπως και του υπολοίπου κόσμου, από ορυκτά καύσιμα προωθεί την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και το κλιματικό χάος σε ολόκληρη την Γη. Ο Γενικός Γραμματεύς των Ηνωμένων Εθνών, Antonio Guterres , μιλάει με σθένος για την πολύ επικίνδυνη κλιματική κατάσταση που περικυκλώνει την Γή. Το 2021, είπε στους κυβερνήτες του κόσμου να σταματήσουν την παθολογική τους εξάρτηση στο πετρέλαιο, διαφορετικά τα ορυκτά καύσιμα θα θάψουν την ανθρωπότητα. Σταματήστε να σκάβετε τον τάφο σας, τους είπαν. Ξενοκρατία και δουλεία Η Ελλάδα πρέπει να βρει ενέργεια που δεν κάνει τη φύση εχθρό. Αλλά καταρχήν, είναι ανάγκη να γνωρίζουμε γιατί η Ελλάδα αποφεύγει τον αρχαίο πολιτισμό της, γιατί είναι όπως είναι. Η χώρα έχασε την ελευθερία της στους Ρωμαίους από το 146 πριν από την εποχή μας. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος τον τέταρτον αιώνα ανάγκασε τους Έλληνες και Ρωμαίους να δεχτούν τον Χριστιανισμό και να σταματήσουν την ευσέβεια τους προς τους θεούς. Αυτή η βάναυση Χριστιανοποίηση και καταστροφή της Ελλάδος διάρκεσε τουλάχιστον 1.000 χρόνια. Οι αυτοκράτορες χρηματοδότησαν βάρβαρους Γερμανούς να καταστρέψουν τους εκατοντάδες ναούς της Ελλάδος. Οι μαυροντυμένοι μοναχοί ήταν οι οδηγοί των βαρβάρων. Ο δε αυτοκράτορας Θεοδόσιος τον 4 ον αιώνα νομοθέτησε θάνατο για τους Έλληνες που τολμούσαν να εκφράσουν την ευσέβειά τους προς τους θεούς (Θεοδοσιανός Κώδικας / Codex Theodosianus 16.10.1–25, 472–6). Με τέτοια εχθρική πολιτική, η Ελλάδα άλλαξε ριζικά, από μια χώρα ελευθερίας, δημοκρατίας και επιστήμης σε μια χώρα τρόμου, λεηλασίας, ξενοκρατίας και δουλείας. Και με την πτώση στους Οθωμανούς το 1453, η Ελλάδα έγινε αποικία των Μωαμεθανών Τούρκων για περίπου 400 χρόνια, δηλαδή χωρίς ελευθερία, επιστήμη και ασφάλεια. Οι βάρβαροι Τούρκοι ήταν ιδικοί στο παιδομάζωμα, όπου έκλεβαν τα αγόρια και έφηβους των υπόδουλων Ελλήνων και τα γύμναζαν σε στρατιώτες του Σουλτάνου. Επίσης, οι γενοκτόνες Τούρκοι έδιναν προνόμια στους Έλληνες Φαναριώτες της Κωνσταντινούπολης και στο ιερατείο να κυβερνούν την Τουρκοκρατημένη Ελλάδα για συμφέρον του Σουλτάνου. Οι Φαναριώτες έγιναν Εφιάλτες. Εάν προσθέσουμε τα χρόνια Ρωμαϊκής, Χριστιανικής και Τουρκομογγολικής κατοχής, οι Έλληνες δεν ήταν ελεύθεροι για περίπου 2.000 χρόνια. Η μέγιστη φθορά της δουλειάς είναι ότι συχνά οι δούλοι χάνουν την εθνική τους ταυτότητα η αφομοιώνονται με τους κυρίαρχους μη Έλληνες εθελοντικά η συνήθως με την βία. Επίλογος Αυτοί είναι και οι κύριοι λόγοι που η Ελλάδα το 2026, μητέρα του πολιτισμού, χρειάζεται αρχαίος ελληνικός πολιτισμός για να γίνει πολιτισμένη και να ξαναγίνει παγκόσμιο κέντρο επιστήμης, δημοκρατίας και οικολογικού πολιτισμού. Αυτό το ταξίδι, όπως και η Οδύσσεια του Ομήρου, θα είναι επικίνδυνο, αλλά ο νόστος έχει γίνει πανίσχυρος και ο κίνδυνος της ξενοκρατίας, εθνομηδενισμός και Τουρκία έχουν φέρει την Ελλάδα στα χείλη της εξαφάνισης. Το 1927, ο Άγγελος Σικελιανός έκανε την αρχή. Ως την ξαναρχίσουμε και δυναμώσουμε. Η μακρινή μητέρα μας περιμένει. ==== Ο Δρ. Ο Εὐάγγελος Βαλλιανᾶτος είναι πολιτικός ιστορικός και ιστορικός της επιστήμης και περιβαλλοντολόγος. Είναι και συγγραφέας εκατοντάδων άρθρων και 9 βιβλίων.

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη Ο Θεόφραστος από την Ερεσό της Λέσβου (372–287 π.Χ.) ήταν ένας από τους σπουδαίους Έλληνες φιλοσόφους. Ήταν γιος του Μέλαντος, ενός βιοτέχνη που ασχολούνταν με τη βαφή των μαλλιών. Ο Θεόφραστος μαθήτευσε πρώτα στον Αλκίππο και στη συνέχεια στον Πλάτωνα. Αρχικά ονομαζόταν Τύρταμος. Όταν αργότερα βρέθηκε στη Χαλκίδα και ανέλαβε τη σχολή του Αριστοτέλη, ο Αριστοτέλης, εντυπωσιασμένος από την ωραία έκφραση και τη δύναμη του λόγου του, τον αποκάλεσε Ευφραστό. Αργότερα ο λαός τον ονόμασε Θεόφραστο. Ο συγγραφέας και αείμνηστος καλός μου φίλος Απόστολος Γονιδέλης γράφει ότι η πόλη Ερεσός της Λέσβου ανάγεται τουλάχιστον στον 10ο αιώνα π.Χ. Η Ερεσός έγινε γνωστή κυρίως από την αξεπέραστη ποιήτρια Σαπφώ, η οποία προηγήθηκε κατά περίπου δυόμισι αιώνες του Θεόφραστου. Η Ερεσός ήταν τότε φημισμένη για τα σιτηρά της, τα οποία θεωρούνταν ιδιαίτερα εκλεκτά και, όπως διαφημιζόταν, κατάλληλα ακόμη και για τους «θεούς». Αρχικά ο Θεόφραστος δίδαξε στη Λέσβο, αλλά γρήγορα μετέβη στην Αθήνα, το παγκόσμιο τότε κέντρο του πολιτισμού. Εκεί μαθήτευσε κοντά στον Πλάτωνα, μαζί με τον Αριστοτέλη και άλλους μαθητές. Μετά τον θάνατο του Πλάτωνα, ο Θεόφραστος ακολούθησε τον Αριστοτέλη στην Άσσο της Μικράς Ασίας, μαζί με τον Ξενοκράτη, τον Καλλισθένη, τον Νηλέα και άλλους. Εκεί ιδρύθηκε μια σημαντική επιστημονική και φιλοσοφική σχολή. Μετά τον θάνατο του Ερμία, το 345 π.Χ., έφυγαν μαζί με τον Αριστοτέλη και πήγαν στη Μυτιλήνη, όπου παρέμειναν διδάσκοντας και συλλέγοντας πλούσιο βιολογικό υλικό. Και δάσκαλος του Μ. Αλεξάνδρου Από εκεί έφυγαν όταν ο Φίλιππος κάλεσε τον Αριστοτέλη να αναλάβει τη διαπαιδαγώγηση του Αλεξάνδρου και εκείνος πήρε μαζί του και τον Θεόφραστο. Και οι δύο φιλόσοφοι, όσο βρίσκονταν στη Μυτιλήνη, έδωσαν αγώνα κατά των τυράννων Ερμώνα, Ηραίου και Απολλοδώρου, οι οποίοι καταδυνάστευαν την Ερεσσό. Όλες οι πόλεις της Λέσβου τάχθηκαν με το μέρος του Φιλίππου, προσχωρώντας στη Συμμαχία της Κορίνθου, της οποίας ηγήθηκε ο Μακεδόνας βασιλιάς το 338 π.Χ. Όταν ο Αριστοτέλης ίδρυσε το Λύκειο στην Αθήνα, ο Θεόφραστος ήταν και πάλι μαζί του. Αργότερα, όταν ο Αριστοτέλης κατηγορήθηκε για ασέβεια και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αθήνα και να εγκατασταθεί στη Χαλκίδα, παρέδωσε την Περιπατητική Σχολή, το Λύκειο, στον Θεόφραστο. Ο Θεόφραστος διακρίθηκε για την ευφυΐα, την εργατικότητα, τη φιλομάθειά του και το ήθος του. Ο Διογένης ο Λαέρτιος αναφέρει ότι ο Αριστοτέλης, συγκρίνοντας τον Θεόφραστο με τον ανιψιό του Καλλισθένη, έλεγε μεταφορικά ότι ο πρώτος «θέλει χαλινάρι», ενώ ο δεύτερος «κεντρί». Αναφορικά με το όνομα Τύρταμος, ο συγγραφέας κάνει μια ανάλυση παρόμοιων ονομάτων, τα οποία πιθανόν ανάγονται σε παλαιότερους αρχαίους πληθυσμούς. Στην αρχαιότητα υπήρχαν ονόματα και λέξεις με την κατάληξη «-αμος», όπως Πέργαμος, Πύραμος, Ιασμος, Τεύταμος, Σήσαμος κ.ά. Στην ελληνική γλώσσα οι τύποι «τύρσος», «τύρρις» και «τύρσις» συνδέονται με υψηλό οικοδόμημα, πύργο ή οχυρωματικό έργο και, κατ’ επέκταση, με τα τείχη μιας πόλης. Ο λεξικογράφος του 5ου αιώνα Ησύχιος αναφέρει λέξεις που συνδέονται με τα τείχη και τις οχυρώσεις. Θα μπορούσαμε, επομένως, να διατυπώσουμε την υπόθεση ότι ο Τύρταμος —ή Τύρσαμος— θα μπορούσε συμβολικά να σημαίνει τον φύλακα του κάστρου. Ασφαλώς, εδώ οι ανιστόρητοι και δόλιοι θα έσπευδαν αμέσως να αναζητήσουν κάποιον «προελληνικό λαό» που δήθεν μετανάστευσε από τον βορρά ή την ανατολή, σαν να ήταν η περιοχή προηγουμένως άδεια από γηγενείς πληθυσμούς. Κατά την άποψη του συγγραφέα, η ελληνική παρουσία στην περιοχή παρουσιάζει συνέχεια από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα. Ορισμένοι, όμως, αδιαφορούν για τη μελλοντική εξέλιξη και ευνοούν το σύνθημα των «ανοιχτών πυλών». Ο Διογένης ο Λαέρτιος αναφέρει ότι κάποιος Αθηναίος δημαγωγός, ο Αγνωνίδης, κατηγόρησε τον Θεόφραστο για ασέβεια. Επρόκειτο, σύμφωνα με την παράδοση, για κοινό συκοφάντη, ο οποίος, με τις συκοφαντίες του, είχε οδηγήσει αρκετούς ανθρώπους στον θάνατο, έως ότου τον αντιλήφθηκαν οι Αθηναίοι και τον τιμώρησαν. Τότε ψηφίστηκε νόμος, με πρωτοβουλία του ρήτορα Σοφοκλή, σύμφωνα με τον οποίο οι φιλόσοφοι δεν θα μπορούσαν να διδάσκουν. Αυτό τους υποχρέωσε να εγκαταλείψουν προσωρινά την Αθήνα. Οι Αθηναίοι, όμως, αντιλήφθηκαν το σφάλμα τους, κατήργησαν τον νόμο και οι φιλόσοφοι επέστρεψαν στην πόλη. Ο Θεόφραστος έζησε άγαμος, επειδή πίστευε ότι ο γάμος παρεμπόδιζε τις φιλοσοφικές μελέτες. Μάλιστα, ο Αριστοτέλης τού είχε προτείνει να νυμφευθεί την κόρη του, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Ήταν οπαδός της μεσότητας, την οποία ο Αριστοτέλης θεωρούσε γνώρισμα της αρετής. Δεν ασχολήθηκε ποτέ ενεργά με την πολιτική και δεν συμμετείχε σε εταιρείες, κόμματα ή φατρίες. Ήταν πάντα κομψός και φορούσε καθαρά, λευκά ενδύματα και ακριβά υποδήματα. Ως γνήσιος Αιολεύς, ήταν καλοφαγάς, αγαπούσε την καλοπέραση και δεν υποτιμούσε τα υλικά αγαθά. Πίστευε, μάλιστα, ότι οι ηδονές, όταν απολαμβάνονται με μέτρο, είναι συμβατές με τη φιλοσοφική ζωή. Έλεγε επίσης ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο άχρηστο από τη φιλοδοξία και ότι οι στερήσεις της ζωής είναι περισσότερες από τις ωφέλειές της. Ήταν άνθρωπος χαρούμενος, αστειευόταν συχνά και διέθετε θεσπέσιο λόγο. Με τη στάση του αυτή αποδοκίμαζε εκείνους τους Στωικούς φιλοσόφους που πίστευαν ότι η ρυπαρότητα, η απλυσιά και τα ράκη στην ενδυμασία μπορούσαν να κάνουν κάποιον καλύτερο φιλόσοφο. Άφησε ένα ογκωδέστατο και πολύπλευρο έργο 240 βιβλίων, τα οποία δεν σώζονται σήμερον . Το μόνο που σώθηκε και τον έκανε παγκοσμίως γνωστό είναι οι ςπερίφημοι «Χαρακτήρες», . Πέθανε σε βαθιά γεράματα, σε ηλικία ογδόντα πέντε ετών, μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Τον τελευταίο καιρό αδυνατούσε να περπατήσει και οι μαθητές του τον μετέφεραν με φορείο. Όταν, λίγο πριν από τον θάνατό του, οι μαθητές του τού ζήτησαν να τους δώσει κάποια τελευταία συμβουλή, εκείνος τους είπε: «Εσείς πρέπει να σκεφθείτε τις πράξεις σας.» (Διογ. Λαέρτ. Βίοι Φιλοσόφων, 5, 36–41) ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 1. Οι τέσσερις φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας Στην Αθήνα αναπτύχθηκαν τέσσερις σημαντικές φιλοσοφικές παραδόσεις: α/ Οι Περιπατητικοί αναζητούσαν τη γνώση και την κατανόηση της φύσης και του ανθρώπου. β/ Οι Στωικοί επιδίωκαν την αρετή, την αυτοκυριαρχία και τη ζωή σύμφωνα με τον ορθό λόγο. γ/ Οι Κυνικοί επιδίωκαν την αυτάρκεια και την ελευθερία από τις κοινωνικές συμβάσεις. δ/ Οι Επικούρειοι επιδίωκαν την αταραξία, την απαλλαγή από τον φόβο και την ήρεμη ευδαιμονία. 2. Ο Θεόφραστος και η Περιπατητική Σχολή Ο Θεόφραστος ανήκε στην Περιπατητική φιλοσοφική σχολή και υπήρξε ο σημαντικότερος διάδοχος του Αριστοτέλη στην ηγεσία του Λυκείου 3. Στον αρχαίο Ελληνικό Κόσμο ήκμαζε το Πνεύμα Και στις πιο μικρέςς πόλεις υπήρχαν φιλόσοφοι (25/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Ο ΘΕΟΣ ΠΑΝ ΜΕΡΟΣ 1ον

Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ- ΜΕΡΟΣ Ι του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη Ο Παν είναι, σύμφωνα με μια ευρύτερη συμβολική ερμηνεία του ονόματός του, ο θεός του Παντός και η ενσάρκωση της φύσης και του σύμπαντος. Θεωρείται γιος του Ερμή και μιας Νύμφης, θυγατέρας του Δρύοπος, σύμφωνα με τον Ομηρικό Ύμνο στον Παν. Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές παραδόσεις για την καταγωγή του. Άλλες παραδόσεις τον θέλουν γιο του Ουρανού και της Γης, άλλες του Δία και της Θύμβρης, της Καλλιστώς ή άλλης Νύμφης, ενώ αναφέρονται ακόμη ως γονείς του ο Αιθέρας και η Ήρα ή ο Κρόνος και η Γαία. Υπάρχουν μάλιστα παραδόσεις που αποδίδουν την πατρότητά του σε διαφορετικούς θεούς ή μυθικούς ήρωες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παράδοση σύμφωνα με την οποία ο βοσκός Κράθις γέννησε τον Παν με μια κατσίκα. Ο γνωστότερος Παν γεννήθηκε στην Αρκαδία, στο όρος Λύκαιο, και λατρευόταν ως προστάτης των ποιμένων και των κοπαδιών τους. Ένας άλλος Παν, γιος του Δία και της Θύμβρης, αναφέρεται ως μάντης και ως εκείνος που δίδαξε τη μαντική τέχνη στον Απόλλωνα. Η μορφή του Πανός Ο Παν παρουσιάζεται ως τερατόμορφος δαίμων, με ανθρώπινο κορμό και πόδια τράγου. Έχει μαλλιαρό, τραγοειδές πρόσωπο, γένια και κέρατα στο μέτωπο. Η έντονη σεξουαλικότητά του αποτελεί χαρακτηριστικό της θεϊκής του φύσης και συνδέεται με τη γονιμότητα, τη ζωτικότητα και την ακατάβλητη δύναμη της φύσης. Σύμφωνα με μία παράδοση, μόλις γεννήθηκε άρχισε να γελά δυνατά και να προκαλεί θόρυβο και αναστάτωση. Η παράξενη και τρομακτική μορφή του φόβισε τη μητέρα του, η οποία τον εγκατέλειψε. Ο Ερμής όμως τον πήρε και τον έφερε στον Όλυμπο, όπου οι αθάνατοι θεοί τον υποδέχθηκαν και του έδωσαν το όνομα Παν. Ο Παν ανατράφηκε από τη Νύμφη Σίνοη. Ζούσε στα βουνά και στις κορυφές της Αρκαδίας, στο Μαίναλο, στην Κυλλήνη και στο Λύκαιο. Την άνοιξη και το καλοκαίρι περιπλανιόταν στα βουνά και στα λιβάδια, ενώ τον χειμώνα κατέφευγε στα σπήλαια. Ασχολούνταν με τα κοπάδια, τη μουσική, τον χορό και το κυνήγι. Αχώριστη συντροφιά του ήταν οι Νύμφες, οι οποίες χόρευαν γύρω του μαγεμένες από τις μελωδίες της Σύριγγας, του ποιμενικού αυλού που έπαιζε. Πολλές φορές κατέβαινε στα ακρογιάλια, καθόταν πάνω στους σκοπέλους και έπαιζε τις μελωδίες του, ενώ ο ήχος του αυλού ταξίδευε μακριά μέσα από τις χαράδρες και τις κοιλάδες. Ο Παν στη μυθολογία (βιωμένη αχρονολόγητη Ελληνική Αρχαιολογία) Υπάρχουν πολλές ιστορίες για τον Παν και τη λατρεία του σε διάφορες περιοχές του αρχαίου κόσμου. Σε μία από τις γνωστές παραδόσεις, ο Παν συναγωνίστηκε τον Απόλλωνα στη μουσική της Σύριγγας, με κριτή τον Τμώλο. Ο Μίδας θεώρησε ανώτερη τη μουσική του Πανός. Ο Απόλλων, σύμφωνα με τον μύθο, τιμώρησε τον Μίδα για την κρίση του, χαρίζοντάς του αυτιά γαϊδάρου. Ο Παν παρουσιάζεται επίσης ως σύμμαχος των θεών στη Γιγαντομαχία, ενώ σε άλλες παραδόσεις συμμετέχει ως στρατηγός στην εκστρατεία του Διονύσου στην Ινδία. Σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο συναντούμε πολλούς μύθους που συνδέονται με την πολυτάραχη και διαχρονική παρουσία του Πανός. Στον Παν αποδίδεται επίσης η ανακάλυψη της επτάφωνης Σύριγγας, του ποιμενικού αυλού, ενός από τα σημαντικότερα σύμβολα της ποιμενικής ζωής. Τα σύμβολα και η λατρεία του Ο Παν λατρευόταν ιδιαίτερα στην Αρκαδία, αλλά η λατρεία του εξαπλώθηκε και σε άλλες περιοχές του αρχαίου κόσμου. Το μέρος που κατέβαιναν για να ξεχειμωνιάσουν τα κοπάδια από την Αρκαδί α ήταν η Κυπαρισσία η οποία είχε και την ονομασία" Αρκαδιά" Έμβλημά του ήταν η Σύριγξ, ο ποιμενικός αυλός, η ποιμενική ράβδος —η γνωστή γκλίτσα—, καθώς και το πεύκο και τα κλαδιά του, με τα οποία συχνά στεφανωνόταν. Στα όρη Λύκαιο και Μαίναλο της Αρκαδίας υπήρχαν ιερά του Πανός, άλση και χώροι λατρείας. Συνδεόταν επίσης με πηγές, σπήλαια και τόπους όπου συγκεντρώνονταν ποιμένες και κοπάδια. Στον Μαραθώνα της Αττικής υπήρχε σπήλαιο αφιερωμένο στον Παν. Η είσοδός του οδηγούσε σε χώρο που συνδεόταν με τις αίγες και την ποιμενική λατρεία. Η λατρεία του Πανός απαντάται επίσης στην Αίγυπτο, όπου συνδέθηκε με τοπικές θεότητες και λατρευτικές παραδόσεις. Εκεί αναφέρεται και η Πανόπολις, πόλη αφιερωμένη στον Παν. Πηγές: Όμηρος, Ομηρικός Ύμνος στον Παν· Απολλόδωρος· Παυσανίας· Πλούταρχος και άλλες αρχαίες πηγές. ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 1. Ο Παν ως σύμβολο της άγριας φύσης Ο Παν είναι ένας από τους πιο παράξενους, αινιγματικούς και πολυσήμαντους θεούς της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Η μορφή του, μισή ανθρώπινη και μισή ζωική, φαίνεται να δηλώνει κάτι βαθύτερο από μια απλή τερατόμορφη απεικόνιση. Ο Παν δεν είναι απλώς ο θεός των βοσκών και των κοπαδιών. Σε συμβολικό επίπεδο μπορεί να εκφράζει: Τη φύση πριν από τον πολιτισμό — το άγριο, αυθόρμητο και μη εξημερωμένο στοιχείο της ζωής. Το ζωώδες και ενστικτώδες μέρος του ανθρώπου — την επιθυμία, τη σεξουαλικότητα, την επιθετικότητα, τον φόβο αλλά και τη χαρά. Την ελευθερία και τον αυθορμητισμό — τη μουσική, τον χορό, την ερωτική ενέργεια και την αμεσότητα της ζωής. Τον πρωτόγονο φόβο — τον ξαφνικό και ανεξέλεγκτο φόβο που καταλαμβάνει τον άνθρωπο. Από τη σύνδεση του Πανός με αυτό το συναίσθημα συνδέεται ετυμολογικά και η λέξη «πανικός». Τη ζωτική ενέργεια — μια δύναμη που δεν υπακούει εύκολα σε κανόνες, κοινωνικές συμβάσεις ή στη λογική. Ο Παν, επομένως, μπορεί να θεωρηθεί ως το αρχέγονο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης που προηγείται της οργανωμένης κοινωνίας και του πολιτισμού. 2. Ο Ερμής και η σύνδεση με το άγνωστο Η πατρότητα του Πανός από τον Ερμή παρουσιάζει ιδιαίτερο συμβολικό ενδιαφέρον. Ο Ερμής είναι ο θεός της επικοινωνίας, της μετάβασης και της διακίνησης ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους. Συνδέει θεούς και ανθρώπους, το οικείο με το άγνωστο, το πάνω με το κάτω. Μέσα από αυτή τη συμβολική ανάγνωση, η σχέση Ερμή και Πανός μπορεί να παραπέμπει στην ανθρώπινη προσπάθεια να επικοινωνήσει με το άγνωστο και να κατανοήσει τις αθέατες δυνάμεις της φύσης και του σύμπαντος. 3. Ο άνθρωπος και το ζώο Η μισή ανθρώπινη και μισή ζωική μορφή του Πανός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του συμβολισμού του. Η εικόνα αυτή μπορεί να μας παραπέμψει σε μια πολύ παλιά εποχή, όταν ο άνθρωπος δεν είχε ακόμη απομακρυνθεί συμβολικά από τον φυσικό κόσμο και τα ζώα. Ο Παν βρίσκεται ακριβώς στο όριο ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο. Είναι ταυτόχρονα πολιτισμένος και άγριος, ανθρώπινος και ζωικός, πνευματικός και σωματικός. 4. Πολλές οι παραδόσεις για τη γέννησή του Οι πολλές και διαφορετικές παραδόσεις σχετικά με την καταγωγή του Πανός δείχνουν τη μεγάλη αρχαιότητα και τη διάδοση της λατρείας του. Ο Παν εμφανίζεται σε διαφορετικές μυθολογικές παραδόσεις και συνδέεται με διαφορετικές θεϊκές γενεαλογίες. Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι η μορφή του διαμορφώθηκε και εμπλουτίστηκε μέσα στους αιώνες από διαφορετικές τοπικές παραδόσεις . (23/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Ο ΘΕΟΣ ΠΑΝ ΜΕΡΟΣ 2ον

Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ- ΜΕΡΟΣ ΙΙ του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΣΥΝΕΧΕΙΑ 5. Η Σύριγγα και οι πρώτες πολιτιστικές δραστηριότητες Η Σύριγγα του Πανός αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό σύμβολο. Η μουσική, ο χορός και το τραγούδι αποτελούν από τις αρχαιότερες εκδηλώσεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Ο ποιμένας, μακριά από τις πόλεις και μέσα στη φύση, είχε τον χρόνο να παρατηρεί το περιβάλλον, να ακούει τους ήχους του και να δημιουργεί τις δικές του μελωδίες. Η Σύριγγα, επομένως, μπορεί να ιδωθεί ως σύμβολο της πρώτης προσπάθειας του ανθρώπου να μετατρέψει τους ήχους της φύσης σε μουσική. 6. Η ποιμενική ζωή Ο Παν συνδέεται στενά με την ποιμενική ζωή. Ο ποιμένας περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου του έξω από τους οργανωμένους οικισμούς, ακολουθώντας τα κοπάδια του. Το καλοκαίρι βρισκόταν στα λιβάδια και στα βουνά, ενώ τον χειμώνα αναζητούσε προστασία σε σπήλαια και πρόχειρα καταλύματα. Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί ο Παν φαίνεται να εκφράζει έναν τρόπο ζωής που βρίσκεται ανάμεσα στη φύση και στον ανθρώπινο πολιτισμό. Ο γράφων πρόλαβε να γνωρίσει στοιχεία αυτής της παλαιότερης ποιμενικής ζωής, όταν οι βοσκοί έπαιζαν τις σύριγγες —τις φλογέρες— και οι γλυκοί σκοποί τους ταξίδευαν μέσα από τις χαράδρες σε μεγάλες αποστάσεις. 7. Η ποιμενική ράβδος — η γκλίτσα Η ποιμενική ράβδος, η γνωστή γκλίτσα, δεν ήταν μόνο ένα βοηθητικό εργαλείο του βοσκού. Σε ορισμένες παραδόσεις και τοπικές κατασκευές μπορούσε να φέρει στην κορυφή διακοσμητικά σχήματα, ακόμη και φίδι, σκαλισμένο σε εύκαμπτο ξύλο. Η διχάλα της ράβδου μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πρακτικά για τη σύλληψη ενός ζώου από το πόδι, όταν αυτό ήταν απαραίτητο. Έτσι, ένα απλό αντικείμενο της ποιμενικής καθημερινότητας συνδεόταν ταυτόχρονα με την πρακτική γνώση, την προστασία του κοπαδιού και τη συμβολική γλώσσα του βοσκού. 8. Οι Νύμφες και οι βοσκοπούλες Στον μύθο του Πανός, οι Νύμφες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του φυσικού τοπίου. Σε μια λαογραφική ανάγνωση, θα μπορούσαν να θυμίζουν τις νεαρές βοσκοπούλες που έβοσκαν τα κοπάδια τους και συναντούσαν τους νέους βοσκούς στις πηγές και στα ποτάμια. Η πηγή αποτελούσε φυσικό τόπο συνάντησης, καθώς εκεί οδηγούνταν τα ζώα για να πιουν νερό σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Έτσι, ο αρχαίος μύθος των Νυμφών μπορεί να συσχετιστεί με πραγματικές εικηςόνες της ποιμενικής ζωής, χωρίς όμως να ταυτίζονται οι μυθολογικές Νύμφες με τις ιστορικές βοσκοπούλες. 9. Ο ποιμένας ως παραγωγός και πρώτος βιοτέχνης Ο ποιμένας της παλαιότερης εποχής δεν ασχολούνταν μόνο με την εκτροφή των ζώων. Από το γάλα παρασκεύαζε τυρί, βούτυρο, γιαούρτι και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παράλληλα, με την κατάλληλη επεξεργασία των τροφίμων μπορούσε να δημιουργεί προϊόντα που διατηρούνταν για τον χειμώνα, όπως τραχανά, χυλοπίτες και διάφορα γλυκίσματα. Η ποιμενική κοινωνία επομένως διέθετε ένα ευρύ φάσμα πρακτικών γνώσεων, απαραίτητων για την επιβίωση και την αυτάρκειά της. 10. Η παρατήρηση της φύσης και η μαντική Οι ποιμένες, ζώντας καθημερινά μέσα στη φύση, ανέπτυξαν μεγάλη ικανότητα παρατήρησης του καιρού, των ζώων και των φυσικών φαινομένων. Γνώριζαν τα σημάδια της αλλαγής του καιρού και μπορούσαν να προβλέπουν, μέσα από την εμπειρία τους, τις μεταβολές που επηρέαζαν τα κοπάδια και τις μετακινήσεις τους. Παράλληλα, στην αρχαία παράδοση ο Παν συνδέεται με τη μαντική και τη μετάδοση γνώσεων στον Απόλλωνα. Ο μύθος μετατρέπει έτσι την εμπειρική γνώση της φύσης σε θεϊκή γνώση και μαντική ικανότητα. 11. Ο Πσν ζει ακομη στην Ελλάδα Με το κινητό στο χέρι και με την μονάδα αιγοπροβάτων υπάρχει ακόμη και στις υπώρειες των βουνών της Αττικής , στο Μαραθώνα , στη Νέα Μάκρη κλπ και με το γάλα προσφέερουν προιόντα ποιότητας στην διεθνή αγορά και ιδιαίτερα την Ελληνική φέτα Επίλογος Ο Παν δεν είναι μόνο ένας θεός της ποιμενικής ζωής. Είναι μια σύνθετη μορφή που βρίσκεται στο μεταίχμιο ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, ανάμεσα στο ένστικτο και τη συνείδηση, ανάμεσα στον φόβο και τη χαρά, ανάμεσα στην ελευθερία και την κοινωνική τάξη. Η μορφή του διατηρεί μέσα της κάτι από τον αρχέγονο άνθρωπο: εκείνον που ζούσε κοντά στα ζώα, παρατηρούσε τον ουρανό, φοβόταν τις άγνωστες δυνάμεις της φύσης, ερωτευόταν, χόρευε, τραγουδούσε και προσπαθούσε να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του. Ίσως γι' αυτό ο Παν παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μορφές της ελληνικής μυθολογίας: δεν συμβολίζει μόνο τη φύση έξω από τον άνθρωπο, αλλά και τη φύση που εξακολουθεί να υπάρχει μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Το ζώον που ακόμη υπάρχει κάτω από το δέρμα του . (24/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

ΣΧΕΔΙΟ ΛΙΜΝΕΣ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Το «Σχέδιο Λίμνες», για την διχοτόμηση της Ελλάδος σε Νότια και Βόρεια – η οποία δεν θα ήταν Ελλάδα. ksipnistere 15/04/2026 Μια απ’ τις πιο σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας της -ενιαίας μέχρι το 1968- αριστεράς στην Ελλάδα, ήταν το περιβόητο «Σχέδιο Λίμνες, το οποίο εγκρίθηκε από την 3η ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, που έγινε στις Πρέσπες (γι’ αυτό το σχέδιο έχει την ονομασία «Λίμνες»), στις 11-12 Σεπτεμβρίου 1947. Το στρατιωτικό σκέλος του σχεδίου προέβλεπε τον τριπλασιασμό των δυνάμεων του ΔΣΕ, μέχρι την άνοιξη του 1948, για να καταστεί δυνατή η εφαρμογή στην πράξη του πολιτικού σκέλους του σχεδίου, που ήταν η διχοτόμηση της Ελλάδος σε Νότια και Βόρεια, με πρωτεύουσα την Θεσσαλονίκη και σύνορα στον Όλυμπο, κατά τα πρότυπα της διχοτόμησης της Γερμανίας σε Δυτική και Ανατολική και της Κορέας, σε Νότια και Βόρεια. Η διαφορά της ελληνικής διχοτόμησης από την γερμανική και την κορεάτικη, θα ήταν ότι το κομμουνιστικό κράτος που θα προέκυπτε στην Βόρεια Ελλάδα, δεν θα ήταν Ελλάδα! Βάσει των προηγουμένων αλλά και των επομένων διακηρύξεων του ΚΚΕ, η «απελευθερωμένη περιοχή» δεν θα ονομαζόταν «Βόρεια Ελλάδα», αλλά «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Αιγαίου» και θα ακολουθούσε η ενσωμάτωσή της στην «Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας». Η δε Θράκη, θα δινόταν στην Βουλγαρία, για να αποκτήσει αυτή έξοδο στο Αιγαίο. Κι είναι ενδεικτική η απόφαση της 3ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ, που αποφεύγει επιμελώς να αναφέρει ως «Βόρεια Ελλάδα» την περιοχή που θα «απελευθερωνόταν», αλλά την αναφέρει γενικά κι αόριστα ως «ελεύθερη δημοκρατική περιοχή με δική της κυβέρνηση». Επίσης, ούτε στο ίδιο το «Σχέδιο Λίμνες» γινόταν αναφορά σε κράτος με ονομασία «Βόρεια Ελλάδα»: «Την παρούσα στιγμή ωρίμασαν οι συνθήκες για την εκπλήρωση του βασικού στρατηγικού καθήκοντος, που στέκεται μπροστά στο Δημοκρατικό Στρατό μας, δηλαδή τη δημιουργία ελεύθερου εδάφους στην έκταση της Μακεδονίας και την απελευθέρωση ολόκληρης της Μακεδονίας – Θράκης με κέντρο τη Θεσσαλονίκη». Διόμιση μήνες πριν το «Σχέδιο Λίμνες», το ΚΚΕ έριξε την ιδέα της διχοτόμησης της Ελλάδος, για να μετρήσει τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης. Πιο συγκεκριμένα, στις 27 Ιουνίου 1947, το μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ, Μιλτιάδης Πορφυρογένης, είπε τα εξής στον λόγο του στο συνέδριο του ΚΚ Γαλλίας, που διεξήχθη στο Στρασβούργο: «Δημιουργία μιας λεύτερης δημοκρατικής περιοχής, με δική της κυβέρνηση και δική της κρατική υπόσταση. Για ένα τέτοιο πράγμα, υπήρχαν και πριν και υπάρχουν και σήμερα, ακόμα περισσότερο, όλες οι απαραίτητες αντικειμενικές στρατιωτικές, πολεμικές, υλικές, πολιτικές, ηθικές, ψυχολογικές, μα και γεωγραφικές προϋποθέσεις». Φυσικά, το διχοτομικό «Σχέδιο Λίμνες» ήταν σοβιετικής έμπνευσης, καθώς πριν πάει στο Στρασβούργο, ο Πορφυρογένης είχε επισκεφθεί την Μόσχα, για να πάρει «γραμμή», για το τι ακριβώς έπρεπε να πει στον λόγο του. Προφανώς, οι Σοβιετικοί ήλπιζαν στην δημιουργία ενός fait accompli στην Μακεδονία και την Θράκη. Η αναγγελία της επίσκεψης Πορφυρογένη στην Μόσχα, έγινε με επιστολή του Ζαχαριάδη προς τους Σοβιετικούς (παραλήπτης ο Α. Μπαράνωφ), που στάλθηκε στις 5 Ιουνίου 1947. Η εν λόγω επιστολή, είναι καταχωρημένη στα αρχεία του ΚΚΕ και δημοσιεύθηκε στην «Αυγή» της 15/12/1979. Μετά την δημοσιοποίηση της ομιλίας Πορφυρογένη στο Στρασβούργο, ξέσπασε θύελλα στην Ελλάδα και το ΚΚΕ καταγγέλθηκε από την ελληνική κυβέρνηση ως προδοτικό κόμμα, που ήθελε να αποσπάσει από την Ελλάδα μέρος της Επικράτειας. Οπότε, λόγω των σφοδρών λαϊκών αντιδράσεων, το ΚΚΕ αποφάσισε να κρατήσει μυστικό το «Σχέδιο Λίμνες», το οποίο μάλιστα συντάχθηκε απευθείας στην ρωσική γλώσσα, κι όχι στην ελληνική! Το διχοτομικό «Σχέδιο Λίμνες» ήρθε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα στις 6/1/1980, στην «Αυγή», από τον ιστορικό Φίλιππο Ηλιού. Μεταγενέστερα, δημοσιεύτηκε -σε μετάφραση από τα ρωσικά στον «Ριζοσπάστη» της 17/12/1996. Συμπέρασμα: ευτυχώς ηττήθηκαν! Πηγές: Β. Κόντη – Σ. Σφέτα, «Εμφύλιος Πόλεμος – Έγγραφα από τα γιουγκοσλαβικά και βουλγαρικά αρχεία». «ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα», τ. VI. G.L. Δημήτρης Αθηναίος FacebookTwitterWhatsAppViberPrintEmailShare

ΜΑΖΙ ΤΑ ΦΑΓΑΜΕ

Μαζί τα φάγαμε»: Η ιστορική φράση του Θεόδωρου Πάγκαλου που σημάδεψε την εποχή των Μνημονίων Στις 21 Σεπτεμβρίου 2010, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου εκστόμισε μια φράση που έμεινε στην πολιτική ιστορία. Ποιος ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, τι ακριβώς είπε και γιατί τα λόγια του εξακολουθούν να προκαλούν συζητήσεις; ΤΕΡΕΝΣ ΚΟΥΙΚ ΤΕΡΕΝΣ ΚΟΥΙΚ 21 Σεπτεμβρίου 2026 • 06:14 share icon Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google Στις 21 Σεπτεμβρίου 2010, η Ελλάδα βρισκόταν ήδη στη δίνη της οικονομικής κρίσης. Το πρώτο Μνημόνιο είχε υπογραφεί, οι περικοπές μισθών και συντάξεων προκαλούσαν κοινωνική αναταραχή και η οργή απέναντι στο πολιτικό σύστημα μεγάλωνε. Εκείνη την ημέρα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου, Θεόδωρος Πάγκαλος, θα εκστόμιζε μια φράση που έμελλε να τον συνοδεύει μέχρι το τέλος της ζωής του. Advertisement «Μαζί τα φάγαμε». Τρεις λέξεις που έγιναν πολιτικό σύνθημα, αντικείμενο αντιπαράθεσης, αφορμή για σάτιρα και μία από τις πιο χαρακτηριστικές αναφορές στην περίοδο της ελληνικής χρεοκοπίας. Η ημέρα που ακούστηκε το «Μαζί τα φάγαμε» Ο Θεόδωρος Πάγκαλος συμμετείχε σε συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής. Αντικείμενο της συζήτησης ήταν νομοσχέδιο για την κατάργηση και συγχώνευση υπηρεσιών, οργανισμών και φορέων του δημόσιου τομέα. Μιλώντας για την κατακραυγή εναντίον των πολιτικών και για το πελατειακό κράτος, διατύπωσε την περίφημη θέση του, συνδέοντας τη δημοσιονομική κρίση με τις πρακτικές διορισμών και εξυπηρετήσεων που είχαν αναπτυχθεί επί δεκαετίες. Η πλήρης δήλωσή του ήταν: «Η απάντηση εις την κατακραυγή που υπάρχει εναντίον του πολιτικού προσωπικού της χώρας “πώς τα φάγατε τα λεφτά”, που μας ρωτάει ο κόσμος, είναι αυτή: Σας διορίσαμε. Τα φάγαμε όλοι μαζί. Μέσα στα πλαίσια μιας σχέσης πολιτικής πελατείας, διαφθοράς, εξαγοράς και εξευτελισμού της έννοιας της ίδιας της πολιτικής». Η φράση που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων Η δήλωση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο στον πολιτικό κόσμο όσο και στην κοινωνία. Για πολλούς πολίτες, οι τρεις λέξεις ακούστηκαν ως απόπειρα μεταφοράς της ευθύνης για τη χρεοκοπία από τις κυβερνήσεις προς το σύνολο της κοινωνίας. Advertisement Εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, άνεργοι και νέοι που αντιμετώπιζαν τις συνέπειες της κρίσης αμφισβητούσαν ότι μπορούσαν να θεωρηθούν συνυπεύθυνοι για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Από την άλλη πλευρά, η πλήρης τοποθέτηση του Πάγκαλου αναφερόταν συγκεκριμένα στο σύστημα πολιτικής πελατείας, στους διορισμούς και στη σχέση εξάρτησης ανάμεσα σε πολιτικούς και ψηφοφόρους. Η διαφωνία αφορούσε, επομένως, όχι μόνο το εάν υπήρχε συλλογική ευθύνη, αλλά και το εάν αυτή μπορούσε να εξισωθεί με την ευθύνη όσων κυβερνούσαν και λάμβαναν τις αποφάσεις. Ο Πάγκαλος δεν πήρε ποτέ πίσω τη φράση του Ο Θεόδωρος Πάγκαλος επέμεινε στην άποψή του. Το 2012 εξέδωσε μάλιστα ηλεκτρονικό βιβλίο με τίτλο «Μαζί τα φάγαμε», στο οποίο επιχείρησε να εξηγήσει αναλυτικότερα τι εννοούσε. Υποστήριξε ότι σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας είχε συμμετάσχει, με διαφορετικούς τρόπους, σε πρακτικές που επιβάρυναν τα δημόσια οικονομικά. Στη δική του ερμηνεία περιλαμβάνονταν οι πελατειακές εξυπηρετήσεις, η ανοχή στη φοροδιαφυγή, η αναξιοκρατία και η επιλογή πολιτικών που συντηρούσαν το συγκεκριμένο σύστημα. Διευκρίνιζε, πάντως, ότι η ευθύνη δεν ήταν ίδια για όλους και ότι ξεκινούσε από τα ανώτερα επίπεδα της πολιτικής εξουσίας. Ποιος ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος Advertisement Ο Θεόδωρος Πάγκαλος γεννήθηκε στις 17 Αυγούστου 1938 στην Ελευσίνα. Ήταν εγγονός του στρατηγού Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος είχε επιβάλει δικτατορία στην Ελλάδα το 1925 και διετέλεσε Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Αποφοίτησε από το Βαρβάκειο και σπούδασε Νομικά και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές του στη Γαλλία, όπου το 1973 αναγορεύθηκε διδάκτορας Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne. Εργάστηκε ως πανεπιστημιακός και ερευνητής στο Παρίσι, ενώ ανέπτυξε αντιδικτατορική δράση κατά την περίοδο 1967-1974. Στα νεανικά του χρόνια συνδέθηκε με την Αριστερά και το ΚΚΕ, πριν ενταχθεί στο ΠΑΣΟΚ και εξελιχθεί σε ένα από τα γνωστότερα στελέχη του. Από το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης Advertisement Ο Πάγκαλος εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1981, χρονιά της ιστορικής εκλογικής νίκης του ΠΑΣΟΚ. Στη μακρά πολιτική διαδρομή του ανέλαβε σημαντικά κυβερνητικά αξιώματα, μεταξύ των οποίων υπουργός Εξωτερικών, υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών και υπουργός Πολιτισμού. Υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών από το 1996 έως το 1999, επί πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη. Η θητεία του συνδέθηκε με κρίσιμες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και με την υπόθεση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Το 1999, μετά τη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη στην Κένυα και την παράδοσή του στις τουρκικές αρχές, ο Πάγκαλος απομακρύνθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών, σε μια υπόθεση που προκάλεσε σοβαρή πολιτική κρίση στην Ελλάδα. Το 2009 ανέλαβε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου, θέση από την οποία βίωσε την έναρξη της μνημονιακής περιόδου και εκστόμισε την περίφημη φράση του. Ένας πολιτικός που δεν απέφευγε τις συγκρούσεις Ο Θεόδωρος Πάγκαλος υπήρξε μια ιδιαίτερη προσωπικότητα της Μεταπολίτευσης. Διακρινόταν για την ευρυμάθειά του, την ευχέρεια του λόγου και την τάση του να διατυπώνει δημόσια τις απόψεις του χωρίς να αποφεύγει την αντιπαράθεση. Οι δηλώσεις του προκαλούσαν συχνά αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Η πολιτική του παρουσία συνδέθηκε με σημαντικές κυβερνητικές αποφάσεις, αλλά και με ορισμένες από τις πιο πολυσυζητημένες δημόσιες αντιπαραθέσεις της εποχής του. Αποχώρησε από την ενεργό πολιτική πριν από τις εκλογές του 2012. Πέθανε στις 31 Μαΐου 2023, σε ηλικία 84 ετών. Η φράση που έμεινε στην ιστορία Δεκαέξι χρόνια μετά, το «Μαζί τα φάγαμε» εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για τη χρεοκοπία, τα Μνημόνια, τις ευθύνες των κυβερνήσεων και τη λειτουργία του ελληνικού κράτους. Η φράση συμπύκνωσε μια βαθύτερη διαφωνία που δεν έχει εξαφανιστεί: πού αρχίζει και πού τελειώνει η ευθύνη του πολιτικού συστήματος και ποια είναι η συμμετοχή της κοινωνίας στη διατήρηση των πελατειακών πρακτικών; Ο Θεόδωρος Πάγκαλος έφυγε από τη ζωή, αλλά εκείνες οι τρεις λέξεις εξακολουθούν να τον συνοδεύουν στην πολιτική ιστορία της χώρας. «Μαζί τα φάγαμε». Μια φράση που ειπώθηκε μέσα στην ελληνική Βουλή στις 21 Σεπτεμβρίου 2010 και απέκτησε τη δική της, ανεξάρτητη ζωή στη δημόσια συζήτηση. tag icon ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΠΑΓΚΑΛΟΣ

ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ

Ο Νέστορας, ο σοφός βασιλιάς της Πύλου, ξεχωρίζει ανάμεσα στους ήρωες του Τρωικού Πολέμου, με τη χρυσή πανοπλία και το σκήπτρο του kalinda kalinda 23 Σεπτεμβρίου 2026 · 2΄ ανάγνωση Ο Νέστορας, ο σοφός βασιλιάς της Πύλου, ξεχωρίζει ανάμεσα στους ήρωες του Τρωικού Πολέμου, με τη χρυσή πανοπλία και το σκήπτρο του Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Μια μορφή που ξεχωρίζει στην Ιλιάδα Ανάμεσα σε όλους τους ήρωες που πολέμησαν στην Τροία, ο Νέστορας ξεχώρισε όχι για τη δύναμη ή την πονηριά του, αλλά για τη σοφία και την εμπειρία του. Ήταν ο γηραιότερος βασιλιάς, αλλά δεν δίστασε να ακολουθήσει τους νέους στον πόλεμο. Η παρουσία του έδινε κύρος στις συζητήσεις και σιγουριά στους συμπολεμιστές του. Τι πανοπλία φορούσε ο Μέγας Αλέξανδρος; ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Τι πανοπλία φορούσε ο Μέγας Αλέξανδρος; Ο Νέστορας και η καταγωγή του Ο Νέστορας ήταν γιος του Νηλέα και εγγονός του Ποσειδώνα. Από τα νιάτα του είχε πολεμήσει σε μεγάλες μάχες. Αντιμετώπισε Κενταύρους και ακόμα και τον ίδιο τον Ηρακλή. Όμως οι δυσκολίες της ζωής δεν τον λύγισαν. Τον έκαναν πιο συνετό και ήρεμο. Ήξερε πότε να πολεμήσει και πότε να μιλήσει. Ο ρόλος του στην εκστρατεία των Ελλήνων Καθώς οι Έλληνες μαζεύτηκαν για τον Τρωικό Πόλεμο, ο Νέστορας πρόσφερε κάτι μοναδικό: τη μνήμη. Μεταξύ αλαζονικών και φιλόδοξων ηγετών, ο Νέστορας διακρινόταν για τη σοφία του. Ακόμη και ο Αγαμέμνων σεβόταν τη γνώμη του, ενώ ο Οδυσσέας προσπαθούσε να τον κατανοήσει. Συμβουλές στη σκιά της σύγκρουσης Ο Νέστορας γνώριζε καλά πως οι νέοι ήρωες συχνά παρασύρονται από τον εγωισμό τους. Όταν ξέσπασε η μεγάλη σύγκρουση ανάμεσα στον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα, ο Νέστορας προσπάθησε να τους συμφιλιώσει. Μίλησε με αυστηρότητα στον Αγαμέμνονα και με πατρική φροντίδα στον Αχιλλέα, αλλά τα λόγια του δεν βρήκαν ανταπόκριση εκείνη τη στιγμή. Παρών και στη μάχη Παρά την ηλικία του, ο Νέστορας δεν έμενε στη σκηνή του όταν γινόταν μάχη. Οδηγούσε το άρμα του, ενέπνεε τους νεότερους και κράτησε τη γραμμή άμυνας όταν οι Τρώες επιτέθηκαν στα πλοία. Ο Διομήδης τον έσωσε σε μια κρίσιμη στιγμή, δείχνοντας πόσο σημαντικός ήταν ακόμη ο Νέστορας για το ηθικό των Ελλήνων. Θεάρεστες Πράξεις: Η ιστορική στιγμή στις Πλαταιές, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός αρνήθηκε την εκδίκηση και όρισε την ηθική ανωτερότητα των Ελλήνων ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Θεάρεστες Πράξεις: Η ιστορική στιγμή στις Πλαταιές, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός αρνήθηκε την εκδίκηση και όρισε την ηθική ανωτερότητα των Ελλήνων Ο πόνος της απώλειας Για τον Νέστορα, η μεγαλύτερη τιμή ήταν η πατρότητα. Ο γιος του, ο Αντίλοχος, διακρίθηκε για το θάρρος του, αλλά έπεσε νεκρός υπερασπιζόμενος τον πατέρα του. Ο Νέστορας δέχτηκε τον πόνο με στωικότητα, γνωρίζοντας πως ο πόλεμος δεν κάνει διακρίσεις. Η τελευταία γενιά των ηρώων Καθώς ο πόλεμος προχωρούσε, ο Νέστορας έβλεπε μια νέα γενιά ηρώων να ανεβαίνει. Εκείνος ένιωθε τελευταίος μιας εποχής που εκτιμούσε τη σοφία πάνω από τη βία. Παρέμεινε όρθιος, όχι για τη δόξα, αλλά για να θυμίζει στους άλλους το αληθινό νόημα του πολέμου: τη μνήμη και το δίδαγμα.