ΝΕΑΡΧΟΣ

Η Οδύσσεια του Νέαρχου: Μύθοι, θρύλοι και πραγματικότητα στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου kalinda kalinda 1 Οκτωβρίου 2026 · 3΄ ανάγνωση Η Οδύσσεια του Νέαρχου: Μύθοι, θρύλοι και πραγματικότητα στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Ο Μέγας Αλέξανδρος αποτελεί διαχρονικό σύμβολο για την Ελλάδα και τον κόσμο. Η εκστρατεία του στην Ανατολή δεν ήταν μόνο μια αλυσίδα κατακτήσεων αλλά και ένα ταξίδι που γέννησε μύθους, θρύλους και πολιτιστικές ανταλλαγές. Στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο της Ακαδημίας Αθηνών, 18 ερευνητές ανέδειξαν άγνωστες πτυχές αυτής της πορείας. Τι φυτεύουμε τον Οκτώβριο; ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Τι φυτεύουμε τον Οκτώβριο; Οραματιστής στρατηλάτης με κοσμοπολίτικο όραμα Ο Αλέξανδρος δεν περιορίστηκε σε στρατιωτική δόξα. Επιδίωξε να δημιουργήσει μια νέα «κάστα» μέσα από γάμους Μακεδόνων με Περσίδες, οικοδομώντας μια πολυπολιτισμική αυτοκρατορία. Αυτό το όραμα δείχνει πώς η στρατηγική του ξεπερνούσε την εποχή του. Ο Νέαρχος: Ο Κρητικός που χάραξε άγνωστες θάλασσες Ο Νέαρχος, ναύαρχος και έμπιστος του Αλεξάνδρου, ανέλαβε το τολμηρό εγχείρημα να χαρτογραφήσει τη διαδρομή από τον Ινδό ποταμό έως τον Περσικό Κόλπο. Με 150 πολεμικά πλοία και χιλιάδες άνδρες, ξεκίνησε ένα ταξίδι που συνδύασε στρατηγική τόλμη, γεωγραφική εξερεύνηση και περιπέτεια. Αντιμέτωποι με άγριες φυλές και θάλασσες Στην πορεία τους, οι Μακεδόνες συνάντησαν ιθαγενείς με γαμψά νύχια που καθάριζαν ψάρια χωρίς εργαλεία. Ωστόσο, η αντίστασή τους κατεστάλη με ευφυή στρατηγική του Νέαρχου. Έτσι, απέδειξε για ακόμη μια φορά την ψυχραιμία και την οξυδέρκειά του. Τα μύδια-γίγαντες και η μάχη με τις φάλαινες Η έλλειψη τροφής ανάγκασε τους στρατιώτες να καταναλώνουν γιγάντια μύδια και στρείδια που ξεπερνούσαν σε μέγεθος τα μεσογειακά. Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η «σύγκρουση» με κοπάδι φαλαινών. Οι ναύτες τρόμαξαν, μα ο Νέαρχος βρήκε λύση: διέταξε θόρυβο με κουπιά και φωνές ώστε να τρομάξουν τα θαλάσσια θηρία. Το σχέδιο πέτυχε και ο στόλος συνέχισε αλώβητος. Ο Γιώργος Κύρτσος αποδομεί τις επιδοτήσεις Μητσοτακη: Κοροϊδία και φοροληστεία χωρίς όρια ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ο Γιώργος Κύρτσος αποδομεί τις επιδοτήσεις Μητσοτακη: Κοροϊδία και φοροληστεία χωρίς όρια IMG 5131 Επιγραφή τιμής στον Νέαρχο, τον Κρητικό ναύαρχο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που συνόδευσε τον στρατηλάτη στην εξερεύνηση του Ινδικού Ωκεανού. Η μυστηριώδης Νηρηίδα και οι παραλληλισμοί με την Οδύσσεια Στο νησί Νοσάλα, οι Μακεδόνες άκουσαν τον θρύλο μιας Νηρηίδας που προσέφερε έρωτα και μετά μεταμόρφωνε τους άντρες σε ψάρια. Ο μύθος θυμίζει έντονα την Κίρκη της Οδύσσειας, στοιχείο που φανερώνει πώς οι αφηγήσεις του Νέαρχου αναμείγνυαν το πραγματικό με το μυθικό. Η θριαμβευτική επιστροφή στα Σούσα Όταν ο στόλος έφτασε στα Σούσα, ο Αλέξανδρος υποδέχτηκε τον Νέαρχο με θερμό εναγκαλισμό. Ήταν η αναγνώριση ενός κατορθώματος που ξεπερνούσε τη στρατιωτική επιτυχία και είχε ανεκτίμητη γεωγραφική και πολιτισμική αξία. Κληρονομιά ενός ταξιδιού γνώσης Η πορεία του Νέαρχου έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο τολμηρά ναυτικά εγχειρήματα. Χάραξε για πρώτη φορά τον χάρτη του Ινδικού Ωκεανού και του Περσικού Κόλπου, αποδεικνύοντας πως η κατάκτηση δεν ήταν μόνο θέμα όπλων αλλά και γνώσης. Συχνές Ερωτήσεις Ποιος ήταν ο Νέαρχος; Ήταν Κρητικός αξιωματούχος και ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οδήγησε τον στόλο από τον Ινδό ποταμό έως τον Περσικό Κόλπο. Γιατί η ιστορία του Νέαρχου θυμίζει Οδύσσεια; Επειδή οι αφηγήσεις του περιλαμβάνουν μυθικά στοιχεία, όπως η Νηρηίδα, και μοιάζουν με τα ταξίδια του Οδυσσέα. Ποια ήταν η σημασία της αποστολής; Η εξερεύνηση είχε ανεκτίμητη γεωγραφική και πολιτισμική αξία. Χάραξε νέους χάρτες και απέδειξε την πρωτοποριακή στρατηγική του Αλεξάνδρου. https://arxaiaellinika.gr/archives/megas-alexandros-nearxou #ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

Θεμιστοκλής: Η μεγαλύτερη ιδιοφυία της αρχαιότητας kalinda kalinda 2 Οκτωβρίου 2026 · 17΄ ανάγνωση Θεμιστοκλής: Η μεγαλύτερη ιδιοφυία της αρχαιότητας Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Δίχως αμφιβολία, η ακμή και η γιγάντωση του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, με αιχμή του δόρατος βεβαίως την αθηναϊκή δημοκρατία, δεν θα είχε επιτευχτεί, τουλάχιστον στον βαθμό της πλήρωσής του, χωρίς την συμβολή του Αθηναίου Θεμιστοκλή του Νεοκλέους. Ο Θεμιστοκλής στο πρόσωπό του συγκεντρώνει εκείνα τα χαρακτηριστικά, που με τις αντινομίες τους, τον κατατάσσουν στις πιο αξιομνημόνευτες προσωπικότητες του παγκόσμιου πολιτισμού. Ζεύγμα: Η βυθισμένη αρχαία Ελληνική πόλη με τα ανεκτίμητα ψηφιδωτά ηλικίας 2.000 ετών ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ζεύγμα: Η βυθισμένη αρχαία Ελληνική πόλη με τα ανεκτίμητα ψηφιδωτά ηλικίας 2.000 ετών Γράφει ο Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης Είναι γεγονός πως ο Θεμιστοκλής υπήρξε μεγαλοφυής άνδρας. Δεν θα του αποδώσω ξανά αυτόν τον χαρακτηρισμό μέσα σε αυτό το άρθρο, γιατί αυτό θα γίνει εύκολα και εξόφθαλμα κατανοητό μέσα από την πολιτική και στρατιωτική του δράση. Αρκεί να αναφερθεί πως είναι ο ιδρυτής της ναυτικής δύναμης των Αθηνών, που γέννησε την ηγεμονία στην Ανατολική Μεσόγειο, που έφερε δύναμη και πλούτη, που κατασκεύασε εκείνα τα κλασικά αξεπέραστα και μνημειώδη έργα των Αθηνών και που δημιούργησε τον κλασικό ελληνικό πολιτισμό, τον πρώτο μεγάλο πολιτισμό του δυτικού κόσμου. AVvXsEjhdeldXSa38GeHmnwcufDgvQXhklKILyj gCXbOBSZW7ZNj4x L3SFL45qORCsiD1cPDmc65mles9M1XjHhqnPnlHQ3yZkMawjwSn2jQPG60dZ 950tTgBFYms bXs dPxv4F5q6sk5wljU5SJCD Ο Θεμιστοκλής του Νεοκλέους ο Φρεάριος (527 π.Χ. – 459 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας πολιτικός και στρατηγός. Υπήρξε αρχηγός της δημοκρατικής παράταξης στην κλασική Αθήνα, έλαβε μέρος στη Μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ. και στη Ναυμαχία του Αρτεμισίου το 480 π.Χ. Ο πατέρας του, Νεοκλής, που ανήκε στο αρχαίο αττικό γένος των Λυκομιδών, και ήταν Φρεάρριος όσον αφορά τον Δήμο, καταγόμενος από τη Λεωντίδα φυλή, δεν είχε παντρευτεί Ατθίδα (Αθηναία) και γι’ αυτό το λόγο, ο Θεμιστοκλής, σύμφωνα με τους ισχύοντες νόμους στην Αθήνα, δεν είχε τις προϋποθέσεις του τέλειου πολίτη, αφού η μητέρα του Αβρότονον ή Ευτέρπη ήταν ξένη, από τη Θράκη ή την Καρία. Γι’ αυτό τον λόγο δεν είχε το δικαίωμα να συμμετέχει στις ασκήσεις των νέων στις παλαίστρες, την Ακαδημία και το Λύκειο, αλλά φοιτούσε στο Κυνόσαργες, γυμνάσιο του Ηρακλή, που ήταν νόθος μεταξύ των θεών, ως γιος θνητής. Οκτώβριος, εργασίες στον κήπο ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Οκτώβριος, εργασίες στον κήπο Το έτος της γέννησής του δεν είναι γνωστό με ακρίβεια, φαίνεται ότι γεννήθηκε ένα – δυο χρόνια μετά τον θάνατο του Πεισίστρατου ανάμεσα στο 527 – 525 π.Χ. Από την παιδική του ηλικία εμφανίστηκαν τα πνευματικά προσόντα με τα οποία τον είχε προικίσει η φύση. Υπερτερούσε από τους συνομηλίκους του σε οξύνοια, πνευματική διαύγεια και στην ταχύτητα και ευστοχία που εξέφραζε τις κρίσεις του. Ο Θεμιστοκλής είναι αυτός που γκρέμισε τα παγιωμένα τείχη αντιλήψεων της σχέσεως καταγωγής – προσόντων. Αυτός ο «ημίαιμος», ο «νόθος» όπως άκουσε πολλές φορές στην παιδική του ηλικία να τον ψέγονται, απέδειξε περίτρανα την γελοιότητα των απόψεων περί πνευματικής κυριαρχίας των αριστοκρατικών ανώτερων τάξεων. Ο “μισοαθηναίος” και “μισοέλληνας” Θεμιστοκλής απέδειξε πως τα πλούσια χαρίσματα δε κάνουν διακρίσεις και μπορούν με μεγάλη ευκολία να εγκατασταθούν σε οποιοδήποτε ανθρώπινο μυαλό. . Ωστόσο, επειδή ουδείς τέλειος, ήταν οξύθυμος και εύκολα οδηγούταν στη βία και στην αυθαιρεσία. Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος (Θεμιστοκλής 2.10) ο διδάσκαλός του συνήθιζε να λέει: «εσύ, παιδί μου, δεν θα γίνεις καθόλου κάτι μέτριο, αλλά οπωσδήποτε κάτι μεγάλο, ή καλό ή κακό». Από την παιδική του ηλικία είχε κλίση στην πολιτική και ήταν το αγαπημένο του μάθημα. Όταν διακόπτονταν τα μαθήματά του, ασκούταν συντάσσοντας λόγους υπέρ ή κατά των συμμαθητών του. Έχοντας λοιπόν πλήρη συνείδηση για τα προσόντα του απέκτησε τέτοια αυτοπεποίθηση, ώστε με θάρρος και ανυπομονησία περίμενε να ωριμάσει, για να εμφανιστεί στην Εκκλησία του Δήμου, της νεοσυσταθείσας αθηναϊκής Δημοκρατίας. Η νομοθεσία του Σόλωνα είχε ανοίξει το πεδίο για κάθε δραστήριο και ικανό νέο για να ασχοληθεί με την πολιτική, μεριμνώντας παράλληλα να μην είναι κληρονομικό το δικαίωμα και προνόμιο της πολιτικής δύναμης. Αλλά όσο ευφυής και να ήταν κάποιος δεν μπορούσε να προχωρήσει μεμονωμένα. Επομένως, έπρεπε να ενταχθεί σε μια πολιτική εταιρεία. Και ήταν αυτή που είχε για σύνθημα τον πόλεμο εναντίον των Περσών. Ο Θεμιστοκλής θα γίνει η ψυχή και ο αρχηγός της. Μέχρι την εποχή της εμφάνισης του Θεμιστοκλή οι Αθηναίοι θεωρούσαν τον όρμο του Φαλήρου το φυσικό λιμάνι της χώρας, κατάλληλος για την εμπορική επικοινωνία και την εποπτεία από τους λόφους της πόλης. Ο Θεμιστοκλής θα τους πείσει πως η χερσόνησος του Πειραιά έπρεπε να γίνει η βάση της ναυτικής δύναμης των Αθηνών και επιπλέον να τους πείσει και για την ανάγκη περιτείχισης, παρά την εναντίωση του Μιλτιάδη. Ευνοημένος από τον κλήρο, θα γίνει το 493 π.Χ. πρώτος άρχοντας των Αθηνών. Και κατά το ίδιο έτος αποφασίστηκε μετά από πρότασή του το κτίσιμο του επίνειου του Πειραιά. Αλλά το ίδιο έτος η συνέχιση του έργου θα διακοπεί, λόγω του επαπειλούμενου κινδύνου κατά της πόλης από τις πολεμικές προετοιμασίες των Περσών. Ο Θεμιστοκλής θα καταφέρει να προσδώσει στον αγώνα κατά των Περσών χαρακτήρα εθνικό, ενώ ο κίνδυνος απειλούσε μόνο την πόλη των Αθηνών, έπειτα από την αποστολή βοήθειας μερικών αθηναϊκών πλοίων προς τους επαναστάτες Ίωνες. Θα καταστήσει την Αθήνα το πανελλήνιο στρατόπεδο κατά του εθνικού εχθρού. Η επιτυχία του ήταν το αποτέλεσμα επιδέξιων διαπραγματεύσεων με τους Σπαρτιάτες, με τις οποίες πέτυχε την προσέγγιση των δυο πόλεων και απέφυγε την παράδοση των κρατουμένων στην Αθήνα δέκα ομήρων από τους επιφανέστερους των Αιγινητών, αρχηγών της φιλομηδικής φατρίας στο νησί τους. Με την κράτηση αυτών των ομήρων αποφεύχθηκε τότε η προσχώρηση των Αιγινητών στις τάξεις των Περσών. AVvXsEioVKJE4WMw7ZQv3AVtKrMdxw S5g8 d2p36ECRmZMWCv F8CNGd eQvKQW7pU1AEsF9cqQHKuLoPgzkREY0ag Ue roAUsBs0RpaXrvHXV4uUjocxrM2PITi5QWYliKX6gD dr1hBXWp wHjGCX9eY2MCI4SvXS nOKZWrwnZuoPo9KCdV70j5sQX9 Q=s600 Ο Σόλωνας είχε μοναδικές αρετές, μετριοπάθεια, συνείδηση του δικαίου, καθώς και ειλικρινή αγάπη για την πατρίδα. Solon, the wise lawgiver of Athens. Μετά την μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ., ενώ πολλοί Αθηναίοι πίστευαν πως απαλλάχθηκαν από την περσική απειλή, ο Θεμιστοκλής θα προβλέψει ότι οι Πέρσες θα επανέλθουν και πως τελικά ο αγώνας θα κρινόταν στη θάλασσα. Τότε θα βάλει μπρος ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο για την αύξηση του στόλου των Αθηνών. Θα προτείνει με ψήφισμα του Δήμου την κατάργηση της διανομής μεταξύ των Αθηναίων πολιτών των χρημάτων που προέρχονταν από τα μεταλλεία και τη δημιουργία πολεμικού ταμείου από τα ετήσια πλεονάσματα με σκοπό τη ναυπήγηση πολεμικών πλοίων. Αποτέλεσμα του ψηφίσματος ήταν η ναυπήγηση 100 τριηρών και η συρροή για την κατασκευή τους πολλών ξένων τεχνιτών, επειδή δεν επαρκούσαν οι εγχώριοι! Το ημερομίσθιο αυξήθηκε, η ζωή έγινε δαπανηρότερη και οι συντηρητικοί συγκεντρωμένοι γύρω από τον Αριστείδη άρχισαν να μιλούν για αλλοίωση των ηθών λόγω της συρροής τόσων ξένων. Την ώρα λοιπόν που ο διορατικός προοδευτικός Θεμιστοκλής έβαζε τις βάσεις για τη σωτηρία του ελληνισμού αλλά και της μετέπειτα αθηναϊκής ηγεμονίας, οι πολιτικοί του αντίπαλοι μιλούσαν για αλλοίωση των ηθών από τους ξένους εργάτες και τεχνίτες! Μετά από συνεχείς αγώνες, κατά το έτος 483 π.Χ. ο Θεμιστοκλής είναι κυρίαρχος στην πολιτική σκηνή των Αθηνών. Έχοντας την εμπιστοσύνη των συμπολιτών του θα αφεθεί ελεύθερος να εφαρμόσει το πολιτικό και πολεμικό του πρόγραμμα. Η συρροή των ξένων εργατών αυξήθηκε και η δραστηριότητα των πολιτών στη ναυπήγηση των πολεμικών πλοίων διπλασιάστηκε. Έτσι, όταν εξερράγη η θύελλα του νέου πολέμου, όπως άλλωστε είχε προβλέψει ο μεγάλος Θεμιστοκλής, ο στόλος των Αθηναίων είχε φτάσει τις 200 ετοιμοπόλεμες τριήρεις που για τη ναυπήγησή τους εφαρμόστηκε κάθε είδους εφεύρεση, που δοκιμάστηκε μάλιστα σε όλες τις ναυτικές πόλεις της Ελλάδας! Τουλάχιστον σε όσες αποφάσισαν να αντισταθούν, σε αντίθεση με την πλειοψηφία των υπολοίπων που συνεργάστηκαν με τους Πέρσες! Πάντως, η Αθήνα θα καταστεί εκείνη τη στιγμή η ισχυρότερη ναυτική ευρωπαϊκή δύναμη. Και όταν το φθινόπωρο του 481 π.Χ., μαζί με την αγγελία ότι η περσική στρατιά είχε συγκεντρωθεί στις Σάρδεις, έφτασαν και οι πρέσβεις του Ξέρξη για να ζητήσουν “γη και ύδωρ”. Οι αντιπρόσωποι των ελληνικών πόλεων συγκεντρωμένοι στον ισθμό, έπειτα από πρωτοβουλία του Θεμιστοκλή και του βοηθού του Τεγεάτη Χείλεου, θα συγκροτήσουν την επί τω Μήδω ξυμμαχίαν (Θουκ. Α΄ 102). Ο Ηρόδοτος θα ονομάσει στο μνημειώδες έργο του την πατριωτική φατρία (τονίζω και πάλι πως οι περισσότερες ελληνικές πόλεις – κράτη και φυλές συμπορεύτηκαν με τους Πέρσες) του ελληνικού έθνους «Οι τω αμείνω φρονέοντες» (Άνθρωποι με ανώτερο φρόνημα) [Ηρόδ. Ζ΄145]. Στο συνέδριο της Κορίνθου θα ληφθούν τρεις αποφάσεις: να συνδιαλλαγούν μεταξύ τους οι εχθρικά διακείμενες πόλεις, να ζητήσουν βοήθεια από τις πόλεις της Κρήτης και, κυρίως, της Σικελίας και να καταρτίσουν αμέσως το πολεμικό σχέδιο. Οι δυο πρώτες αποφάσεις πάρθηκαν εύκολα, στην τρίτη όμως διαφώνησαν, διότι οι Πελοποννήσιοι υποστήριξαν ότι μόνο ο ισθμός της Κορίνθου ήταν δυνατό να αποτελέσει φυσική αμυντική γραμμή. Ο Θεμιστοκλής θα αντιταχτεί σε αυτή την γνώμη, θεωρώντας πως μ’ αυτό τον τρόπο παραδιδόταν αμαχητί η μέση και βόρεια Ελλάδα. Ευτυχώς, η γνώμη του θα υπερισχύσει και έτσι αποφασίστηκε ως πρώτη γραμμή άμυνας η κοιλάδα των Τεμπών. Στάλθηκαν λοιπόν στην περιοχή 10.000 άνδρες με επικεφαλής τον ίδιο τον Θεμιστοκλή και τον Σπαρτιάτη Ευαίνετο. Όταν όμως έγινε γνωστό ότι ο εχθρός είχε τη δυνατότητα να εισβάλει στη Θεσσαλία από άλλες στενές οδούς, και αφού επιβεβαιώθηκε ο φιλομηδισμός των Θεσσαλών, η στρατιά αποσύρθηκε και ορίστηκε σαν γραμμή άμυνας το στενό των Θερμοπυλών, προστατευμένο από τη θάλασσα από τον ελληνικό στόλο, ο οποίος είχε παραταχτεί στο ακρωτήριο της Εύβοιας Αρτεμίσιο. Τον στόλο θα τον βάλει στο παιχνίδι ο Θεμιστοκλής γιατί πίστευε (και ήταν από τους ελάχιστους) ότι θα φέρει το νικηφόρο τέλος στον αγώνα. Αλλά μετά την κατάληψη του στενού των Θερμοπυλών, ο στόλος θα εγκαταλείψει το Αρτεμίσιο και θα καταπλεύσει στον κόλπο της Σαλαμίνας. Εκεί ο Θεμιστοκλής θα δώσει αγώνα για να πείσει τους κατοίκους της Αθήνας να την εγκαταλείψουν, οι οποίοι αρνιόνταν να το πράξουν από δεισιδαιμονία. Τελικά, θα καταφέρει να τους πείσει χρησιμοποιώντας τους ιερείς, οι οποίοι διακήρυξαν, μετά από εισήγησή του, ότι ο ιερός όφις, ο φύλακας της Ακρόπολης, εγκατέλειψε την πόλη, διότι η προστάτιδα Αθηνά είχε επιβιβασθεί στον στόλο, ο οποίος ήταν το ξύλινο τείχος του χρησμού, με το οποίο θα σώζονταν οι πολίτες. AVvXsEh eTHVVz6135r7s8hWtjsq5ulOcSF8yhYn5QnPi3tMPE5Z5f6 lSSKl0sV0Z0 s7eebOTwMK6oWANfjRdXO6O489Ln9IGelxNqBV RbRYSnFhdjm2cZusMUmtMF6ELr 49b5MDq51efDzfTW1e7o2YR9acv2I1HLS893zkiVkqParwD2J2S35wdNmLEw=s600 Εντγκάρ Ντεγκά (Edgar Germain Hilaire Degas, 1834-1917). Νεαροί άνδρες και γυναίκες στην αρχαία Σπάρτη. After Plutarch, who tells about the ancient Spartan legislator Lycurgus. Lycurgus urged the Spartan girls to engage in wrestling. Here they urge the boys to fight. Τότε, εκεί στη Σαλαμίνα, ο Θεμιστοκλής θα συναντήσει ένα νέο πρόβλημα, την επιμονή του Κορίνθιου ναυάρχου, του Αδείμαντου, ο οποίος ήθελε να καταπλεύσει ο στόλος στον ισθμό της Κορίνθου, όπου και είχε συγκεντρωθεί όλη η στρατιά των Πελοποννησίων, αποκαλύπτοντας με αυτή την επιμονή του ότι τροφοδοτούταν από το μίσος του κατά της Αθήνας που είχε αναδειχτεί σε μεγάλη ναυτική δύναμη. Ο Αδείμαντος χλεύασε τον Θεμιστοκλή, όταν του είπε πως δε μπορεί να ομιλεί και να εκφέρει άποψη κάποιος που δεν έχει πατρίδα. (Λίγες μέρες πριν η Αθήνα είχε λεηλατηθεί από τα περσικά στρατεύματα). Ο ευφυής Θεμιστοκλής θα απαντήσει ανάλογα με το μέγεθος της κλάσης του: Αθήνα είναι ο ισχυρός στόλος της, δύναμη ισχυρότερη από τη δύναμη όλων των άλλων Ελλήνων! Έτσι, θα παρασύρει με την καρτερία του τον άτολμο Σπαρτιάτη αρχιναύαρχο Ευρυβιάδη, την οποία διατήρησε η παράδοση με τη γνωστή φράση «πάταξον μέν άκουσον δέ» και φυσικά με την απειλή ότι θα αποπλεύσει με τον στόλο των Αθηναίων στην Ιταλία, για να ιδρύσει νέα Αθήνα! Έτσι, ο Θεμιστοκλής θα αναγκάσει τον ελληνικό στόλο να οργανώσει τη ναυμαχία στο στενό της Σαλαμίνας. Η ναυμαχία της Σαλαμίνας είχε το γνωστό αποτέλεσμα, με πρωτεργάτη τον πανούργο Θεμιστοκλή. Όμως, κατά τη γιορτή των επινικίων, όχι μόνο δεν έλαβε το στρατηγικό έπαθλο, που αναμφισβήτητα του ανήκε, αλλά ούτε τα δευτερεία του δόθηκαν, αν και συνέπεσε η ψήφος όλων των στρατηγών υπέρ του. Μέχρι και οι Δελφοί έδειξαν τη δυσμένειά τους, φανερώνοντας ακόμα μια φορά τον φθόνο που υπάρχει στις ψυχές των ανθρώπων. Μόνο η Σπάρτη έπραξε το καθήκον της, όταν την επισκέφτηκε ο νικητής της Σαλαμίνας: δημόσια τον στεφάνωσε και του δώρισε άρμα πολυτελές το οποίο συνόδευσαν τιμητικά μέχρι τα όρια της Λακωνικής 300 ιππείς! Οι εξαιρετικές τιμές, που σε κανέναν ως τότε ξένο δεν είχαν απονεμηθεί στη Σπάρτη, προκάλεσαν τη δυσμένεια των Αθηναίων, οι οποίοι, λίγους μήνες μετά τη Σαλαμίνα, λησμόνησαν τις υπηρεσίες του και ανέθεσαν το επόμενο έτος την αρχηγία του στρατού ξηράς στον Αριστείδη και του στόλου στον Ξάνθιππο (τον πατέρα του Περικλή), γι’ αυτό και θα λείπει από τη κομβική μάχη των Πλαταιών (τη μεγαλύτερη σε αριθμό στρατιωτών που έγινε ποτέ στην Ελλάδα εκ παρατάξεως) και την τελευταία των Περσικών Πολέμων, στη Μυκάλη. Βέβαια, η μεταλλαγή των συναισθημάτων των Αθηναίων προς το πρόσωπό του οφειλόταν και στον χαρακτήρα του, που πολλές φορές ακροβατούσε μεταξύ βίας και αυθαιρεσίας. Μετά τη φυγή του Ξέρξη, την οποία είχε επιταχύνει ο Θεμιστοκλής, αφού του διαμήνυσε, δήθεν κρυφά, ότι οι Έλληνες σκέφτονταν να διαλύσουν τις γέφυρες του Ελλησπόντου -τη διάλυση των γεφυρών είχε σκεφτεί ο ίδιος, δεν είχαν όμως επιδοκιμάσει οι άλλοι ναύαρχοι- ο στόλος των Αθηνών έπλευσε στο Αιγαίο για να τιμωρήσει τα νησιά που είχαν μηδίσει. Ο Θεμιστοκλής, χωρίς να ρωτήσει τους συστρατηγούς του, επέβαλε με αυταρχισμό διάφορα πρόστιμα στα νησιά, αναφέροντας σε αυτά που καθυστερούσαν την πληρωμή ότι είχε καταπλεύσει φέρνοντας μαζί του τις θεές Πειθώ και Ανάγκη. AVvXsEgw6 lG1cdFLCpEiyDe4Iyy3iqhfe7IuX0ZaoppkOtBkFSI jykyP2crrxXgnCDLnF5QYL3x XW9 ZRIISeDzOdKmYEoEARcp1 VykOw60oFyR1hCmxQ0yH1zUBgoLY2WGN6 Kj KvwfxGFZaC853yeTfTs gaU0jVtn8hQaK78ctZR7RfPhP8Ubwu Q=s600 Δελφοί. Το κεφάλι μίας από τις τρεις κόρες του ακανθωτού κίονα με τις χορεύτριες. 330-325 π.Χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών Κατά το 478 π.Χ. άρχισε η ανοικοδόμηση των οικιών της πυρπολυθείσας από τους Πέρσες Αθήνα και η συνέχεια της περιτείχισης του Πειραιά, η οποία είχε διακοπεί λόγω της εκστρατείας του Ξέρξη. Και πάλι η προσφορά του Θεμιστοκλή κρίθηκε αναγκαία. Αυτά έγιναν αφορμή δημιουργίας μίσους και αντιζηλίας από τις γειτονικές πόλεις Αίγινα και Κόρινθο, που έβλεπαν με δυσφορία τη δόξα της Αθήνας. Οι δυο αυτές πόλεις έσπευσαν να επιστήσουν την προσοχή της Σπάρτης, δηλώνοντας ότι αν οχυρωθεί η Αθήνα, να μην υπολογίζει πλέον στην αναγνώριση από αυτές της ηγεμονίας της, την οποία από ανάγκη έως τότε είχαν αναγνωρίσει. Οι Σπαρτιάτες με τη δικαιολογία ότι καμιά ελληνική πόλη πέρα του ισθμού της Κορίνθου δεν συνέφερε να οχυρωθεί, για να μη χρησιμεύσει ως ορμητήριο σε περίπτωση κατάληψής της από μελλοντικό εχθρό, όπως συνέβη με τη Θήβα, όχι μόνο αξίωσαν να σταματήσει η περιτείχιση του Πειραιά, αλλά και ζήτησαν τη συνδρομή και των Αθηναίων για να κατεδαφίσουν και τα άλλα εκτός των Αθηνών τείχη! Οι Αθηναίοι, μετά από υπόδειξη του Θεμιστοκλή, διέκοψαν τότε την περιτείχιση και του ανέθεσαν τις διαπραγματεύσεις με τους Σπαρτιάτες. Έφτασε στην Σπάρτη, αφού έδωσε εντολή στους Αθηναίους να συνεχίσουν με σπουδή την ανέγερση των τειχών και να μην επιτρέψουν την από την Αθήνα αναχώρηση των Σπαρτιατών πρέσβεων, που επρόκειτο να σταλούν στην Αθήνα πριν από την επιστροφή του. Εκεί με την πρόφαση ότι περίμενε τους συμπρέσβεις του Αβρένιχο και Αριστείδη, ανέβαλε την εμφάνισή του ενώπιον των αρχών και όταν έφτασαν αυτοί, είπε ότι οι πληροφορίες περί συνέχισης του τείχους δεν ήταν ακριβείς και αξίωσε να σταλούν αξιόπιστοι πρέσβεις για να μάθουν την αλήθεια. Οι Σπαρτιάτες πρέσβεις στάλθηκαν και αφού έφτασαν στην Αθήνα κρατήθηκαν, σύμφωνα με την εντολή του Θεμιστοκλή. Μόλις πληροφορήθηκε ότι τα τείχη είχαν ανυψωθεί ικανοποιητικά, εμφανίστηκε στις αρχές και δήλωσε απροκάλυπτα, ότι οι Αθηναίοι περιτειχίζουν τον Πειραιά διότι είναι ελεύθεροι να κανονίζουν τις τύχες τους. Ήθελε πραγματικά μεγάλο θάρρος για να δηλώσεις κάτι τέτοιο μέσα στη Σπαρτιατική συνέλευση. Οι Σπαρτιάτες αναγκάστηκαν να ανεχθούν τα τετελεσμένα. Έτσι, μετά από δυο χρόνια περατώθηκε η οχύρωση των Αθηνών και του Πειραιά και το πρόγραμμα του δαιμόνιου πολιτικού είχε πραγματοποιηθεί. Πέρα πλέον του πανίσχυρου στόλου, η πόλη της Παλλάδας ήταν και ένα απόρθητο φρούριο. Το 476 π.Χ θα διδαχτεί η τραγωδία του Φρύνιχου «Φοίνισσαι» με υπόθεση τον κατά θάλασσα αγώνα των Ελλήνων και τον θρίαμβο του Θεμιστοκλή. Αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα η δόξα του ήταν τεράστια, αρκεί να αναφέρουμε πως, κατά την επίσκεψή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες, όλοι οι θεατές λησμόνησαν τους αγωνιζόμενους και όλοι είχαν στρέψει τα βλέμματά τους στον ήρωα της Σαλαμίνας. AVvXsEj6WoQYC2PRqQLBrbrzjnjpq2P7f1vW W6lRcitx5vIwJz7TfSd0PnMKodDiaemly8hpPJgwhOw 5Vn05ULp8qOALBuaQGxYz SIoV4Y xSUfgd87hYq65Dl jZ1Y3KMSjq675aft9IIlUrScVgj6LM5bWQayk4bg0 Cl9 Διάγραμμα των κινήσεων στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας Ωστόσο τα ελαττώματά του αμαύρωναν τη δόξα του. Ο δεσποτικός του χαρακτήρας τον οδηγούσε σε ασέβεια των δικαιωμάτων των άλλων και ο αυταρχισμός του δεν του επέτρεπε να υποχωρήσει σε αντίθετη γνώμη. Επιπλέον, ο εγωισμός του θιγόταν όταν απονεμόταν τιμή σε άλλον. Επιπρόσθετα, όταν ερεθιζόταν εκφραζόταν δηκτικά και προκαλούσε την οργή και την έχθρα των άλλων. Εν μέρει, βέβαια, είχε δίκιο όταν έλεγε για τους συμπολίτες του πως όταν κινδυνεύουν προστρέχουν σ’ αυτόν, όπως οι οδοιπόροι κατά την ώρα της καταιγίδας τρέχουν κάτω από κορμό πλατάνου και όταν επανέλθει η γαλήνη, του κόβουν τα κλαδιά! Με λίγα λόγια η σχέση του με τους Αθηναίους ήταν ασίγαστου μίσους και ατέρμονης αγάπης. Για να θυμίζει την υπεροχή του, ίδρυσε κοντά στο σπίτι του, το ιερό της Αρτέμιδος Αριστοβούλης, στο οποίο τοποθέτησε μικρή εικόνα του με όψη ηρωική. Τέτοιες συμπεριφορές, έφεραν την αντίδραση της πολιτείας, που η αρχή της βρισκόταν πλέον στα χέρια των συντηρητικών, με ηγέτες τον Αριστείδη και τον Κίμωνα. Έτσι, θα πετύχουν το 470 π.Χ. τον εξοστρακισμό του. Ο σωτήρας του Ελληνισμού λοιπόν έφευγε εξόριστος από την πόλη που υπηρέτησε και τη γιγάντωσε. Αλλά αυτό είναι και η πεμπτουσία της δημοκρατίας: να υπάρχει συμμόρφωση στις εντολές του λαού. Εξόριστος πλέον κατέφυγε στο Άργος, όπου ήλπιζε να τύχει καλής υποδοχής, διότι με ενέργειές του, παρά την επιμονή της Σπάρτης, δεν είχαν αποβληθεί από τη Δελφική Αμφικτιονία οι Αργείοι, για την αποχή τους από τον αγώνα κατά των Περσών. Δεν παρέμεινε όμως πολύ εκεί, γιατί η παραμονή του συνέπεσε με την καταδίκη για προδοσία στη Σπάρτη του αντιβασιλιά και ηγέτη των Ελλήνων στις Πλαταιές Παυσανία (μια στημένη πλεκτάνη των αρχών της Σπάρτης εναντίον του Παυσανία, που είχε άριστες σχέσεις με τους είλωτες και σκεφτόταν να τους παραχωρήσει κάποια δικαιώματα). Επειδή σε μια από τις επιστολές του Παυσανία προς τον σατράπη Αρτάβαζο γινόταν μνεία και του Θεμιστοκλή, οι έφοροι της Σπάρτης για να επιρρίψουν ένα μέρος της ντροπής της Σπάρτης και στην Αθήνα (και φυσικά για τον εμπαιγμό της από τον Θεμιστοκλή στο θέμα της περιτείχισης της Αθήνας) και επειδή φοβόνταν τον Θεμιστοκλή που διέμενε στην Πελοπόννησο, τον καταμήνυσαν στην Αθήνα, όπου οι εχθροί του πέτυχαν την αποδοχή της καταγγελίας. Κλήθηκε τότε να κριθεί στη Σπάρτη ενώπιον ελληνικού δικαστηρίου, σαν κοινός προδότης της κοινής πατρίδας. Με σαθρές και αστήρικτες κατηγορίες και με πλαστογραφημένες επιστολές, οι δυο από τους τρεις ηγέτες (ο Λεωνίδας ήταν νεκρός από τις Θερμοπύλες) των Περσικών πολέμων εξοντώθηκαν από τους πολιτικούς τους αντιπάλους. AVvXsEhSXNDYQA5ftFuhseBK1H5WUxJ8 i5c QHaX4lfInHBfotQzoJSgZZrAWMaPe1SpuM Dz53L4RrsKHcqGEO1Fck i9FxpgaGHm4tZ45xkTH4SMqCJ j114xWV1Fxs 4s7GNSmdjcqNauWJi3ORHF PllA Xtq1s06SrTPXX2MY4HAP2SIeB1DGpSCrag=s600 Πέρσες τοξότες. Παράσταση στο παλάτι του Δαρείου, στα Σούσα. Persian Archers at Darius’ palace at Susa. Exhibited in Pergamon Museum / Vorderasiatisches Museum in Berlin. Όπως ήταν φυσικό ο Θεμιστοκλής δεν εμφανίστηκε στη δίκη και τελικά καταδικάστηκε και η δίωξη του ανατέθηκε από κοινού στη Σπάρτη και στην Αθήνα, και θεωρήθηκε σαν υπόθεση η οποία αφορούσε όλους τους Έλληνες. Και αν ο Παυσανίας, σίγουρος για τη αθωότητά του, εμφανίστηκε στη Σπάρτη, όπου τον περίμενε ένας ειδεχθής και τραγικός θάνατος, ο Θεμιστοκλής δεν έκανε το ίδιο λάθος. Από την άλλη όμως, δεν ήθελε να επικυρώσει με τη φυγή του εκτός Ελλάδος τις κατηγορίες των εχθρών και γι’ αυτό τον λόγο κατέφυγε στην Κέρκυρα την οποία είχε ευεργετήσει ως διαιτητής διαφοράς της με την Κόρινθο. Αλλά εκδιώχτηκε και από εκεί και ζήτησε άσυλο ως ικέτης στον βασιλιά των Μολοσσών Άδμητο. Οι διώκτες μου όμως τον ανακάλυψαν και αναγκάστηκε να φύγει και από εκεί. Διαμέσου της δύσβατης Πίνδου πέρασε στη Μακεδονία και έφτασε στο λιμάνι της Πύδνας απ’ όπου διέπλευσε στην Έφεσο μετά από πολλές κακουχίες. Εν τω μεταξύ, εκεί τον καταδίωκαν και οι Πέρσες, μη ξεχνώντας τη ζημιά που τους είχε προκαλέσει. Μάλιστα, ο Μέγας Βασιλιάς τον είχε επικηρύξει για 200 τάλαντα. Κατάφερε και έφτασε στη Μοισία όπου βρισκόταν ένας φίλος του, ο Νικογένης. Αυτός τον έστειλε κρυφά μέσα σε γυναικεία άμαξα, διαμέσου των Σάρδεων, στα Σούσα, προς τον βασιλιά των Περσών. Ο βασιλιάς των Περσών τέλεσε θυσία προς του θεούς που του έστειλαν τον μεγάλο ηγέτη. Τόση χαρά ένιωσε, ώστε λέγεται ότι τρεις φορές στον ύπνο του αναφώνησε: «Έχω Θεμιστοκλέα τόν Αθηναίον» Μετά από ένα έτος είχε μάθει την περσική γλώσσα και τα έθιμα της χώρας και μπορούσε να επικοινωνεί χωρίς διερμηνέα με το βασιλιά, απόκτησε μεγάλη δύναμη και έτρωγε και κυνηγούσε μαζί του, ενώ τον έθελγε και τον συγκινούσε με την πνευματική του ευστροφία. Δείγματα αυτού του θαυμασμού αποτελούν οι δωρεές του βασιλιά Αρταξέρξη προς αυτόν. Του δώρισε τη Μαγνησία κοντά στον Μαίανδρο, η οποία του παρείχε πρόσοδο 50 τάλαντα. Επίσης, τις πόλεις Μυούντα στην Καρία, Λάμψακο και Περκώτη κοντά στον Ελλήσποντο και Σκήψη στην Αιολίδα. Εκτός όμως απ’ αυτά, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, του έδωσε και 200 τάλαντα, για τα οποία είχε επικηρυχτεί, αφού, καθώς είπε σ’ αυτόν, ο ίδιος παρέδωσε τον εαυτό του! Προτίμησε για έδρα διαμονής τη Μαγνησία όπου έζησε ως Πέρσης σατράπης κόβοντας μάλιστα και νομίσματα που φέρουν χαραγμένο το όνομά του στην ελληνική και ήταν του αττικού σταθμητικού κανόνα. Για μερικά χρόνια απέφυγε, λόγω και κάποιων εσωτερικών προβλημάτων του Αρταξέρξη, να κληθεί για να προσφέρει τις υπηρεσίες του εναντίον της πατρίδας του, όπως είχε υποσχεθεί. Όταν όμως ο βασιλιά έστρεψε την προσοχή του στην Αίγυπτο, όπου υπήρχε φόβος συμμαχίας των Ελλήνων με τους αποστάτες Αιγυπτίους, κλήθηκε ο Θεμιστοκλής να αναλάβει τη διοίκηση του Περσικού στόλου ο οποίος θα επιτίθετο κατά του στόλου των Αθηναίων, τον οποίο κυβερνούσε ο αήττητος στρατηγός και πολιτικός του αντίπαλος Κίμων. AVvXsEg2oDl 2fFLGQXG5B9jViAaCUO6TZS9prFrPc N4wzJA3eRObzTYEBjqd HTtC8s0 8j lJ6au202yFSgwNm ppUnQ73LBzSdr1Z3al34Q65UB4W1ML Ji mT6OcVz4buz2mnZc46kF9cfuSmSvE6PUc90x Ναυμαχία της Σαλαμίνας (πίνακας Βολανάκη). Ελληνικό γραμματόσημο. Ο Θεμιστοκλής, όπως ήταν φυσικό, βρέθηκε μπροστά σε ένα συνειδησιακό δίλημμα, αποτέλεσμα του οποίου υπήρξε ο αιφνίδιος θάνατός του το 461 π.Χ, σε ηλικία περίπου 65 ετών. Ο Θουκυδίδης αναφέρει πως πέθανε από αρρώστια (Α΄ 138) ή, κατά την διαδοθείσα παράδοση, πίνοντας δηλητήριο ή αίμα ταύρου. Στην αγορά της Μαγνησίας ανεγέρθηκε λαμπρός τάφος, στον Παρθενώνα προσφέρθηκε σαν αφιέρωμα η εικόνα του από τους γιους του, όταν επανήλθαν από την εξορία και τα οστά του μετέφεραν κρυφά στην Αττική οι συγγενείς του, εκτελώντας την εντολή του, και τα έθαψαν σε βραχώδη περιοχή της ακτής, κοντά στο λιμάνι του Πειραιά. Ενδεικτική βιβλιογραφία Πλούταρχου: Βίοι Παράλληλοι : Θεμιστοκλής– Κάμιλλος ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΚΤΟΣ Αναστάσιος Καζιάνης : Αθήνα – Ρώμη Βίοι Παράλληλοι , Εκδ. Ερωδιός Θουκυδίδης: Ιστορία, ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ της «ΕΣΤΙΑΣ» ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΓΓΕΛΟΣ Σ.ΒΛΑΧΟΣ. Paul Cartledge, Οι Σπαρτιάτες, Εκδ. Λιβάνη. Ηρόδοτος, Ιστορίαι, Εκδ. Γκοβόστη. Πηγή: eranistis

ΑΙΑΣ ΕΚ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ

Μυκηναϊκή Ακρόπολη Κανακίων: Το ανάκτορο του Αίαντα του Τελαμώνιου kalinda kalinda 2 Οκτωβρίου 2026 · 3΄ ανάγνωση Μυκηναϊκή Ακρόπολη Κανακίων: Το ανάκτορο του Αίαντα του Τελαμώνιου Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Τη Μυκηναϊκή πρωτεύουσα της Σαλαμίνας με το ανάκτορο του Αίαντα του Τελαμώνιου, του κορυφαίου ήρωα της Ιλιάδας έφερε στο φως πανεπιστημιακή ανασκαφή 6 ετών. Ζεύγμα: Η βυθισμένη αρχαία Ελληνική πόλη με τα ανεκτίμητα ψηφιδωτά ηλικίας 2.000 ετών ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ζεύγμα: Η βυθισμένη αρχαία Ελληνική πόλη με τα ανεκτίμητα ψηφιδωτά ηλικίας 2.000 ετών Τα ανάκτορα του Αίαντα του Τελαμώνιου και το οικιστικό συγκρότημα της Ύστερης Μυκηναϊκής εποχής, αποκαλύφθηκε στα Κανάκια Σαλαμίνας, ύστερα από ανασκαφή που ξεκίνησε το 2000 ο κος Γιάννος Λώλος, καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Σύμφωνα με την επική παράδοση, ο Αίας «εκ Σαλαμίνος», συμμετείχε στην Τρωική εκστρατεία με 12 πλοία. Στην Ιλιάδα περιγράφεται ως «ηύς» (ωραίος), «μέγας», «πελώριος», «πύργος» και «έρκος» (φράγμα) των Αχαιών. Χάρη κυρίως στην Ιλιάδα και στην ομώνυμη τραγωδία του Σοφοκλή το όνομά του έφθασε να παραπέμπει ευθέως στην ρώμη, την ανδρεία και το ηρωικό ήθος. Η Μυκηναϊκή ακρόπολη από όλες τις προϊστορικές οικιστικές θέσεις, που έχουν εντοπισθεί στη Σαλαμίνα, η ακρόπολη των Κανακίων στη νοτιοδυτική ακτή παρουσιάζει την μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης, τεκμηριωμένης ήδη από την Τελική Νεολιθική περίοδο (4η χιλιετία π.Χ.). Όπως και άλλα Μυκηναϊκά ανακτορικά κέντρα στην Ηπειρωτική Ελλάδα, το νησιωτικό αυτό κέντρο σημειώνει την μεγαλύτερη ακμή του κατά τον 13ο αι. π.Χ. και φαίνεται να εγκαταλείπεται οριστικά στις αρχές της Ύστερο Ελλαδικής ΙΙΙ Γ πρώιμης περιόδου, λίγο μετά το 1200 π.Χ. Στα ανώτερα άνδηρα της παραλιακής ακρόπολης, έχουν αποκαλυφθεί από τις πολυετείς ανασκαφές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κτηριακά συγκροτήματα ανακτορικού επιπέδου, προφανώς σχεδιασμένα και ελεγχόμενα από την τοπική Ύστερο Μυκηναϊκή άρχουσα τάξη, ενώ στις πλαγιές εντοπίζονται συνοικίες της κάτω πόλης. Στα κορυφαία συγκροτήματα περιλαμβάνονται: το Κεντρικό Κτήριο (Γ), με εμβαδόν άνω των 750 m2, που ενσωματώνει ένα σύνολο δωματίων και διαδρόμων, δίδυμο επίσημο μέγαρο και μικρό ιερό, και το Ανατολικό Συγκρότημα, πολλαπλών χρήσεων δημοσίου χαρακτήρα, με κύρια πρόσβαση από μία ιδιότυπη πύλη οχυρής μορφής. Ανάμεσά τους αναπτύσσεται το Κτήριο Δ, με αποθηκευτικές, κυρίως, λειτουργίες. Καθοριστικό στοιχείο που προσδιορίζει ότι πρόκειται για ανάκτορο είναι το Διπλό Μέγαρο. Οκτώβριος, εργασίες στον κήπο ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Οκτώβριος, εργασίες στον κήπο Δηλαδή δύο αίθουσες θρόνου. Και είναι η μοναδική περίπτωση έως τώρα που έχουν βρεθεί δύο αίθουσες θρόνου σε Μυκηναϊκό ανακτορικό συγκρότημα. Εκτός από το ανάκτορο όμως έχει αποκαλυφθεί και μια μεγάλη μεγάλη βιοτεχνική μονάδα η οποία απαρτίζεται από τρία Κτήρια και περιλαμβάνει 32 χώρους με εργαστήρια και αποθήκες. Εκεί βρέθηκαν μεταξύ άλλων αγγεία, κύπελλα, αμφορείς, πήλινοι λουτήρες και ένας θησαυρός με χάλκινα εργαλεία και ελάσματα. Και ανάμεσα στα ελάσματα αυτά υπάρχει ένα εύρημα εξαιρετικής σημασίας. Μια χάλκινη φολίδα, ένα έλασμα 8 μίση εκατοστών από φολιδωτή πανοπλία Ανατολικής προέλευσης. Η μοναδικότητα της φολίδας αυτής μας είπε ο καθηγητής Γιάννος Λώλος είναι ότι είναι η πρώτη και η μόνη που έχει βρεθεί σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο και την Εγγύς Ανατολή, επειδή είναι φέρει Αιγυπτιακή βασιλική δέλτο, δηλαδή σφραγίδα. Είναι η σφραγίδα του Φαραώ Ραμσή του δευτέρου (1279-1213 π.Χ.) της 19ης δυναστείας και με ιερογλυφική γραφή διαβάζουμε «Ραμσής, ο αγαπημένος του θεού» και εννοεί του Άμωνα. Πρόκειται για τον Ραμσή τον Δεύτερο, τον Μεγάλο, από τις ηγετικές μορφές του τότε γνωστού κόσμου. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την θέση, την έκταση και την λειτουργία της ακρόπολης, σε συνδυασμό με τις μαρτυρίες για τις θαλάσσιες επικοινωνίες και τις εξωτερικές σχέσεις της, η μείζων Μυκηναϊκή οικιστική εγκατάσταση των Κανακίων μπορεί να ταυτισθεί με την «αρχαίαν πόλιν», δηλαδή την παλαιότερη πρωτεύουσα της νήσου, που αναφέρεται από τον γεωγράφο Στράβωνα (ΙΧ 1.9), αλλά και σε επιγραφή του ύστερου 1ου αι. π.Χ. από την Ακρόπολη των Αθηνών. Πρόκειται για την πρωτεύουσα του ναυτικού βασιλείου της Σαλαμίνος, γνωστού από την επική παράδοση, την έδρα της δυναστείας των Αιακιδών και του Τελαμώνιου Αίαντος, και μητρόπολη της Σαλαμίνος της Κύπρου (με πρώτο οικιστή τον Τεύκρο). Με τα ευρήματα αυτά στη Σαλαμίνα στην τοποθεσία Κανάκια, είναι τώρα η πρώτη φορά όπου ένα Μυκηναϊκό ανάκτορο μπορεί, με κάθε δυνατή βεβαιότητα, να αποδοθεί σε ονομαστό Ομηρικό ήρωα και κορυφαίο πρωταγωνιστή του Έπους ..τον Αίαντα τον Τελαμώνιο.

ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ

ΦΩΤΟ: Αφίσα του Άγγελου Σικελιανού για τις Δελφικές εορτές, 9 – 10 Μαΐου, 1927. Δημόσιο Κτήμα. Πρόλογος Γνῶθι σεαυτόν ήταν επιγραφή στον ναό του θεού Απόλλωνα στους Δελφούς. Επίσης και μέγιστη φιλοσοφική και πολιτική αρετή και το χαρακτηριστικό απόφθεγμα του Μαντείου των Δελφών. Δελφικές εορτές Τον Μάιο του 1927, περίπου 1.600 χρόνια μετά τις καταστροφές των Δελφών από Χριστιανούς, ο Άγγελος Σικελιανός, άριστος και δημοφιλής ποιητής και πατριώτης με αγάπη, γνώση και σεβασμό για τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, οργάνωσε πολιτισμικές εορτές στον αρχαιολογικό χώρο. των Δελφῶν, τόπος προφητικός και ιερός του θεού Απόλλωνα για χιλιετίες. Στην προχριστιανική Ελλάδα, οι Δελφοί στον όρο Παρνασσός ήταν κέντρο όχι μόνο ευσέβειας προς τους θεούς και ιδιαιτέρως για τον θεό του φωτός και μουσικής Απόλλωνα, αλλά και για την ειρήνη μεταξύ των Ελλήνων από όλο τον κόσμο. Πόλεις όπως η Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος, Συρακούσια και Μακεδονία είχαν τα δικά τους ταμία και ιερά στους Δελφούς. Η δε ιέρεια του Απόλλωνα, η Πυθία, την γνώση, νοημοσύνη και προφητική αρετή και απάντησε λογικά και διπλωματικά στις ερωτήσεις που είχε αγαπήσει του Ιερού και πόλεις. Με άλλα λόγια, το Μαντείο των Δελφών ήταν η μη επίσημη πρωτεύουσα της αρχαίας Ελλάδος. Όπως οι Πανελλήνιοι αγώνες, οι Δελφοί ήταν και το ανώτερο ίδρυμα κοινής ελληνικής πολιτικής. Ένωνε τους Έλληνες της Ελλάδος και της διασποράς με γνώση, θεϊκή ευσέβεια, φιλοσοφία, φιλοξενία, πολιτική ειρήνης, άριστης τέχνης και πολιτισμού. Το μετάλλινο άγαλμα Ηνίοχος στο Μουσείο των Δελφών μιλάει για ομορφιά και αριστεία, τέλεια μεταλλουργία, τεχνολογία και τέχνη. Τα λέγει όλα. Χαιρετιστής στο Μουσείο στους Δελφούς. Δημόσιος Τομέας. Ηνίοχος. Ηνίοχος, Μουσείο Δελφών, 474-470 Πριν της Εποχής μας. Δημόσιο Κτήμα. Πολύ πιθανόν, αυτά τα προτερήματα των Δελφών, που ήταν και στις σκέψεις του Σικελιανού που προώθησαν τις εορτές στους Δελφούς τον Μάιο του 1927. Τα ποιήματά του ήταν εικόνες ομορφιάς, του δικαίου, της σωφροσύνης και της φρόνησης. Δηλαδή τα λυρικά του λόγια υμνούσαν την αρχαία Ελλάδα. Και στις εορτές που ζωντάνευε στους Δελφούς το 1927 είχε το θεατρικό έργο του Αισχύλου, Προμηθεύς Δεσμώτης, αθλητικούς αγώνες, έκθεση λαϊκής χειροτεχνίας και συναυλία Βυζαντινής μουσικής. Άγγελος Σικελιανός Το μήνυμα του Άγγελου Σικελιανού ήταν ότι το όραμα και τα επιτεύγματα της αρχαίας Ελλάδος ήταν πολύ πιο ανώτερη της Ευρώπης και της Αμερικής του 20ου αιώνα . Είναι ανάγκη η πολιτισμική επιστροφή των Ελλήνων στην αρχαία τους πατρίδα. Οι καιροί στην Ελλάδα μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων ήταν γεμάτη με νέφη ομίχλης και έριδος. Συμφωνώ με τον Άγγελο Σικελιανό. Αθηνά και Έριδα, σε σύγκρουση (δεξιά), στον Τρωικό Πόλεμο. Εύη Σαραντέα. Αθηνά και Έρις. Πίνακας Εύης Σαραντέας. Αχριστοκρατία H κατάσταση στην Ελλάδα, περίπου 100 χρόνια αργότερα, 3 η δεκαετία του 21ου αιώνα , παραμένει άθλια. Ο Γιάννης Ιωαννίδης , καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, μιλάει για “αχρηστοκρατία.” Πράγματι, οι κυβερνήτες της Ελλάδος το 2026 είναι άχρηστοι. Μόνο ύβρης, ξενομανία και αμάθεια τους διακρίνει. Δεν είναι πατριώτες. Δεν έχουν τις αρέτες του γνῶθι σεαυτόν, της δικαιοσύνης, της σωφροσύνης και φρόνησης. Είναι κατά το πλείστων εθνομηδενιστές που εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα. Συνέχεια των Δελφικών εορτών Θα ήταν πατριωτική πράξη για τους Έλληνας λόγους να τιμήσουν τον Άγγελο Σικελιανό με εορτές στους Δελφούς τον Μάιο του 2027. Η ώρα δεν είναι αργά για τους λόγους και τους περισσότερους Έλληνες να τιμήσουν τους προγόνους που δημιούργησαν δημοκρατία, επιστήμη, το θέατρο του Διονύσου, Ολυμπιακούς αγώνες, το Ιερό στους Δελφούς, τον Αστρονομικό Υπολογιστή ιδιοφυίας (Μηχανισμό των Αντικυθήρων) του δεύτερου αιώνα πριν από την εποχή μας και απαράμιλλο πολιτισμό. Ακόμα και η σημερινή Ελλάδα της αχρηστοκρατίας έχει τεράστιες πολιτισμικές δυνάμεις για την Αναγέννηση του αρχαίου μας πολιτισμού. Παιδεία Ο Όμηρος, δάσκαλος των Ελλήνων για χιλιετίες, να διδάξει στα Ελληνόπουλα από το νηπιαγωγείο, Δημοτικό σχολείο μέχρι και το Λύκειο. Μια 12ετή εξοικείωση με τον Όμηρο που θεμελιώνει τα Ομηρικά Ελληνικά στα παιδιά, δηλαδή τα παιδιά που διαβάζουν και θα καταλαβαίνουν τα αρχαία ελληνικά ως μητρική τους γλώσσα, που βέβαια είναι. Παρόμοια μάθηση να γίνει και με τον Ησίοδο, τους φιλοσόφους Πυθαγόρα, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, ποιητές Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη και Αριστοφάνη, ιστορικούς Ηρόδοτο και Θουκυδίδη, επιστήμονες Ευκλείδη, Κτησίβιο, Αρχιμήδη και Πτολεμαίο. Τα παιδιά που θα ακούσουν και θα δοκιμάσουν τη γεύση του πολιτισμού, έστω και ολίγο, από αυτούς τους δημιουργούς του πολιτισμού, θα ενθουσιαστούν και θα αγαπήσουν την πατρίδα τους και την ελληνική σοφία. Βήμα πρώτο για να καταλάβουν τις πατρογονικές των ρίζες. Μετά από αυτήν την παιδεία, τα παιδιά που κάνουν ερωτήσεις και θα διψούν για περισσότερη σοφία. Η Αναγέννηση θα φέρει τα φρούτα του πολιτισμού, δηλαδή, το γνῶθι σεαυτόν, αγάπη για το καλόν κ᾽ αγαθόν, προστασία της ιερής φύσεως, και αγάπη της πατρίδας, πολιτική ανεξαρτησία, στρατιωτική ισχύ, αυτάρκεια και δημοκρατία. Ο πολίτης, όπως λέγει και ο Αριστοτέλης, «μετέχειν κρίσεως και αρχῆς», δηλαδή, λαβαίνει μέρος στα κοινά και κρίνει και υπηρετεί την πολιτεία (Αριστοτέλους Πολιτικῶν 1275 α 22). Η Αναγέννηση και πτώση της Δύσης Οι Ευρωπαίοι κατάφεραν την Αναγέννηση με λίγα Ελληνικά χειρόγραφα που οι Έλληνες του Βυζαντίου έφεραν στην Πάδοβα, Βενετία και Φλωρεντία πριν από χρόνια της Οθωμανικής Μογγολικής κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης και της Ελλάδος το 1453 και μετά. Τον 21 ον αιώνα, όμως, η Ευρώπη και η Αμερική είναι γεμάτες με ομίχλη, έριδα και πολέμους. Η δε εξάρτηση των, όπως και του υπολοίπου κόσμου, από ορυκτά καύσιμα προωθεί την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και το κλιματικό χάος σε ολόκληρη την Γη. Ο Γενικός Γραμματεύς των Ηνωμένων Εθνών, Antonio Guterres , μιλάει με σθένος για την πολύ επικίνδυνη κλιματική κατάσταση που περικυκλώνει την Γή. Το 2021, είπε στους κυβερνήτες του κόσμου να σταματήσουν την παθολογική τους εξάρτηση στο πετρέλαιο, διαφορετικά τα ορυκτά καύσιμα θα θάψουν την ανθρωπότητα. Σταματήστε να σκάβετε τον τάφο σας, τους είπαν. Ξενοκρατία και δουλεία Η Ελλάδα πρέπει να βρει ενέργεια που δεν κάνει τη φύση εχθρό. Αλλά καταρχήν, είναι ανάγκη να γνωρίζουμε γιατί η Ελλάδα αποφεύγει τον αρχαίο πολιτισμό της, γιατί είναι όπως είναι. Η χώρα έχασε την ελευθερία της στους Ρωμαίους από το 146 πριν από την εποχή μας. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος τον τέταρτον αιώνα ανάγκασε τους Έλληνες και Ρωμαίους να δεχτούν τον Χριστιανισμό και να σταματήσουν την ευσέβεια τους προς τους θεούς. Αυτή η βάναυση Χριστιανοποίηση και καταστροφή της Ελλάδος διάρκεσε τουλάχιστον 1.000 χρόνια. Οι αυτοκράτορες χρηματοδότησαν βάρβαρους Γερμανούς να καταστρέψουν τους εκατοντάδες ναούς της Ελλάδος. Οι μαυροντυμένοι μοναχοί ήταν οι οδηγοί των βαρβάρων. Ο δε αυτοκράτορας Θεοδόσιος τον 4 ον αιώνα νομοθέτησε θάνατο για τους Έλληνες που τολμούσαν να εκφράσουν την ευσέβειά τους προς τους θεούς (Θεοδοσιανός Κώδικας / Codex Theodosianus 16.10.1–25, 472–6). Με τέτοια εχθρική πολιτική, η Ελλάδα άλλαξε ριζικά, από μια χώρα ελευθερίας, δημοκρατίας και επιστήμης σε μια χώρα τρόμου, λεηλασίας, ξενοκρατίας και δουλείας. Και με την πτώση στους Οθωμανούς το 1453, η Ελλάδα έγινε αποικία των Μωαμεθανών Τούρκων για περίπου 400 χρόνια, δηλαδή χωρίς ελευθερία, επιστήμη και ασφάλεια. Οι βάρβαροι Τούρκοι ήταν ιδικοί στο παιδομάζωμα, όπου έκλεβαν τα αγόρια και έφηβους των υπόδουλων Ελλήνων και τα γύμναζαν σε στρατιώτες του Σουλτάνου. Επίσης, οι γενοκτόνες Τούρκοι έδιναν προνόμια στους Έλληνες Φαναριώτες της Κωνσταντινούπολης και στο ιερατείο να κυβερνούν την Τουρκοκρατημένη Ελλάδα για συμφέρον του Σουλτάνου. Οι Φαναριώτες έγιναν Εφιάλτες. Εάν προσθέσουμε τα χρόνια Ρωμαϊκής, Χριστιανικής και Τουρκομογγολικής κατοχής, οι Έλληνες δεν ήταν ελεύθεροι για περίπου 2.000 χρόνια. Η μέγιστη φθορά της δουλειάς είναι ότι συχνά οι δούλοι χάνουν την εθνική τους ταυτότητα η αφομοιώνονται με τους κυρίαρχους μη Έλληνες εθελοντικά η συνήθως με την βία. Επίλογος Αυτοί είναι και οι κύριοι λόγοι που η Ελλάδα το 2026, μητέρα του πολιτισμού, χρειάζεται αρχαίος ελληνικός πολιτισμός για να γίνει πολιτισμένη και να ξαναγίνει παγκόσμιο κέντρο επιστήμης, δημοκρατίας και οικολογικού πολιτισμού. Αυτό το ταξίδι, όπως και η Οδύσσεια του Ομήρου, θα είναι επικίνδυνο, αλλά ο νόστος έχει γίνει πανίσχυρος και ο κίνδυνος της ξενοκρατίας, εθνομηδενισμός και Τουρκία έχουν φέρει την Ελλάδα στα χείλη της εξαφάνισης. Το 1927, ο Άγγελος Σικελιανός έκανε την αρχή. Ως την ξαναρχίσουμε και δυναμώσουμε. Η μακρινή μητέρα μας περιμένει. ==== Ο Δρ. Ο Εὐάγγελος Βαλλιανᾶτος είναι πολιτικός ιστορικός και ιστορικός της επιστήμης και περιβαλλοντολόγος. Είναι και συγγραφέας εκατοντάδων άρθρων και 9 βιβλίων.

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη Ο Θεόφραστος από την Ερεσό της Λέσβου (372–287 π.Χ.) ήταν ένας από τους σπουδαίους Έλληνες φιλοσόφους. Ήταν γιος του Μέλαντος, ενός βιοτέχνη που ασχολούνταν με τη βαφή των μαλλιών. Ο Θεόφραστος μαθήτευσε πρώτα στον Αλκίππο και στη συνέχεια στον Πλάτωνα. Αρχικά ονομαζόταν Τύρταμος. Όταν αργότερα βρέθηκε στη Χαλκίδα και ανέλαβε τη σχολή του Αριστοτέλη, ο Αριστοτέλης, εντυπωσιασμένος από την ωραία έκφραση και τη δύναμη του λόγου του, τον αποκάλεσε Ευφραστό. Αργότερα ο λαός τον ονόμασε Θεόφραστο. Ο συγγραφέας και αείμνηστος καλός μου φίλος Απόστολος Γονιδέλης γράφει ότι η πόλη Ερεσός της Λέσβου ανάγεται τουλάχιστον στον 10ο αιώνα π.Χ. Η Ερεσός έγινε γνωστή κυρίως από την αξεπέραστη ποιήτρια Σαπφώ, η οποία προηγήθηκε κατά περίπου δυόμισι αιώνες του Θεόφραστου. Η Ερεσός ήταν τότε φημισμένη για τα σιτηρά της, τα οποία θεωρούνταν ιδιαίτερα εκλεκτά και, όπως διαφημιζόταν, κατάλληλα ακόμη και για τους «θεούς». Αρχικά ο Θεόφραστος δίδαξε στη Λέσβο, αλλά γρήγορα μετέβη στην Αθήνα, το παγκόσμιο τότε κέντρο του πολιτισμού. Εκεί μαθήτευσε κοντά στον Πλάτωνα, μαζί με τον Αριστοτέλη και άλλους μαθητές. Μετά τον θάνατο του Πλάτωνα, ο Θεόφραστος ακολούθησε τον Αριστοτέλη στην Άσσο της Μικράς Ασίας, μαζί με τον Ξενοκράτη, τον Καλλισθένη, τον Νηλέα και άλλους. Εκεί ιδρύθηκε μια σημαντική επιστημονική και φιλοσοφική σχολή. Μετά τον θάνατο του Ερμία, το 345 π.Χ., έφυγαν μαζί με τον Αριστοτέλη και πήγαν στη Μυτιλήνη, όπου παρέμειναν διδάσκοντας και συλλέγοντας πλούσιο βιολογικό υλικό. Και δάσκαλος του Μ. Αλεξάνδρου Από εκεί έφυγαν όταν ο Φίλιππος κάλεσε τον Αριστοτέλη να αναλάβει τη διαπαιδαγώγηση του Αλεξάνδρου και εκείνος πήρε μαζί του και τον Θεόφραστο. Και οι δύο φιλόσοφοι, όσο βρίσκονταν στη Μυτιλήνη, έδωσαν αγώνα κατά των τυράννων Ερμώνα, Ηραίου και Απολλοδώρου, οι οποίοι καταδυνάστευαν την Ερεσσό. Όλες οι πόλεις της Λέσβου τάχθηκαν με το μέρος του Φιλίππου, προσχωρώντας στη Συμμαχία της Κορίνθου, της οποίας ηγήθηκε ο Μακεδόνας βασιλιάς το 338 π.Χ. Όταν ο Αριστοτέλης ίδρυσε το Λύκειο στην Αθήνα, ο Θεόφραστος ήταν και πάλι μαζί του. Αργότερα, όταν ο Αριστοτέλης κατηγορήθηκε για ασέβεια και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αθήνα και να εγκατασταθεί στη Χαλκίδα, παρέδωσε την Περιπατητική Σχολή, το Λύκειο, στον Θεόφραστο. Ο Θεόφραστος διακρίθηκε για την ευφυΐα, την εργατικότητα, τη φιλομάθειά του και το ήθος του. Ο Διογένης ο Λαέρτιος αναφέρει ότι ο Αριστοτέλης, συγκρίνοντας τον Θεόφραστο με τον ανιψιό του Καλλισθένη, έλεγε μεταφορικά ότι ο πρώτος «θέλει χαλινάρι», ενώ ο δεύτερος «κεντρί». Αναφορικά με το όνομα Τύρταμος, ο συγγραφέας κάνει μια ανάλυση παρόμοιων ονομάτων, τα οποία πιθανόν ανάγονται σε παλαιότερους αρχαίους πληθυσμούς. Στην αρχαιότητα υπήρχαν ονόματα και λέξεις με την κατάληξη «-αμος», όπως Πέργαμος, Πύραμος, Ιασμος, Τεύταμος, Σήσαμος κ.ά. Στην ελληνική γλώσσα οι τύποι «τύρσος», «τύρρις» και «τύρσις» συνδέονται με υψηλό οικοδόμημα, πύργο ή οχυρωματικό έργο και, κατ’ επέκταση, με τα τείχη μιας πόλης. Ο λεξικογράφος του 5ου αιώνα Ησύχιος αναφέρει λέξεις που συνδέονται με τα τείχη και τις οχυρώσεις. Θα μπορούσαμε, επομένως, να διατυπώσουμε την υπόθεση ότι ο Τύρταμος —ή Τύρσαμος— θα μπορούσε συμβολικά να σημαίνει τον φύλακα του κάστρου. Ασφαλώς, εδώ οι ανιστόρητοι και δόλιοι θα έσπευδαν αμέσως να αναζητήσουν κάποιον «προελληνικό λαό» που δήθεν μετανάστευσε από τον βορρά ή την ανατολή, σαν να ήταν η περιοχή προηγουμένως άδεια από γηγενείς πληθυσμούς. Κατά την άποψη του συγγραφέα, η ελληνική παρουσία στην περιοχή παρουσιάζει συνέχεια από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα. Ορισμένοι, όμως, αδιαφορούν για τη μελλοντική εξέλιξη και ευνοούν το σύνθημα των «ανοιχτών πυλών». Ο Διογένης ο Λαέρτιος αναφέρει ότι κάποιος Αθηναίος δημαγωγός, ο Αγνωνίδης, κατηγόρησε τον Θεόφραστο για ασέβεια. Επρόκειτο, σύμφωνα με την παράδοση, για κοινό συκοφάντη, ο οποίος, με τις συκοφαντίες του, είχε οδηγήσει αρκετούς ανθρώπους στον θάνατο, έως ότου τον αντιλήφθηκαν οι Αθηναίοι και τον τιμώρησαν. Τότε ψηφίστηκε νόμος, με πρωτοβουλία του ρήτορα Σοφοκλή, σύμφωνα με τον οποίο οι φιλόσοφοι δεν θα μπορούσαν να διδάσκουν. Αυτό τους υποχρέωσε να εγκαταλείψουν προσωρινά την Αθήνα. Οι Αθηναίοι, όμως, αντιλήφθηκαν το σφάλμα τους, κατήργησαν τον νόμο και οι φιλόσοφοι επέστρεψαν στην πόλη. Ο Θεόφραστος έζησε άγαμος, επειδή πίστευε ότι ο γάμος παρεμπόδιζε τις φιλοσοφικές μελέτες. Μάλιστα, ο Αριστοτέλης τού είχε προτείνει να νυμφευθεί την κόρη του, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Ήταν οπαδός της μεσότητας, την οποία ο Αριστοτέλης θεωρούσε γνώρισμα της αρετής. Δεν ασχολήθηκε ποτέ ενεργά με την πολιτική και δεν συμμετείχε σε εταιρείες, κόμματα ή φατρίες. Ήταν πάντα κομψός και φορούσε καθαρά, λευκά ενδύματα και ακριβά υποδήματα. Ως γνήσιος Αιολεύς, ήταν καλοφαγάς, αγαπούσε την καλοπέραση και δεν υποτιμούσε τα υλικά αγαθά. Πίστευε, μάλιστα, ότι οι ηδονές, όταν απολαμβάνονται με μέτρο, είναι συμβατές με τη φιλοσοφική ζωή. Έλεγε επίσης ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο άχρηστο από τη φιλοδοξία και ότι οι στερήσεις της ζωής είναι περισσότερες από τις ωφέλειές της. Ήταν άνθρωπος χαρούμενος, αστειευόταν συχνά και διέθετε θεσπέσιο λόγο. Με τη στάση του αυτή αποδοκίμαζε εκείνους τους Στωικούς φιλοσόφους που πίστευαν ότι η ρυπαρότητα, η απλυσιά και τα ράκη στην ενδυμασία μπορούσαν να κάνουν κάποιον καλύτερο φιλόσοφο. Άφησε ένα ογκωδέστατο και πολύπλευρο έργο 240 βιβλίων, τα οποία δεν σώζονται σήμερον . Το μόνο που σώθηκε και τον έκανε παγκοσμίως γνωστό είναι οι ςπερίφημοι «Χαρακτήρες», . Πέθανε σε βαθιά γεράματα, σε ηλικία ογδόντα πέντε ετών, μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Τον τελευταίο καιρό αδυνατούσε να περπατήσει και οι μαθητές του τον μετέφεραν με φορείο. Όταν, λίγο πριν από τον θάνατό του, οι μαθητές του τού ζήτησαν να τους δώσει κάποια τελευταία συμβουλή, εκείνος τους είπε: «Εσείς πρέπει να σκεφθείτε τις πράξεις σας.» (Διογ. Λαέρτ. Βίοι Φιλοσόφων, 5, 36–41) ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 1. Οι τέσσερις φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας Στην Αθήνα αναπτύχθηκαν τέσσερις σημαντικές φιλοσοφικές παραδόσεις: α/ Οι Περιπατητικοί αναζητούσαν τη γνώση και την κατανόηση της φύσης και του ανθρώπου. β/ Οι Στωικοί επιδίωκαν την αρετή, την αυτοκυριαρχία και τη ζωή σύμφωνα με τον ορθό λόγο. γ/ Οι Κυνικοί επιδίωκαν την αυτάρκεια και την ελευθερία από τις κοινωνικές συμβάσεις. δ/ Οι Επικούρειοι επιδίωκαν την αταραξία, την απαλλαγή από τον φόβο και την ήρεμη ευδαιμονία. 2. Ο Θεόφραστος και η Περιπατητική Σχολή Ο Θεόφραστος ανήκε στην Περιπατητική φιλοσοφική σχολή και υπήρξε ο σημαντικότερος διάδοχος του Αριστοτέλη στην ηγεσία του Λυκείου 3. Στον αρχαίο Ελληνικό Κόσμο ήκμαζε το Πνεύμα Και στις πιο μικρέςς πόλεις υπήρχαν φιλόσοφοι (25/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Ο ΘΕΟΣ ΠΑΝ ΜΕΡΟΣ 1ον

Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ- ΜΕΡΟΣ Ι του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη Ο Παν είναι, σύμφωνα με μια ευρύτερη συμβολική ερμηνεία του ονόματός του, ο θεός του Παντός και η ενσάρκωση της φύσης και του σύμπαντος. Θεωρείται γιος του Ερμή και μιας Νύμφης, θυγατέρας του Δρύοπος, σύμφωνα με τον Ομηρικό Ύμνο στον Παν. Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές παραδόσεις για την καταγωγή του. Άλλες παραδόσεις τον θέλουν γιο του Ουρανού και της Γης, άλλες του Δία και της Θύμβρης, της Καλλιστώς ή άλλης Νύμφης, ενώ αναφέρονται ακόμη ως γονείς του ο Αιθέρας και η Ήρα ή ο Κρόνος και η Γαία. Υπάρχουν μάλιστα παραδόσεις που αποδίδουν την πατρότητά του σε διαφορετικούς θεούς ή μυθικούς ήρωες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παράδοση σύμφωνα με την οποία ο βοσκός Κράθις γέννησε τον Παν με μια κατσίκα. Ο γνωστότερος Παν γεννήθηκε στην Αρκαδία, στο όρος Λύκαιο, και λατρευόταν ως προστάτης των ποιμένων και των κοπαδιών τους. Ένας άλλος Παν, γιος του Δία και της Θύμβρης, αναφέρεται ως μάντης και ως εκείνος που δίδαξε τη μαντική τέχνη στον Απόλλωνα. Η μορφή του Πανός Ο Παν παρουσιάζεται ως τερατόμορφος δαίμων, με ανθρώπινο κορμό και πόδια τράγου. Έχει μαλλιαρό, τραγοειδές πρόσωπο, γένια και κέρατα στο μέτωπο. Η έντονη σεξουαλικότητά του αποτελεί χαρακτηριστικό της θεϊκής του φύσης και συνδέεται με τη γονιμότητα, τη ζωτικότητα και την ακατάβλητη δύναμη της φύσης. Σύμφωνα με μία παράδοση, μόλις γεννήθηκε άρχισε να γελά δυνατά και να προκαλεί θόρυβο και αναστάτωση. Η παράξενη και τρομακτική μορφή του φόβισε τη μητέρα του, η οποία τον εγκατέλειψε. Ο Ερμής όμως τον πήρε και τον έφερε στον Όλυμπο, όπου οι αθάνατοι θεοί τον υποδέχθηκαν και του έδωσαν το όνομα Παν. Ο Παν ανατράφηκε από τη Νύμφη Σίνοη. Ζούσε στα βουνά και στις κορυφές της Αρκαδίας, στο Μαίναλο, στην Κυλλήνη και στο Λύκαιο. Την άνοιξη και το καλοκαίρι περιπλανιόταν στα βουνά και στα λιβάδια, ενώ τον χειμώνα κατέφευγε στα σπήλαια. Ασχολούνταν με τα κοπάδια, τη μουσική, τον χορό και το κυνήγι. Αχώριστη συντροφιά του ήταν οι Νύμφες, οι οποίες χόρευαν γύρω του μαγεμένες από τις μελωδίες της Σύριγγας, του ποιμενικού αυλού που έπαιζε. Πολλές φορές κατέβαινε στα ακρογιάλια, καθόταν πάνω στους σκοπέλους και έπαιζε τις μελωδίες του, ενώ ο ήχος του αυλού ταξίδευε μακριά μέσα από τις χαράδρες και τις κοιλάδες. Ο Παν στη μυθολογία (βιωμένη αχρονολόγητη Ελληνική Αρχαιολογία) Υπάρχουν πολλές ιστορίες για τον Παν και τη λατρεία του σε διάφορες περιοχές του αρχαίου κόσμου. Σε μία από τις γνωστές παραδόσεις, ο Παν συναγωνίστηκε τον Απόλλωνα στη μουσική της Σύριγγας, με κριτή τον Τμώλο. Ο Μίδας θεώρησε ανώτερη τη μουσική του Πανός. Ο Απόλλων, σύμφωνα με τον μύθο, τιμώρησε τον Μίδα για την κρίση του, χαρίζοντάς του αυτιά γαϊδάρου. Ο Παν παρουσιάζεται επίσης ως σύμμαχος των θεών στη Γιγαντομαχία, ενώ σε άλλες παραδόσεις συμμετέχει ως στρατηγός στην εκστρατεία του Διονύσου στην Ινδία. Σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο συναντούμε πολλούς μύθους που συνδέονται με την πολυτάραχη και διαχρονική παρουσία του Πανός. Στον Παν αποδίδεται επίσης η ανακάλυψη της επτάφωνης Σύριγγας, του ποιμενικού αυλού, ενός από τα σημαντικότερα σύμβολα της ποιμενικής ζωής. Τα σύμβολα και η λατρεία του Ο Παν λατρευόταν ιδιαίτερα στην Αρκαδία, αλλά η λατρεία του εξαπλώθηκε και σε άλλες περιοχές του αρχαίου κόσμου. Το μέρος που κατέβαιναν για να ξεχειμωνιάσουν τα κοπάδια από την Αρκαδί α ήταν η Κυπαρισσία η οποία είχε και την ονομασία" Αρκαδιά" Έμβλημά του ήταν η Σύριγξ, ο ποιμενικός αυλός, η ποιμενική ράβδος —η γνωστή γκλίτσα—, καθώς και το πεύκο και τα κλαδιά του, με τα οποία συχνά στεφανωνόταν. Στα όρη Λύκαιο και Μαίναλο της Αρκαδίας υπήρχαν ιερά του Πανός, άλση και χώροι λατρείας. Συνδεόταν επίσης με πηγές, σπήλαια και τόπους όπου συγκεντρώνονταν ποιμένες και κοπάδια. Στον Μαραθώνα της Αττικής υπήρχε σπήλαιο αφιερωμένο στον Παν. Η είσοδός του οδηγούσε σε χώρο που συνδεόταν με τις αίγες και την ποιμενική λατρεία. Η λατρεία του Πανός απαντάται επίσης στην Αίγυπτο, όπου συνδέθηκε με τοπικές θεότητες και λατρευτικές παραδόσεις. Εκεί αναφέρεται και η Πανόπολις, πόλη αφιερωμένη στον Παν. Πηγές: Όμηρος, Ομηρικός Ύμνος στον Παν· Απολλόδωρος· Παυσανίας· Πλούταρχος και άλλες αρχαίες πηγές. ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 1. Ο Παν ως σύμβολο της άγριας φύσης Ο Παν είναι ένας από τους πιο παράξενους, αινιγματικούς και πολυσήμαντους θεούς της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Η μορφή του, μισή ανθρώπινη και μισή ζωική, φαίνεται να δηλώνει κάτι βαθύτερο από μια απλή τερατόμορφη απεικόνιση. Ο Παν δεν είναι απλώς ο θεός των βοσκών και των κοπαδιών. Σε συμβολικό επίπεδο μπορεί να εκφράζει: Τη φύση πριν από τον πολιτισμό — το άγριο, αυθόρμητο και μη εξημερωμένο στοιχείο της ζωής. Το ζωώδες και ενστικτώδες μέρος του ανθρώπου — την επιθυμία, τη σεξουαλικότητα, την επιθετικότητα, τον φόβο αλλά και τη χαρά. Την ελευθερία και τον αυθορμητισμό — τη μουσική, τον χορό, την ερωτική ενέργεια και την αμεσότητα της ζωής. Τον πρωτόγονο φόβο — τον ξαφνικό και ανεξέλεγκτο φόβο που καταλαμβάνει τον άνθρωπο. Από τη σύνδεση του Πανός με αυτό το συναίσθημα συνδέεται ετυμολογικά και η λέξη «πανικός». Τη ζωτική ενέργεια — μια δύναμη που δεν υπακούει εύκολα σε κανόνες, κοινωνικές συμβάσεις ή στη λογική. Ο Παν, επομένως, μπορεί να θεωρηθεί ως το αρχέγονο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης που προηγείται της οργανωμένης κοινωνίας και του πολιτισμού. 2. Ο Ερμής και η σύνδεση με το άγνωστο Η πατρότητα του Πανός από τον Ερμή παρουσιάζει ιδιαίτερο συμβολικό ενδιαφέρον. Ο Ερμής είναι ο θεός της επικοινωνίας, της μετάβασης και της διακίνησης ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους. Συνδέει θεούς και ανθρώπους, το οικείο με το άγνωστο, το πάνω με το κάτω. Μέσα από αυτή τη συμβολική ανάγνωση, η σχέση Ερμή και Πανός μπορεί να παραπέμπει στην ανθρώπινη προσπάθεια να επικοινωνήσει με το άγνωστο και να κατανοήσει τις αθέατες δυνάμεις της φύσης και του σύμπαντος. 3. Ο άνθρωπος και το ζώο Η μισή ανθρώπινη και μισή ζωική μορφή του Πανός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του συμβολισμού του. Η εικόνα αυτή μπορεί να μας παραπέμψει σε μια πολύ παλιά εποχή, όταν ο άνθρωπος δεν είχε ακόμη απομακρυνθεί συμβολικά από τον φυσικό κόσμο και τα ζώα. Ο Παν βρίσκεται ακριβώς στο όριο ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο. Είναι ταυτόχρονα πολιτισμένος και άγριος, ανθρώπινος και ζωικός, πνευματικός και σωματικός. 4. Πολλές οι παραδόσεις για τη γέννησή του Οι πολλές και διαφορετικές παραδόσεις σχετικά με την καταγωγή του Πανός δείχνουν τη μεγάλη αρχαιότητα και τη διάδοση της λατρείας του. Ο Παν εμφανίζεται σε διαφορετικές μυθολογικές παραδόσεις και συνδέεται με διαφορετικές θεϊκές γενεαλογίες. Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι η μορφή του διαμορφώθηκε και εμπλουτίστηκε μέσα στους αιώνες από διαφορετικές τοπικές παραδόσεις . (23/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Ο ΘΕΟΣ ΠΑΝ ΜΕΡΟΣ 2ον

Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ- ΜΕΡΟΣ ΙΙ του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΣΥΝΕΧΕΙΑ 5. Η Σύριγγα και οι πρώτες πολιτιστικές δραστηριότητες Η Σύριγγα του Πανός αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό σύμβολο. Η μουσική, ο χορός και το τραγούδι αποτελούν από τις αρχαιότερες εκδηλώσεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Ο ποιμένας, μακριά από τις πόλεις και μέσα στη φύση, είχε τον χρόνο να παρατηρεί το περιβάλλον, να ακούει τους ήχους του και να δημιουργεί τις δικές του μελωδίες. Η Σύριγγα, επομένως, μπορεί να ιδωθεί ως σύμβολο της πρώτης προσπάθειας του ανθρώπου να μετατρέψει τους ήχους της φύσης σε μουσική. 6. Η ποιμενική ζωή Ο Παν συνδέεται στενά με την ποιμενική ζωή. Ο ποιμένας περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου του έξω από τους οργανωμένους οικισμούς, ακολουθώντας τα κοπάδια του. Το καλοκαίρι βρισκόταν στα λιβάδια και στα βουνά, ενώ τον χειμώνα αναζητούσε προστασία σε σπήλαια και πρόχειρα καταλύματα. Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί ο Παν φαίνεται να εκφράζει έναν τρόπο ζωής που βρίσκεται ανάμεσα στη φύση και στον ανθρώπινο πολιτισμό. Ο γράφων πρόλαβε να γνωρίσει στοιχεία αυτής της παλαιότερης ποιμενικής ζωής, όταν οι βοσκοί έπαιζαν τις σύριγγες —τις φλογέρες— και οι γλυκοί σκοποί τους ταξίδευαν μέσα από τις χαράδρες σε μεγάλες αποστάσεις. 7. Η ποιμενική ράβδος — η γκλίτσα Η ποιμενική ράβδος, η γνωστή γκλίτσα, δεν ήταν μόνο ένα βοηθητικό εργαλείο του βοσκού. Σε ορισμένες παραδόσεις και τοπικές κατασκευές μπορούσε να φέρει στην κορυφή διακοσμητικά σχήματα, ακόμη και φίδι, σκαλισμένο σε εύκαμπτο ξύλο. Η διχάλα της ράβδου μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πρακτικά για τη σύλληψη ενός ζώου από το πόδι, όταν αυτό ήταν απαραίτητο. Έτσι, ένα απλό αντικείμενο της ποιμενικής καθημερινότητας συνδεόταν ταυτόχρονα με την πρακτική γνώση, την προστασία του κοπαδιού και τη συμβολική γλώσσα του βοσκού. 8. Οι Νύμφες και οι βοσκοπούλες Στον μύθο του Πανός, οι Νύμφες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του φυσικού τοπίου. Σε μια λαογραφική ανάγνωση, θα μπορούσαν να θυμίζουν τις νεαρές βοσκοπούλες που έβοσκαν τα κοπάδια τους και συναντούσαν τους νέους βοσκούς στις πηγές και στα ποτάμια. Η πηγή αποτελούσε φυσικό τόπο συνάντησης, καθώς εκεί οδηγούνταν τα ζώα για να πιουν νερό σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Έτσι, ο αρχαίος μύθος των Νυμφών μπορεί να συσχετιστεί με πραγματικές εικηςόνες της ποιμενικής ζωής, χωρίς όμως να ταυτίζονται οι μυθολογικές Νύμφες με τις ιστορικές βοσκοπούλες. 9. Ο ποιμένας ως παραγωγός και πρώτος βιοτέχνης Ο ποιμένας της παλαιότερης εποχής δεν ασχολούνταν μόνο με την εκτροφή των ζώων. Από το γάλα παρασκεύαζε τυρί, βούτυρο, γιαούρτι και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παράλληλα, με την κατάλληλη επεξεργασία των τροφίμων μπορούσε να δημιουργεί προϊόντα που διατηρούνταν για τον χειμώνα, όπως τραχανά, χυλοπίτες και διάφορα γλυκίσματα. Η ποιμενική κοινωνία επομένως διέθετε ένα ευρύ φάσμα πρακτικών γνώσεων, απαραίτητων για την επιβίωση και την αυτάρκειά της. 10. Η παρατήρηση της φύσης και η μαντική Οι ποιμένες, ζώντας καθημερινά μέσα στη φύση, ανέπτυξαν μεγάλη ικανότητα παρατήρησης του καιρού, των ζώων και των φυσικών φαινομένων. Γνώριζαν τα σημάδια της αλλαγής του καιρού και μπορούσαν να προβλέπουν, μέσα από την εμπειρία τους, τις μεταβολές που επηρέαζαν τα κοπάδια και τις μετακινήσεις τους. Παράλληλα, στην αρχαία παράδοση ο Παν συνδέεται με τη μαντική και τη μετάδοση γνώσεων στον Απόλλωνα. Ο μύθος μετατρέπει έτσι την εμπειρική γνώση της φύσης σε θεϊκή γνώση και μαντική ικανότητα. 11. Ο Πσν ζει ακομη στην Ελλάδα Με το κινητό στο χέρι και με την μονάδα αιγοπροβάτων υπάρχει ακόμη και στις υπώρειες των βουνών της Αττικής , στο Μαραθώνα , στη Νέα Μάκρη κλπ και με το γάλα προσφέερουν προιόντα ποιότητας στην διεθνή αγορά και ιδιαίτερα την Ελληνική φέτα Επίλογος Ο Παν δεν είναι μόνο ένας θεός της ποιμενικής ζωής. Είναι μια σύνθετη μορφή που βρίσκεται στο μεταίχμιο ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, ανάμεσα στο ένστικτο και τη συνείδηση, ανάμεσα στον φόβο και τη χαρά, ανάμεσα στην ελευθερία και την κοινωνική τάξη. Η μορφή του διατηρεί μέσα της κάτι από τον αρχέγονο άνθρωπο: εκείνον που ζούσε κοντά στα ζώα, παρατηρούσε τον ουρανό, φοβόταν τις άγνωστες δυνάμεις της φύσης, ερωτευόταν, χόρευε, τραγουδούσε και προσπαθούσε να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του. Ίσως γι' αυτό ο Παν παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μορφές της ελληνικής μυθολογίας: δεν συμβολίζει μόνο τη φύση έξω από τον άνθρωπο, αλλά και τη φύση που εξακολουθεί να υπάρχει μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Το ζώον που ακόμη υπάρχει κάτω από το δέρμα του . (24/9/26) Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης