ΜΕΤΑΞΑΣ

ΣΗΜΕΡΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΟΡΤΑΖΕΙ ΚΑΙ ΤΙΜΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1912 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΞΗΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΝΔΟΞΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΓΡΟΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ . ΤΙΜΑ ΕΠΙΣΗΣ ΤΗΝ 28/10/1941 ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΟΧΙ ΤΟΥΣ ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΟΥΣ ΤΟΤΕ ΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΕΛΗΝΙΣΜΟΥ Στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης μας και στους ένδοξους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 αναφερθήκαμε ήδη. Σήμερα θα αναφερθούμε στην επέτειο του ενδόξου ΟΧΙ ΤΗΣ 28Ης Οκτωβρίου 1940. Σήμερα θα αναφερθούμε στον Ιωάννη Μέταξα που σαν σήμερα το 1940 είπε το μεγαλο ΟΧΙ στον Μουσολίνι και όχι μόνον. Και σε άλλα κείμενο μας σε άλλους της τότε εποχής. Ιωάννης Μεταξά Τον τον κατασυκοφαντημένο μεγαλο έλληνα Ιωάννη Μεταξά θα γνωρίσετε από το εις το τέλος κείμενο της μνημειώδους και διδακτικής για κάθε Έλληνας ομιλίας του στους έλληνες δημοσιογράφους στο υπόγειο του Ξενοδοχείου της Μεγάλης Βρετανίας της Αθήνας στις 30/10/1940 Παρατηρώ αρχικά, όπως θα αντιληφθείτε διαβάζοντας την κατωτέρω ομιλιών του Ότι αποτελεί εντροπή για τον Ελληνισμό, τόσον για την Ελλάδα όσον και για την Κύπρο το να μην τιμούν το Ιωάννη Μέταξα (που στην Κύπρο άλλαξαν ‘ “δημοκρατικά” οι “δημοπρατείς” του ΑΚΕΛ –Χριστόφιας, το ιστορικό όνομα της πλατειάς Μεταξά της Λευκωσίας σε “δημοκρατίας” και “δημοκρατικά”τολμα κανεις να το επαναφερει) Που παράλληλα με τον ηρωισμό σύσσωμου του τότε Ελληνισμού, όχι μόνον είπε το μεγαλο ΟΧΙ στους Ιταλούς, αλλά και στους όρους του “μεσολαβητή “ Χίτλερ. Και που προετοίμασε συστηματικά την Ελλάδα για να αμυνθεί. Και που έχων ως γνώμονα μόνον το Εθνικό συμφέρον του Ελληνισμού είπε και το ΟΧΙ και στους Άγγλους. Που δεν δέχθηκαν τότε όρους του Μεταξά ενίσχυσης του στην βόρεια Ελλάδα προκειμένου να πολεμήσει και τους Γερμανούς. Και απαιτούσαν να καταστραφεί η Ελλάδα πολεμούσα άνισα την Γερμανία Και απαιτούσαν να θυσιαστεί η Ελλάδα και μην δεχθεί η Ελλάδα τους όρους του Χίτλερ ελεύθερης ουδέτερης Ελλάδας με παραχώρησης τη Βόρειου Ηπείρου . Και ως γνωστόν δολοφονήθηκε γι αυτό από τους άγγλους Όπως αναφέρθηκε τον έλληνα Ιωάννη Μεταξά μπορεί κανείς να τον γνωρίσει από την κατωτέρω ομιλία του στους έλληνες δημοσιογράφους στις 3/10/1940 Ανακοίνωσις του Πρωθυπουργού Ι. Μεταξά προς τους ιδιοκτήτας και αρχισυντάκτας του Αθηναϊκού Τύπου εις το Γενικόν Στρατηγείον (ξενοδοχείον "Μεγάλη Βρεταννία”) εις τας 30 Οκτωβρίου 1940 Εισαγωγή Τετάρτη, 30 Οκτωβρίου 1940. Τρίτη μέρα του πολέμου. Τα στρατεύματά μας δεν έχουν περάσει ακόμη στην αντεπίθεση. Οι Ιταλοί διατηρούν την πρωτοβουλία. Στον παραλιακό τομέα και στην Πίνδο προχωρούν. Μόνο στο κέντρο, στην γραμμή Καλαμάς-Καλπάκι έχουν αναχαιτισθεί. Στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός Ι. Μεταξάς καλεί, στο Γενικό Στρατηγείο (στο ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρεταννία") τους εκδότες και αρχισυντάκτες των εφημερίδων και "κεκλεισμένων των θυρών" τους ενημερώνει για το πώς φτάσαμε σε πολεμική αναμέτρηση με την φασιστική Ιταλία. Η ανακοίνωσις του Ι. Μεταξά Κύριοι, Έχω λογοκρισίαν [1] και ημπορώ να σας υποχρεώσω να γράφετε μόνον ό,τι θέλω. Aυτήν την ώραν όμως δεν θέλω μόνον την πέννα σας. Θέλω και την ψυχήν σας. Γι' αυτό σας εκάλεσα σήμερα για να σας μιλήσω με χαρτιά ανοιχτά. Θα σας ειπώ τα πάντα. Θα σας ειπώ ακόμη και τα μεγάλα μου πολιτικά μυστικά. Θέλω vα ξέρετε και σεις όλα τα σχετικά με την εθνικήν μας περιπέτεια ώστε να γράφετε, όχι συμμορφούμενοι προς τας οδηγίας μου, αλλά εμπνεόμενοι εις την προσωπική σας πίστιν από την γνώσιν των πραγμάτων. Σας απαγορεύω να ανακοινώσητε σχετικά το παραμικρόν σ' οποιονδήποτε. Απολύτως και γιά οιονδήποτε λόγον. Κάθε παράβασις αυτής της εντολής μου θα έχη δια τον υπεύθυνον -και να είσθε βέβαιοι ότι θα ευρεθή ο υπεύθυνος- τας συνεπείας τας οποίας πρέπει να έχη σε πόλεμο ζωής ή θανάτου του Έθνους η προδοσία ενός μεγάλου μυστικού. Έστω και αυτό αν έγινε από αφέλεια, χωρίς την παραμικρή κακή πρόθεσι. Φυσικά έχω τον λόγον σας... Mη νομίσητε ότι η απόφασις του ΟΧΙ πάρθηκε έτσι, σε μια στιγμή. Μην φαντασθήτε ότι εμπήκαμε στον πόλεμο αιφνιδιαστικά. Ή ότι δεν έγινε παν ό,τι επετρέπετο και μπορούσε να γίνει δια να τον αποφύγωμε. Από την εποχήν της καταλήψεως της Αλβανίας το Πάσχα πέρυσι το πράγμα άρχισε να φαίνεται. Από τον περασμένο Μάιο είπα καθαρά στον κ. Γκράτσι [2] ότι αν προσεβαλλόμεθα εις τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα, θα ανθιστάμεθα αντί πάσης θυσίας και δι' όλων των μέσων. Συγχρόνως όμως μου ήρχοντο από την Ρώμην, από την Βουδαπέστην, από τα Τίρανα, από παντού πληροφορίαι αντίθετοι [3]. Εις τας 15 Αυγούστου έγινεν ο τορπιλλισμός της ΕΛΛΗΣ. Γνωρίζετε ότι από την πρώτην στιγμήν διεπιστώθη ότι το έγκλημα ήτο Ιταλικόν. Εν τούτοις δεν επετρέψαμεν να γνωσθή ότι είχομεν και τας υλικάς πλέον αποδείξεις περί της εθνικότητος του εγκληματίου [4]. Συγχρόνως όμως διέταξα τα αντιτορπιλικά τα οποία συνώδευον τα πλοία που μετέφερον τους προσκηνητάς από την Τήνον μετά το έγκλημα, άν προσβληθούν από αεροπλάνα ή οπωσδήποτε άλλως να κάμουν αμέσως χρήσιν των όπλων των. Θα σας αποκαλύψω τώρα, ότι τότε διέταξα να βολιδοσκοπηθή καταλλήλως το Βερολίνον. Μου διεμηνύθη εκ μέρους τον Χίτλερ, η σύστασις να αποφύγω οιονδήποτε μέτρον δυνάμενον να θεωρηθή από την Ιταλίαν πρόκλησις. Έκαμα το πάν δια να μη μπορούν οι Ιταλοί να εμφανισθούν ως δυνάμενοι να έχουν όχι αφορμάς ευλόγους, αλλ' ούτε ευλογοφανές παράπονον εκ μέρους μας Αν και από την πρώτην στιγμήν αντελήφθην τι πράγματι εσήμαινεν η όλως αόριστος σύστασις του Βερολίνου. Σεις καλύτερον παντος άλλου γνωρίζετε ότι έκαμα το πάν δια να μη δώσωμεν αφορμήν εμφανίσεως της Ιταλίας ως δυναμένης να έχη ευλογοφανείς καν αφορμάς αιτιάσεων. Λόγω του επαγγέλματός σας έχετε παρακολουθήσει εις όλες τις λεπτομέρειες την ιστορίαν των ατελειώτων ιταλικών προκλήσεων δημοσιογραφικών και άλλων, αλλά και την χριστιανικήν υπομονήν την οποίαν ετηρίσαμεν. Προσποιούμενοι ότι δεν τις καταλαβαίνουμε, περιοριζόμενοι μόνον σε δημοσιογραφικάς ανασκευάς των ιταλικών εναντίον μας κατηγοριών [5]. Ομολογώ ότι εμπρός εις την φοβεράν ευθύνην της αναμίξεως της Ελλάδος εις τέτοιον μάλιστα πόλεμον Εκρινα πώς καθήκον μου ήτο να δω εάν θα ήτο δυνατόν να προφυλάξω τοv τόπον από αυτόν έστω και δια παντός τρόπου, ο οποίος όμως θα συμβιβάζετο με τα γενικώτερα συμφέροντα του Έθνους. Εις σχετικάς βολιδοσκοπήσεις προς την κατευθυνσιν τον Άξονος μου έδόθη να εννοήσω σαφώς ότι μόνη λύσις θα μπορουσε να είναι μία εκουσία προσχώρησιν της Ελλάδος εις την "Νέαν Τάξιν" [6]. Προσχώρησις που θα εγένετο όλως ευχαρίστως δεκτή από τον Χίτλερ "ως εραστήν του Ελληνικού πνεύματος". Συγχρόνως όμως μου εδόθη να εννοήσω ότι η ένταξις εις την Νέαν Τάξιν προϋποθέτει προκαταρκτικήν άρσιν όλων των παλαιών διαφορών με τους γείτονάς μας, και ναι μεν αυτό θα συνεπήγετο φυσικά θυσίας τινάς δια την Ελλάδα Αλλά αι θυσίαι θα έπρεπε να θεωρηθούν απολύτως "ασήμαντοι" εμπρός εις τα "οικονομικά και άλλα πλεονεκτήματα" τα οποία θα είχεν δια την Ελλάδα ή Νέα Τάξις εις την Ευρώπην και εις την Βαλκανικήν. Φυσικά με πάσαν περίσκεψιν και ανεπισήμως επεδίωξα δι' όλων των μέσων να κατατοπισθώ συγκεκριμένως ποίαι θα ήσαν αι θυσίαι αυταί, με τας οποίας η Ελλάς θα έπρεπε να πληρώση την ατίμωσιν της εξ ιδίας θελήσεως προσφοράς της να υπαχθή υπό την Νέαν Τάξιν. Με καταφανή προσπάθειαν αποφυγής σαφούς καθορισμού μου εδόθη να καταλάβω ότι η προς τους Έλληνας στοργή του Χίτλερ ήτο οι εγγυήσεις oτι αι θυσίαι αυταί θα περιορίζοντο "εις το ελάχιστον δυνατόν". Όταν επέμεινα να κατατοπισθώ, πόσον επί τέλους θα μπορουσε να είναι αύτο το έλάχιστον τελικώς, μάς εδόθη να καταλάβωμεν Ότι τούτο συνίστατο εις μερικάς ικανοποιήσεις προς την Ιταλίαν δυτικώς μέχρι Πρεβέζης, ίσως και προς την Βουλγαρίαν ανατολικώς μέχρι Δεδεαγάτς (Αλεξανδρπουποη)[7] Δηλαδή θα έπρεπε δια να αποφύγωμεν τov πόλεμον, να γίνωμεν εθελονταί δούλοι και να πληρώσωμεν αυτήν την τιμήν... με το άπλωμα του δεξιού χεριού της Ελλάδος προς ακρωτηριασμόν από την Ιταλίαν και του αριστερού προς ακρωτηριασμόν από την Βουλγαρίαν. Φυσικά δεν ήτo δύσκολον να προβλέψη κανείς ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν οι Άγγλοι θα έκοβαν και αυτοί τα πόδια της Ελλάδος. Και με το δίκαιόν των. Κυρίαρχοι πάντοτε της θαλάσσης δεν θα παρέλειπον, υπερασπίζοντες πλέον τον εαυτόν των, έπειτα από μίαν τοιαύτην αυτοδούλωσιν της Ελλάδος εις τους εχθρούς των να καταλάβουν την Κρήτην και τας άλλας νήσους μας τουλάχιστον. Το συμπέρασμα αυτό δεν προέκυψεν μόνον από την πλέον απλήν λογικήν, άλλά και από ασφαλείς και βεβαίας πληροφορίας εξ Αιγύπτου, Καθ' ας ειχεν ήδη προμελετηθή και αντιμετωπισθή ή ενέργεια που θα έπρεπε να γίνη ως φυσικόν επακόλουθον πάσης τυχόv εκουσίας ή ακουσίας συνεργασίας της Ελλάδος με τον Άξονα, εις τας ελληνικάς νήσους και προς παρεμπόδισιν εν περιπτώσει της δυνατότητος δια τόν Άξονα να τας χρησιμοποιήση. Δεν δύναμαι αφ' ετέρου να μη παραδεχθώ ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν το δίκαιον δεν θα ευρίσκετο με το μέρος της Κυβερνήσεως των Αθηνών και να μην αναγνωρίσω, ότι όταν ένας λαός, όπως ο αγγλικός, αμύνεται δια την ζωήν του, θα ήτο πλήρως δικαιολογημένος να κάνη τα ανωτέρω. Αλλά τότε ο Ελληνικός λαός δικαίως θα ετάσσετο εναντίον της κυβερνήσεως η οποία δια vα τον προφυλάξη από τον πόλεμον θα τον κατεδίκαζε εις εθελουσίαν υποδούλωσιν μετ' εθνικού ακρωτηριασμού. Αυτή η δήθεν προφύλαξις θα ήτο δια την τύχην της εις το μέλλον Ελληνικής φυλής, πλέον ολεθρία και από τας χοιροτέρας έστω συνεπείας οποιουδήποτε πολέμου. Το δίκαιον λοιπόν, δεν θα ήτο με το μέρος της Κυβερνήσεως των Αθηνών, εάν η τελευταία ενήργει κατά τας υποδείξεις του Βερολίνου που ανέφερα. Το δίκαιον θα ήτο με το μέρος του Ελληνικού Λαού, ο οποίος θα κατεδίκαζεν αυτήν, και των Άγγλων Οι οποίοι υπερασπίζοντες την ύπαρξίν των επίσης δικαίως θα ελάμβανον τα μέτρα που εφέροντο έχοντες μελετήσει, εισακούοντες άλλωστε τας δικαίας αιτιάσεις των Ελλήνων, οίαι θα προέκυπτον εν καιρώ εάν εδίδετο ή εύλογος αυτή αφορμή. Θα εδημιουργούντο έτσι όχι δύο, όπως το 1916, άλλά τρείς αυτήν την φοράν Ελλάδες [8]. Η πρώτη θα ήτο η επίσημος των Αθηνών η οποία είχεν φθάσει εις την πόρωσιν και το κατάντημα δια να αποφύγη τον πόλεμον να δεχθή να γίνη εθελοντής δούλος. Πληρώνουσα μάλιστα την τιμήν αυτήν και με την συγκατάθεσίν της να αυτοακρωτηριασθή τραγικώτατα, παραδίδουσα εις την δουλείαν πληθυσμούς αμιγώς Ελληνικούς και μάλιστα δύναμαι να είπω τους Ελληνικωτέρους των Ελληνικών τοιούτους. Δευτέρα θα ήτο η πραγματική Ελλάς. Δηλαδή η παμψηφία της κοινής γνώμης του Έθνους, το οποίον ποτέ δεν θα απεδέχετο την εκουσίαν του υποδούλωσιν Πληρωνομένην μάλιστα με εθνικόν ακρωτηριασμόν αφόρητον και ισοδυναμούσαν με οριστικήν ατίμωσιν και μελλοντικήν βεβαίαν εκμηδένισιν του Ελληνισμού ως εννοίας και οντότητος, εκμηδένισιν πρώτον ηθικήν και δεύτερον εν συνεχεία της ηθικής και υλικήν. Tο Έθνος ουδέποτε θα συνεχώρει εις τόν Βασιλέα και την Εθνικήν Κυβέρνησιν της 4ης Αυγούστου, τοιαύτην πολιτικήν. Τρίτη τέλος θα προέκυπτε μία ακόμη Ελλάς, η Ελλάς την οποίαν δεν θα παρέλειπον να δημιουργήσουν, φυσικά με την επίκλησιν του δημοκρατισμού, οι δημοκρατικοί Έλληνες υπό την κάλυψιν του βρετανικού Στόλου εις τα νήσους, Κρήτην και εις τας άλλας. Η τρίτη αυτή Ελλάς, η "Δημοκρατική" θα είχε με το μέρος της όχι μόνον την πρόθυμον υποστήριξιν της Αγγλίας εις την οποίαν θα έδιδε το δικαίωμα να καλύψη τας νήσους μας, καλυπτομένη και η ιδία εις την Βόρειον Αφρικήν, αλλά θα είχε με το μέρος της και το Εθνικόν δίκαιον. Η ηθική της δύναμις λοιπόν θα απερρόφα μοιραίως την επίσημον Ελλάδα, διότι θα διέθετεν η τρίτη αυτή Ελλάς, την ανεπιφύλακτον έγκρισιν και ενίσχυσιν της ανεπισήμου, της "δευτέρας" Ελλάδος, της Εθνικής δημοσίας γνώμης εν τη παμψηφία της. Έζησα κύριοι την περίοδον του Εθνικού Διχασμού που εδημιουργήθη το 1916 όταν από την κατάστασιν εκείνην προέκυψαν δύο Ελλάδες, η των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης. Τον κίνδυνον από μίαν νέαν διαίρεσιν της Ελλάδος προκύπτουσαν συνεπεία του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, όπως η διαίρεσις του 1916 προέκυψε συνεπεία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου Μίαν νέαν διαίρεσιν μάλιστα πολύ τραγικωτέραν, διότι όπως την εσκιαγράφησα δεν θα είναι καν διχασμός, αλλά τριχοτομισμός. Toν κίνδυνον αυτόν τον θεωρώ κύριοι, δια το Έθνος και το μέλλον του ασυγκρίτως χειρότερον από τον πόλεμον, έστω και αυτόν τον πόλεμον, από τον οποίον είναι δυνατόν και δουλωμένη ακόμη να βγη προσωρινώς η Ελλάς. Λέγω προσωρινώς, διότι πιστεύω ακράδαντα ότι τελικώς η νίκη θα είναι με το μέρος μας. Γιατί οι Γερμανοί δεν θα νικήσουν. Δεν μπορεί να νικήσουν. Υπάρχουν πολλά εμπόδια. Η Ελλάς είναι αποφασισμένη να μη προκαλέση, μεν, με κανένα τρόπο κανένα, αλλά και με κανένα τρόπο να μη υποκύψη. Προ παντός είναι αποφασισμένη να υπερασπίση τα εδάφη της, έστω και αν πρόκειται να πέση. Ήδη δε, η απόφασίς της αυτή και η πολιτική της αυτή, χάρις εις την οποίαν απρόκλητα προσεβλήθη, χάρισαν στον τόπο και στον λαό μας το πλέον ανεκτίμητον των αγαθών και το μεγαλύτερον στοιχείον της δυνάμεως του: Αυτή η πολιτική έδωσεν εις τον λαόν την απόλυτη ψυχική, και πανεθνική ένωσί του [9]. Σήμερα όμως επί πλέον υπάρχουν και μερικοί άλλοι παράγοντες που προδικάζουν την τελική μας νίκη. Η Τουρκία δεν είναι όπως το 1916 σύμμαχος των Γερμανών. Είναι σύμμαχος των Άγγλων [10]. Η Βουλγαρία βέβαια ενεδρεύει και τώρα όπως και τότε, αλλ' εν πάση περιπτώσει αυτήν την εποχήν τουλάχιστον προς το παρόν δεν τολμά. Ο καιρός όμως δεν δουλεύει για τον Άξονα. Δουλεύει για τους αντιπάλους του. Τέλος δια την Γερμανίαν η νίκη θα ήτο εν πάση περιπτώσει δυνατή μόνο με κοσμοκρατορίαν. Αλλ' η κοσμοκρατορία δια την Γερμανίαν κατέστη οριστικά αδύνατος στην Δουνκέρκη [11]. Ο πόλεμος δια τον Άξονα έχει χαθή, από την στιγμήν που η Αγγλία διεκήρυξε: "Θα πολεμήσωμεν έστω και μόνον εις το νησί μας και πέραν των θαλασσών, θα πολεμήσωμεν μέχρι της νίκης" [12]. Αλλά επί πλέον και ημείς οι Έλληνες πρέπει να γνωρίζωμεν ότι δεν πολεμούμεν μόνον δια την νίκην, αλλά και δια την δόξαν [13]. Δεν ξέρω αν κανείς αντιβενιζελικός από σας είναι πάντοτε αδιάλλακτος. "Είμαι εγώ, κύριε Πρόεδρε", απήντησεν ο παριστάμενος παλαίμαχος και αδιάλλακτος αρθρογράφος του αντιβενιζελικού τύπου κ. Κρανιωτάκης [14]. Λοιπόν ακούστε δια να συνεννοηθούμε. Εγώ, κύριοι, όπως επαρκώς σας εξήγησα, ετήρησα μέχρι σήμερον την πολιτικήν του αειμνήστου Βασιλέως Κωνσταντίνου, δηλαδή την πολιτικήν της αυστηράς ουδετερότητος. Έκαμα το παν δια να κρατήσω την Ελλάδα μακράν της συγκρούσεως των μεγάλων κολοσσών. Ήδη μετά την άδικον επίθεσιν της Ιταλίας, η πολιτική την οποίαν ακολουθώ είναι η πολιτική του αειμνήστου Βενιζέλου. Διότι είναι η πολιτική του συνταυτισμού της Ελλάδος με την τύχην της δυνάμεως, δια την οποίαν η θάλασσα είναι ανέκαθεν όπως και δια την Ελλάδα, όχι το εμπόδιον που χωρίζει αλλά η υγρά λεωφόρος που συνδέει. Βέβαια εις την ιστορίαν μας την νεωτέραν δεν είχομεν μόνον ευγνωμοσύνης λόγους και αφορμάς δια την Αγγλίαν, της οποίας άλλως τε η μεταπολεμική, πολιτική των τελευταίων ιδίως ετών, είναι πολιτική μεγίστων και ιστορικών αγγλικών ευθυνών [15]. Αλλά τας ευθύνας της αυτάς η Αγγλία τας αποδίδει σήμερον με την υπερήφανον αποφαστικότητα λαού μεγάλου, σώζοντος την ελευθερίαν του κόσμου και του πολιτισμού. Δια την Ελλάδα η Αγγλία είναι η φυσική φίλη και επανειλημμένως εδείχθη προστάτρια, ενίοτε δε η μόνη προστάτρια. Η νίκη θα είναι και δεν μπορεί παρά να είναι δική της. Θα είναι νίκη του Αγγλοσαξωνικού κόσμου, απέναντι του οποίου η Γερμανία, η οποία αφού έως τώρα δεν ηδυνήθη να επιτύχη οριστικόν αποτέλεσμα, είναι καταδικασμένη να συντριβή. Διότι από τώρα και πέρα ο ορίζων δεν πρέπει να θεωρήται δια τον Άξονα ανέφελος ούτε προς Ανατολάς και η Ανατολή είναι πάντοτε μυστηριώδης [16]. Πάντοτε ήτο, αλλά σήμερον υπέρ ποτέ είναι γεμάτη απρόοπτα και μυστήριο. Τελικώς λοιπόν θα νικήσωμεν. Και θέλω φεύγοντες από την αίθουσαν αυτήν να πάρετε μαζί σας όλην την δική μου απόλυτη βεβαιότητα, ότι θα νικήσωμεν. Εν τούτοις πρέπει να σας επαναλάβω ό,τι επισημότερον διεκήρυξα από την πρώτην στιγμήν. Η Ελλάς δεν πολεμά δια την νίκην. Πολεμά δια την Δόξαν. Και δια την τιμήν της. Έχει υποχρέωσιν προς τον εαυτόν της να μείνη αξία της ιστορίας της. Η Ιταλία είναι μεγάλη δύναμις, όταν δε προχθές έγινεν η πρώτη αεροπορική επιδρομή, ομολογώ ότι με έκπληξιν ήκουσα εις σχετικήν ερώτησίν μου την απάντησιν, ότι τα επιδραμόντα αεροπλάνα ήσαν μόνον ιταλικά [17]. Αυτό φθάνει να σας δώση να καταλάβετε με ποιες ιδέες μπήκα στον πόλεμο. Αλλά υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ένας λαός οφείλει, αν θέλη να μείνη μεγάλος, να είναι ικανός να πολεμήση, έστω και χωρίς καμμίαν ελπίδα νίκης. Μόνον διότι πρέπει. Γνωρίζω ότι ο ελληνικός λαός θα ήτο αδύνατον να δεχθή άλλο τι αυτήν την στιγμήν. Διότι είναι ελεύθερος και απερίσπαστος εις την φυσικήν ευθυκρισίαν και υπερηφάνειαν, εφ' όσον δεν εδόθη ευκαιρία να θολωθή η κρίσις του δι' αγοραίων θορύβων και παραπλανητικών εκστρατειών. Εκάμαμεν ότι ήτο δυνατόν δια να μη έχωμεν το παραμικρόν άδικον. Και θα εξακολουθήσωμεν την ιδίαν τακτικήν μέχρι τέλους. Σας έχω στο τραπέζι μερικά έγγραφα. Είναι όλαι αι αποδείξεις της ιταλικής ενέδρας εκ προμελέτης. Όταν τελειώσω μπορείτε να τα δείτε. Περιττόν να πάρετε σημειώσεις. Συντομώτατα θα δημοσιευθούν εις την Λευκήν Βίβλον, η οποία διέταξα να εκδοθή το ταχύτερον. Δεν σας κρύβω κύριοι, ότι η κατάστασις είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μας περιμένουν μάλιστα δοκιμασίαι μεγάλαι. Δια να μη δώσω ευκαιρίαν προς την επιζητουμένην δια παντός τρόπου αφορμήν κατασυκοφαντήσεώς μας, ευρέθην υποχρεωμένος να πάρω μίαν απόφασιν εξόχως σοβαράν. Να μην κάμω την επιστράτευσιν, όταν από καιρού την εζήτησε και εξηκολούθησεν επανειλημμένως να μού την ζητά το Επιτελείον... [18] Ο ιταλικός όγκος λοιπόν ευρήκεν απέναντι του δυνάμεις πάρα πολύ ασθενείς, τουλάχιστον δια την κρούσιν των πρώτων ημερών. Ο ρόλος σας είναι σήμερον μεγάλος και επισημότατος. Μη χάνετε το θάρρος σας, οτιδήποτε και αν γίνη. Διότι άλλως αδύνατον να φανήτε άξιοι του λαού σας και του καθήκοντος σας, το οποίον είναι να συντηρήσητε την ιερή φλόγα του ελληνικού λαού, να βοηθήσητε τον μαχόμενον Στρατόν, να υπάρξητε συνεργάται της Κυβερνήσεως, ότι και αν αισθάνεσθε δι' αυτήν. Πρέπει να πιστεύσητε σεις δια να μπορέσετε να μεταδώσητε την πίστιν εις το κοινόν σας, μολονότι αυτήν την φοράν έχομεν όλοι μας να πάρωμεν από τον Ελληνικόν λαόν, και από το απερίγραπτον θάρρος του και όχι να του δώσωμεν. Θέλω ακόμη να σας ειπώ κάτι. Ξέρω με βεβαιότητα ότι από την φοβεράν αυτήν δοκιμασίαν η Ελλάς θα υποφέρη. Ξέρω όμως επίσης με βεβαιότητα ότι τελικώς θα εξέλθη όχι μόνον ένδοξος αλλά και μεγαλύτερη. Θα προσέξατε το τηλεγράφημα του κ. Τσώρτσιλ το οποίον εδημοσιεύθη σήμερον εις τας εφημερίδας, ανακοινωθέν από του Υπουργείου Εξωτερικών [19]. Λοιπόν επειθυμώ να σας τονίσω τούτο: εκείνοι οι οποίοι εις το τηλεγράφημα αυτό δεν βλέπουν γραπτήν την επιβεβαίωσιν αγράφου συμφωνίας δια τα Δωδεκάνησα, δεν ξέρουν να διαβάζουν μέσα από τις γραμμές. Και κάτι άλλο. Τα Δωδεκάνησα προδικάζουν... Σημειώσεις 1. Τα άρθρα του Συντάγματος του 1911 τα οποία ανεστάλησαν την 4ην Αυγούστου 1936 ήταν τα 5,6,10,11,12,14,20 και 95. Το 14 εξασφάλιζε την ελευθερία του Τύπου και απαγόρευε την λογοκρισία. 2. Εμμανουέλλε Γκράτσι. Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα από 19 Απρ. 1939. Προσπάθησε να αποτρέψει τον Μουσσολίνι και τον Τσιάνο (υπουργό Εξωτερικών) από το να επιχειρήσουν ιταλικήν εισβολήν στην Ελλάδα. Οι προσπάθειές του σχολιάζονταν στην Ρώμη ειρωνικά. Ο ίδιος ο Μουσσολίνι τον είχε κατηγορήσει ότι ήταν "φιλέλληνας, αλλά ότι δεν έπρεπε να εκπλήσσεται κανείς, δεδομένου ότι είχε κλασσική μόρφωση". (Εμ. Γκράτσι, "Η Αρχή του Τέλους", ΕΣΤΙΑ 1980, σελ. 212.) Για την Ελλάδα, ο Γκράτσι, στο ίδιο βιβλίο, σελ. 212, γράφει: "...τρέφω για την ευγενή εκείνη χώρα μια πολύ έντονη συμπάθεια...". 3. Ιδίως οι πληροφορίες που έστελνε ο πρέσβης μας στην Ρώμη Ιωάννης Πολίτης ήταν πολύτιμες. Είναι χαρακτηριστικό ότι, με τηλεγράφημά του στις 23 Οκτωβρίου, προέβλεπε εκδήλωση της ιταλικής επιθέσεως το τεραήμερο 25 έως 28 Οκτωβρίου. 4. Με ανακοινωθέν του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού της 30ής Οκτωβρίου 1940, το Υπουργείο Ναυτικών ανεκοίνωσε, επισήμως πλέον, ότι τον τορπιλισμόν του ευδρόμου μας ΕΛΛΗ "...εξετέλεσεν ιταλικόν υποβρύχιον... το γεγονός τούτο δεν ανεκοινώθη μέχρι τούδε επισήμως διά λόγους πολιτικής σκοπιμότητος, οίτινες βεβαίως εξέλιπον ήδη". 5. Απαντήσεις στις ιταλικές αιτιάσεις έδινε το "Αθηναϊκόν Πρακτορείον". Είχε ιδρυθεί το 1905 με πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών και λειτουργούσε κάτω από κρατική εποπτεία. 6. "Νέα Τάξις". Όρος της ναζιστικής προπαγάνδας. Η "Νέα Τάξις" θα επικρατούσε στην Ευρώπη μετά την επικράτηση του "χιλιόχρονου" Τρίτου Ράιχ! 7. Δεδεαγάτς. Ονομασία της Αλεξανδρουπόλεως επί Τουρκοκρατίας. 8. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει "προσωρινή" κυβέρνηση, στις 13 Σεπτεμβρίου 1916 (π.ημ.), αρχικώς στα Χανιά της Κρήτης και από 26 Σεπτεμβρίου στην Θεσσαλονίκη. Επί εννιά μήνες η χώρα έχει δύο κυβερνήσεις. Στις 22 Μαΐου 1917 απομακρύνεται από το θρόνο ο βασιλιάς Κωνσταντίνος. Στις 11 Ιουνίου 1917 παραιτείται ο Αλέξανδρος Ζαΐμης, πρωθυπουργός της κυβερνήσεως των Αθηνών, και στις 17 Ιουνίου επιστρέφει στην Αθήνα ο Βενιζέλος. 9. Είναι γεγονός ότι την 28η Οκτωβρίου 1940, ο λαός μας βρέθηκε, όσο ποτέ άλλοτε, ενωμένος. Τα πολλά "εγώ" έγιναν "εμείς". 10. Η Τουρκία θα παραβιάσει κατάφωρα την αγγλο-γαλλο-τουρκικήν συμμαχίαν της 19ης Οκτωβρίου 1939 και δεν θα βγει στον πόλεμον παρά μόνον στις 12 Φεβρουαρίου 1945, όταν η Γερμανία καταρρέει. Μέχρι τότε θα παίζει ένα ευφυιέστατο, αλλά ανέντιμο παιχνίδι. Θα ερωτοτροπεί και με τα δύο εμπόλεμα στρατόπεδα, εκθέτοντας σε πλειοδοτικό διαγωνισμό την εύνοιά της και θα προσπαθεί να αποκομίζει ανταλλάγματα, εις βάρος κυρίως της χώρας μας. 11. Πράγματι η Γερμανία έχασε την ευκαιρία να αιχμαλωτίσει στην Δουνκέρκη το Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα και τις γαλλικές μεραρχίες του Βορείου Τομέως (28 Μαΐου έως 4 Ιουνίου 1940). Το "θαύμα" της εκκενώσεως της Δουνκέρκης στέρησε την Γερμανία από την δυνατότητα να κάμψει την αντίσταση της Βρετανίας και να κερδίσει τον πόλεμον το καλοκαίρι του 1940. 12. Από την μνημειώδη ομιλία του Τσώρτσιλ στο Βρετανικό κοινοβούλιο στις 4 Ιουνίου 1940. 13. Η φράση αυτή, καθώς και μια ιδιόχειρη σημείωση προς τον εκδότη της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ Γεώργιον Βλάχον, "υπέρ την Νίκην η Δόξα", θα δώσουν αφορμή σε ορισμένους να υποστηρίξουν ότι ο Μεταξάς δεν πίστευε ότι ήταν δυνατόν να νικήσουμε τους Ιταλούς. Παραπέμπουν και στο "Ημερολόγιό" του, όπου την δεύτερη μέρα του πολέμου σημειώνει: "Με ανησυχεί η υπεραισιόδοξος κοινή γνώμη". Βεβαίως, ένας υπεύθυνος ηγέτης πρέπει να αντιμετωπίζει όλα τα ενδεχόμενα. Δεν ήταν δυνατόν ο Μεταξάς, με το επιτελικό του δαιμόνιο, να συμμερισθεί την ανεύθυνη αισιοδοξία, με την οποίαν οι πιτσιρικάδες της Αθήνας έγραφαν με κιμωλία στα τραμ και τα λεωφορεία "ΑΘΗΝΑ-ΤΙΡΑΝΑ-ΡΩΜΗ", περιφρονώντας Γεωγραφία και Στρατηγική. 14. Πρόκειται, κατά πάσαν πιθανότητα, για τον Νικόλαον Κρανιωτάκην, αρχισυντάκτη της ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ και της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ. 15. Εννοεί την ηττοπαθή πολιτικήν, ιδίως του Νέβιλ Τσάμπερλαιν, που επέτρεψε στον Χίτλερ να κερδίσει χρόνο για συμπλήρωση των εξοπλισμών της Γερμανίας και να αποτολμήσει την ανακατάληψη της Ρηνανίας, την ενσωμάτωση της Αυστρίας, την διάλυση της Τσεχοσλοβακίας κ.λπ. 16. Ίσως να προβλέπει ο Μεταξάς ότι παρ' όλον ότι υπάρχει το Σύμφωνον Ρίμπεντροπ-Μολότωφ της 23ης Αυγούστου 1939, δεν αποκλείεται, μελλοντικώς, αναμέτρηση της Γερμανίας με την Σοβιετική Ένωση. 17. Υπαινιγμός για το ότι κάποτε ο Χίτλερ θα σπεύσει να βοηθήσει τον Ιταλό δικτάτορα. 18. Η επιμονή του Μεταξά να μην κηρύξει επιστράτευση οφείλεται σε αρκετούς λόγους. Παρατεταμένη επιστράτευση σημαίνει τεράστιες δαπάνες, μείωση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, κόπωση και πτώση του ηθικού των επιστρατευμένων. Ειδικώς όμως για την περίοδο που προηγήθηκε της ιταλικής επιθέσεως, υπήρχε και ο κίνδυνος να θεωρηθεί ως πρόκληση από την κυβέρνηση της Ρώμης, η έστω και μερική επιστράτευση της Ελλάδος. Ο Άγγελος Σ. Βλάχος στο βιβλίο του "Μια φορά κι έναν καιρό ένας διπλωμάτης", τόμος Α', σελ. 57, περιγράφει μια πολιτικοστρατιωτική σύσκεψη, περί τα τέλη Σεπτεμβρίου 1940, στην οποίαν έλαβε μέρος και ο ίδιος. Στην έντονη σύσταση του Στρατηγού Ι. Πιτσίκα, που ήταν Διοικητής του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, για άμεση επιστράτευση, ο Μεταξάς αποκρίθηκε: "Άκουσε Πιτσίκα! Δεν κινδυνεύεις εσύ να σε βγάλει προδότη η Ιστορία! Κινδυνεύω εγώ! Αν διατάξω επιστράτευση, για έναν στρατιώτη που θα στέλνω στα σύνορα ο Μουσσολίνι θα στέλνει δύο και τότε η ελάχιστη ελπίδα που έχουμε να μην επιτύχει το σχέδιό τους θα εξατμισθεί!". 19. Πρόκειται, προφανώς, για το γνωστό τηλεγράφημα του Τσώρτσιλ, το οποίον κατέληγε με την φράση: "Μαζί θα μοιρασθώμεν την Νίκην". Δρ. Ευριπίδης Μπίλλης

ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης: Ο βίος και το μαρτύριό του kalinda kalinda 25 Οκτωβρίου 2026 · 4΄ ανάγνωση Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης: Ο βίος και το μαρτύριό του Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη κατά τους χρόνους της βασιλείας του μεγάλου διώκτου των Χριστιανών Διοκλητιανού και Μαξιμιανού Ερκούλιου (284-305 μ.Χ) Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη κατά τους χρόνους της βασιλείας του μεγάλου διώκτου των Χριστιανών Διοκλητιανού και Μαξιμιανού Ερκούλιου (284-305 μ.Χ). Καίσαρας της Μακεδονίας τοποθετήθηκε ο Μαξιμιανός Γαλέριος, ο οποίος εξαπέλυσε αληθινό πόλεμο εναντίον των Χριστιανών. Ο Άγιος Δημήτριος των Όπλων στα Κάτω Πατησια ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ο Άγιος Δημήτριος των Όπλων στα Κάτω Πατησια Ο Άγιος Δημήτριος ήταν εκλεκτό μέλος της εκκλησίας των Θεσσαλονικέων και προερχόταν από ευσεβείς και επιφανείς γονείς. Είχε δε προικισθεί από τον θεό με πολλά αγαθά και με πλήθος σωματικών και πνευματικών χαρισμάτων. Η φήμη του έφθασε μέχρι το βασιλιά Γαλέριο, ο οποίος εκτιμώντας τις αρετές του τον έκανε μέλος της Συγκλήτου της πόλεως και τον διόρισε στρατηγό όλης της Θεσσαλίας και ανθύπατο και αφέντη όλης της Ελλάδας. Ο Άγιος Δημήτριος, ως χριστιανός, κατηχούσε και δίδασκε με ιεραποστολικό ζήλο και με τη φωτεινή παρουσία του τους Θεσσαλονικείς, που τους κατέκλυσε η ειδωλολατρία, οδηγώντας τους προς τον Χριστό και την αλήθεια Του. Όταν πληροφορήθηκε ο Μαξιμιανός τη δραστηριότητα αυτή του Αγίου, διέταξε και τον έφεραν ενώπιόν του. Ο Άγιος ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον Χριστό με συνέπεια να τον οδηγήσουν στη φυλακή, σ ‘ένα παλαιό δημόσιο λουτρό δίπλα στο στάδιο, όπου υπέστη πολλές κακουχίες και βασανιστήρια. Κατά τη διάρκεια αγωνισμάτων στο στάδιο, που διοργάνωναν οι βασιλείς για να διασκεδάζουν με τις θυσίες στα είδωλα, τις αιματοχυσίες και τους φόνους των ανθρώπων, ένας μαθητής του Αγίου Δημητρίου, ο Νέστορας, θέλοντας να δείξει τη δύναμη του αληθινού θεού πήγε στο λουτρό που ήταν φυλακισμένος ο Άγιος, πήρε την ευλογία και την ευχή του Αγίου, βγήκε στο στάδιο και με την επίκληση «Θεέ Δημητρίου βοήθει μοι!» νίκησε τον γιγαντόσωμο και ανίκητο Λυαίο Το γεγονός αυτό προκάλεσε οργή στο βασιλιά, ο οποίος πρόσταξε τους στρατιώτες να πάνε εκεί που ήταν φυλακισμένος ο Άγιος και να τον φονεύσουν. Οι στρατιώτες τον ελόγχευσαν σε όλο του το σώμα μέχρι θανάτου. Κάποιοι ευλαβείς Χριστιανοί ήλθαν κρυφά στο λουτρό εκείνο και ενταφίασαν το λείψανο στο μέρος στο οποίο μαρτύρησε. Αργότερα στο σημείο αυτό κτίσθηκε ναίσκος ο οποίος περιλαμβάνει και τον ιαματοφόρο τάφο του Αγίου. Ο Στεφανος Κασσελακης παίρνει θέση στο φλέγον θέμα Καρβέλας Βισση Όσα είπε στην εκπομπή της Φαίης Σκορδά ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ο Στεφανος Κασσελακης παίρνει θέση στο φλέγον θέμα Καρβέλας Βισση Όσα είπε στην εκπομπή της Φαίης Σκορδά Ο μαθητής του Αγίου Λούπος, με το δαχτυλίδι και τον μανδύα που πήρε από τον Άγιο κατά την ώρα του μαρτυρίου, ενεργούσε θαύματα πολλά, ώσπου στο τέλος, όταν το έμαθε ο βασιλιάς, τον αποκεφάλισαν και αυτόν. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ετελειώθη ο Πανένδοξος Μεγαλομάρτυς, ο Πολιούχος, το μέγα της οικουμένης θαύμα, της Εκκλησίας το ωράισμα, ο πολύς τα πάντα, και θαυματουργός και Μυροβλύτης Άγιος Δημήτριος. Ένα από τα γνωστότερα θαύματα του Αγίου Δημητρίου, από το οποίο είναι εμπνευσμένη και η εικόνα του ως καβαλάρη πάνω σε κόκκινο άλογο, έλαβε χώρα τον Οκτώβριο του 1207 έξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης Ο τσάρος των Βουλγάρων Ιωαννίτζης που οι Βυζαντινοί αποκαλούσαν Σκυλογιάννη, φονεύτηκε κατά την παράδοση από τον Άγιο Δημήτριο, όταν εκείνος πολιορκούσε την Θεσσαλονίκη. Στο πρόσωπο του Αγίου Δημητρίου η Θεσσαλονίκη βλέπει πάντοτε τον προστάτη της, το στήριγμά της. (Η απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους το 1912 συνέπεσε με την ημέρα της γιορτής του αγίου μας). Δίκαια ο Άγιος Δημήτριος αποκαλείται από τον υμνωδό της Εκκλησίας « ο μέγας φρουρός της Θεσσαλονίκης, ο ρύστης εν τοις κινδύνοις ο εξαίρετος, πρόμαχος ο κράτιστος» (Κανών δεύτερος). Σ’ έναν άλλο Κανόνα, που συνέθεσε ο Συμεών Θεσσαλονίκης, ο Άγιος Δημήτριος φέρεται να λέει στην προστατευόμενή του πατρίδα Θεσσαλονίκη: «…μη φοβου ουν πατρίς μου, εμέ κατέχουσα∙ τους εχθρούς σου γάρ πάντας πατάξω εν Χριστω και φυλάξω σε τήν τιμωσάν με». Δίκαια παρατηρήθηκε, πως από όλες τις εικόνες του Αγίου Δημητρίου, η εικόνα του εφίππου άγιου αγαπήθηκε περισσότερο, γιατί ενσαρκώνει τα ελληνικά ιδεώδη της παλληκαριάς και της λεβεντιάς. Στη συνείδηση των πιστών ο Άγιος Δημήτριος δεν είναι μόνο, κατά τον υμνωδό, «κρηπίς ακατάβλητος καί θεμέλιος άρρηκτος καί πολιουχος, οικιστής καί υπέρμαχος» της πόλεως της Θεσσαλονίκης και «εν πολλοις καί πολλάκις κινδύνοις χαλεποις των Θεσσαλονικέων προϊστάμενος», αλλά και ο μέγας υπέρμαχος της οικουμένης. Για τούτο ψάλλει η Εκκλησία μας: «Μέγαν εύρατο εν τοις κινδύνοις, σε υπέρμαχον η οικουμένη, αθλοφόρε τά έθνη τροπούμενον. Ως ουν Λυαίου καθειλες τήν δύναμιν, εν τω σταδίω θαρρύνας τόν Νέστορα, ούτως Άγιε, μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστόν τόν Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημιν τό μέγα έλεος» (Απολυτίκιο του αγίου). dogma #ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΡΩΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΗΜΕΡΑ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΑΝΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΟΥΧΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΣ. Η κατάληψη της ανά τους αιώνες Ελληνικής Θεσσαλονίκης μας και όλης της ανά τους αιώνες επίσης Ελληνικής Μακεδονίας μας που οριστικοποιήθηκε με την επική μάχη του Κιλκίς- Λαχανά της 21/6/1913, αποτελούν μετά την Επανάσταση της 25 Μαρτίου 1821 το σπουδαιότερο γεγονός για τον Ελληνισμό. Χωρίς να υποτιμάται καμία από τις άλλες επικές συνημμένες μάχες των Βαλκανικών Πολέμων Συνημμένα και με την ευκαιρία της επετείου της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης μας στις 26 Οκτωβρίου 1912 μπορείτε να γνωρίσετε μερικές από τις πλέον ένδοξες σελίδες της πρόσφατης ιστορίας μας. Των Βαλακανικών πολέμων 1912 – 1913. Το χρονικό της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Ελληνικό στρατό σύμφωνα με τον Βρετανό ανταποκριτή των TIMES Κρόφορντ Πράις (26 Οκτωβρίου 1912) (Υπό Κρόφορντ Πράις, ειδικού απεσταλμένου εφημερίδος «Times») Το θέμα της Θεσσαλονίκης δημιούργησε ζωηρές αντιγνωμίες. Τα γεγονότα διαστράφηκαν με κακοβουλία και κακεντρέχεια. Θεώρησα καθήκον μου να επεκτείνω τις παρατηρήσεις μου με εξονυχιστική έρευνα. Κατά τη διάρκειά της κατάφερα να συγκεντρώσω πολλά έγγραφα. Πιστεύω ότι η αφήγησή μου είναι από κάθε άποψη αυθεντική. Οι έξι μεραρχίες του ελληνικού στρατού πέρασαν τον ποταμό Αξιό την 25η Οκτωβρίου. Το αρχηγείο του εγκαταστάθηκε στο Τοψίν. Στις 4.30μμ image.png διάδοχος Κωνσταντίνος ειδοποιήθηκε ότι ειδικό τρένο είχε φθάσει στο Τεκελί (όπου ήδη δύο τάγματα ευζώνων με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Κωνσταντινόπουλο, είχαν κάνει στάση). Το τρένο μετέφερε τους απεσταλμένους αντιπροσώπους με γράμμα του Ταχσίν Πασά, αρχιστρατήγου των τουρκικών στρατευμάτων, τα οποία υπερασπίζονταν τη Θεσσαλονίκη. Το γράμμα πληροφορούσε τον διάδοχο Κωνσταντίνο ότι οι πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων, μαζί με κάποιους Τούρκους αξιωματικούς, παρακαλούσαν τον επικεφαλής των ελληνικών στρατευμάτων να αναβάλλει την επίθεση στη Θεσσαλονίκη μέχρι την πραγματοποίηση αυτής της συνάντησης. Τον διάδοχο πίεσαν να δεχτεί την επιτροπή στο Τοψίν, οι πρόξενοι της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Αυστρίας, τους οποίους συνόδευε ο Τούρκος στρατηγός Σεφίκ Πασάς, φρούραρχος της Θεσσαλονίκης. Οι πρόξενοι δήλωσαν στην Α.Β υψηλότητα ότι ο Τούρκος αρχιστράτηγος ήταν διατεθειμένος να δεχθεί την αποφυγή κάθε στρατιωτικής επιχείρησης, με τον όρο ότι θα του επιτραπεί να αποσυρθεί Η προέλαση του Ελληνικού στρατού προς την Θεσσαλονίκη με τον στρατό του στο Καραμπουρνού, μέχρι να υπογραφεί η ειρήνη. Η αποδοχή αυτών των όρων θα έδινε στον ελληνικό στρατό το δικαίωμα να καταλάβει την πόλη την επόμενη της 26ης Οκτωβρίου. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος απάντησε ότι καταλαβαίνει τον κίνδυνο τον οποίο διέτρεχε η πόλη της Θεσσαλονίκης και αυτή ήταν η επιθυμία του, αλλά πρώτος και κύριος στόχος του ήταν να νικήσει τον εχθρό και να επιμείνει στην παράδοση και αφοπλισμό του τουρκικού στρατού σε Θεσσαλονίκη και Καραμπουρνού. Επιθυμία του ήταν να επιτρέψει στους Τούρκους αξιωματικούς να κρατήσουν τα ξίφη τους με την προϋπόθεση ότι θα του υποσχεθούν με το λόγο της στρατιωτικής τους τιμής ότι δεν θα συμμετάσχουν στο μέλλον σε επιχειρήσεις εναντίον των συμμαχικών στρατευμάτων. Ο Τούρκος στρατηγός Σεφίκ Πασάς δήλωσε ότι έπρεπε να συνεννοηθεί με τον αρχηγό του για την αποδοχή των όρων. Του δόθηκε προθεσμία μέχρι τις 6 το πρωί της επόμενης μέρας, 26 Οκτωβρίου, σε περίπτωση που δεν δινόταν ικανοποιητική απάντηση. Στις 5 το πρωί της 26ης Οκτωβρίου ο Σεφίκ Πασάς επέστρεψε φέρνοντας την απάντηση του Ταχσίν Πασά, ο οποίος δεχόταν όλους τους όρους εκτός από την παράδοση του Καραμπουρνού και της διατήρησης υπό τα όπλα 5.000 ανδρών για τη προστασία των αόπλων αιχμαλώτων του. Ο Κωνσταντίνος αρνήθηκε κάθε τροποποίηση των όρων. Οι Τούρκοι αντιπρόσωποι ζήτησαν νέα εξάωρη προθεσμία για να συνεννοηθούν και πάλι με τον Ταχσίν Πασά, αλλά δεν τους δόθηκε. Ο Σεφίκ Πασάς ειδοποιήθηκε ότι θα εκδοθεί αμέσως διαταγή άμεσης προέλασης για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 26 Οκτωβρίου 1912 ο συγκεντρωμένος έξω από την Θεσσαλονίκη ελληνικός στρατός εγκατέλειψε τις θέσεις του και προχωρούσε προς τη πόλη. Η ταξιαρχία του ιππικού προχωρούσε προς τη Γιουβέσνα, στο δρόμο προς τις Σέρρες, με στόχο να ανακόψει την τουρκική υποχώρηση. Η 2η μεραρχία με το στρατηγό Κολλάρη βάδιζε από το Βατελίκ σε Δρεμίγλάβα και Μπάλτζαν. Οι μεραρχίες 1η,3η και 7η περνούσαν τη γραμμή Αραπλή – Σαρτομιέρ-Μπουναρτζά και προχωρούσαν για να επιτεθούν στους Τούρκους στη γραμμή Λεμπέτ-Νταουτμπαλή-Γκραδμπίορ. Στις 2 το μεσημέρι ολόκληρος ο ελληνικός στρατός είχε αναπτυχθεί σε τάξη μάχης απέναντι στις εχθρικές θέσεις. Στις 12.30 το μεσημέρι ο διάδοχος Κωνσταντίνος μαζί με το επιτελείο του ξεκίνησαν έφιπποι για να παρακολουθήσουν την προέλαση των ελληνικών στρατευμάτων προς το Σιαμλί. Ο στρατάρχης Ταχσίν Πασάς παραδίδει το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης στον Κωνσταντίνο image.png Στις 3 το μεσημέρι, ενώ ο διάδοχος παρακολυθούσε την προέλαση της 1ης και 7ης μεραρχίας, έφθασε έφιππος ανθυπίλαρχος ο οποίος έφερε την πληροφορία ότι στις 11 το πρωί η ελληνική ταξιαρχία ιππικού συνάντησε μικτό σύνταγμα ιππικού από βουλγάρους και Σέρβους σε απόσταση 32 χλμ ΒΔ της Θεσσαλονίκης. Την ακολουθούσε σε απόσταση τριών ωρών (12-15 χλμ) μικτή ταξιαρχία. Πίσω από αυτή, σε απόσταση πάλι τριών ωρών, ακολουθούσε μία μεραρχία ως οπισθοφυλακή. Το μικτό σύνταγμα είπε ότι θα διανυκτερεύσει στο Γκολόμπασι. Αυτή ήταν η πρώτη είδηση που έφθανε στο ελληνικό αρχηγείο για την προσέγγιση βουλγαρικής στρατιωτικής δύναμης. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος αμέσως μόλις έμαθε τα γεγονότα έγραψε στον βούλγαρο στρατηγό την επιστολή (όπως αναφέρει την πήρε από βουλγαρική πηγή): Αρχηγείον ελληνικού στρατού προ Θεσσαλονίκης Οκτωβρίου 26 1912, ώρα 3μμ Στρατηγέ μου, Αυτή τη στιγμή πληροφορήθηκα ότι το ιππικό σας έφθασε στο χωριό Αποστολάρ, και ότι το ακολουθείτε σε απόσταση 10 χλμ και τέρμα της πορείας σας είναι η Θεσσαλονίκη. Εκφράζω τη χαρά μου για αυτή τη συνάντηση των στρατευμάτων μας και έχω την τιμή να σας πληροφορήσω ότι βρίσκομαι ήδη επικεφαλής του στρατού μου μπροστά στην πόλη αυτή, στην οποία επειδή δεν προβλέπω καμιά σοβαρή αντίσταση, θα μπω πιθανότατα απόψε. Σπεύδω να σας ανακοινώσω την πληροφορία αυτή για να μην μπείτε στον κόπο να προχωρήσετε προς τη Θεσσαλονίκη. Και εάν το θεωρήσετε ωφέλιμο, πηγαίνετε με τις δυνάμεις σας όπου υπάρχει επείγουσα στρατιωτική ανάγκη. Ο Αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ "δούκας της Σπάρτης" Διεύθυνση Προς τον στρατηγό Θεοδωρώφ Στη συνέχεια ο Έλληνας αρχιστράτηγος ανέβηκε στο άλογό του και κατευθύνθηκε βόρεια image.png Η επίσημη παράδοση της Θεσσαλονίκης στο χωριό Γέφυρα σημείο όπου το κέντρο του στρατού του πέρασε το Γαλλικό ποταμό. Το μεσημέρι ο ελληνικός στρατός βρισκόταν οκτώ χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Στις 3.15 έφθασε στις ελληνικές προφυλακές Τούρκος αξιωματικός με λευκή σημαία. Έφερνε γράμμα του Χασάν Ταχσίν πασά προς τον διάδοχο, ο οποίος εκείνη τη στιγμή βρισκόταν στην εμπροσθοφυλακή της 3ης Μεραρχίας. Το γράμμα έγραφε: Προς την Α.Υψηλότητα τον πρίγκιπα Κωνσταντίνο, αρχηγό του ελληνικού στρατού "Έχω την τιμή να πληροφορήσω την Υμετέρα Υψηλότητα ότι αποδέχομαι την πρότασή σας την οποία κάνατε χθες." ΧΑΣΑΝ ΤΑΧΣΙΝ, στρατηγός μεραρχίας και διοικητής του 8ου σώματος του οθωμανικού στρατού Μόλις πήρε το τουρκικό έγγραφο για την άνευ όρων παράδοση της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό image.png Λοχαγός Ιωάννης Μεταξάς στρατό σταμάτησε η προέλασή του. Διατάχτηκε όμως η 7η μεραρχία με το απόσπασμα των δύο ταγμάτων ευζώνων, να συνεχίσουν την πορεία τους και να καταλάβουν τα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα διατάχτηκαν δύο αξιωματικοί του επιτελείου του, ο συνταγματάρχης Δούσμανης και ο λοχαγός Ι.Μεταξάς, να φύγουν για να συναντηθούν με τον Χασάν Ταχσίν πασά. Στις 11 το βράδυ υπέγραφαν στο κυβερνητικό κονάκι της Θεσσαλονίκης το πρωτόκολλο της παράδοσης της Θεσσαλονίκης με τον τουρκικό στρατό που βρισκόταν σ’ αυτήν (25.000 άνδρες, 1.000 αξιωματικοί, 70 πυροβόλα και το φρούριο Καραμπουρνού). Την παράδοση της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό ανήγγειλε ο διάδοχος Κωνσταντίνος με επείγον τηλεγράφημα στον Βασιλιά και στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο. Η αναφορά αυτή προς το υπουργείο στρατιωτικών δεν έφθασε έγκαιρα στον πρωθυπουργό, ο οποίος ανησύχησε από τις πληροφορίες για κάθοδο των Βουλγάρων προς την Θεσσαλονίκη, και έστειλε το παρακάτω τηλεγράφημα: Αρχηγείον στρατού, αρ.80200 Παραγγέλεσθε να αποδεχθήτε την προσφερομένην υμίν παράδοσιν της Θεσσαλονίκης και να εισέλθητε εις αυτήν άνευ αναβολής. Καθιστώμεν υπεύθυνον δια πάσαν αναβολήν, έστω και στιγμής. Βενιζέλος Στις 2 το μεσημέρι της ίδιας μέρας ο Βενιζέλος έμαθε για την αναφορά του διαδόχου για την παράδοση της πόλης από τις 11 το βράδυ και διέταξε να μην διαβιβαστεί το τηλεγράφημα προς τον διάδοχο-αρχιστράτηγο «διότι δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές καταστάσεις». Στις 4 το πρωί της 26ης προς την 27η Οκτωβρίου, ο διάδοχος μπήκε με το επιτελείο του στη Θεσσαλονίκη και επιθεωρούσε την 1η ελληνική μεραρχία που έμπαινε στη πόλη. Μέχρι τις 3 το image.png μεσημέρι της 26ης Οκτωβρίου ο διάδοχος – αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος και το επιτελείο του δεν γνώριζαν ότι πλησίαζε και ο βουλγαρικός στρατός. Μόνο το απόγευμα της 26ης Οκτωβρίου, όταν η ελληνική ταξιαρχία ιππικού προχωρούσε από Γενίκιοϊ σε Γιουβένσα συνάντησε στο δρόμο των Σερρών βουλγαρική φάλαγγα. Ο ανθυπίλαρχος Στάικος του ελληνικού ιππικού διατάχτηκε να προχωρήσει και να συναντήσει το βουλγαρικό στρατιωτικό τμήμα. Όταν πλησίαζε στη Γιουβένσα, βρήκε την φάλαγγα που μόλις είχε σταματήσει τη πορεία της. Ο στρατηγός Πετρόφ και ο Στάντσεφ – βούλγαρος πρεσβευτής στο Παρίσι, που τώρα υπηρετεί στο στρατό- μόλις είχαν κατεβεί από τα άλογά τους. Ο Έλληνας ανθυπίλαρχος ενημέρωσε τον στρατηγό Πετρόφ ότι ο τουρκικός έχει ήδη περικυκλωθεί από τον ελληνικό στρατό και διαπραγματεύεται τη συνθηκολόγηση και την παράδοση της Θεσσαλονίκης. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος υποδέχεται στη Θεσσαλονίκη τον πατέρα του Βασιλιά Γεώργιο Ο στρατηγός Πετρόφ απάντησε ότι δεν γνώριζε τίποτα σχετικό και ήταν αποφασισμένος να επιτεθεί και να βομβαρδίσει τη Θεσσαλονίκη νωρίς το επόμενο πρωί. Η συνομιλία Στάικου – Πετρόφ μεταδόθηκε αμέσως στο ελληνικό αρχηγείο. image.png Πρωί 27ης Οκτωβρίου 1912. Η 2η ελληνική μεραρχία βρίσκεται σε Ντεμίργκλαβα και Μπάλτζα. Ενώ προετοιμάζεται να προχωρήσει προς το Αιβατλή, παίρνει διαταγή αναστολής της επιχείρησης γιατί έχει υπογραφεί το πρωτόκολλο συνθηκολόγησης του τουρκικού στρατού στη Θεσσαλονίκη. Την ίδια στιγμή ο διοικητής της 2ης μεραρχίας στρατηγός Καλλάρης παρατήρησε από αριστερά προς τα βόρειοδυτικά φάλαγγα πεζικού να πλησιάζει από Γιουβέσνα με κατεύθυνση προς το Αϊβατλή. Στον Βούλγαρο αξιωματικό που του παρουσιάστηκε, ο Έλληνας στρατηγός του έδωσε σε μετάφραση τη διαταγή που είχε πάρει πριν από λίγο για συνθηκολόγηση των Τούρκων. Οι Βούλγαροι, χωρίς να ασχολούνται με τη στρατιωτική εθιμοτυπία, ανέπτυξαν μικρό απόσπασμα σε θέση μάχης και άρχισαν να πυροβολούν τους Τούρκους που υποχωρούσαν. Ελάχιστοι ήταν οι πυροβολισμοί που ρίχτηκαν. Πολλά ειπώθηκαν και πολλά συμπεράσματα βγήκαν από την λεγόμενη «μάχη» μεταξύ Τούρκων και Βουλγάρων έξω από τη Θεσσαλονίκη. Είναι σαφές ότι δεν συνέβη τίποτα που είχε τον χαρακτήρα image.png Βενιζέλος - Κωνσταντίνος μάχης. Οι Βούλγαροι δεν παρουσίασαν καμία απόδειξη των λεγομένων τους για τη «μάχη». Επισκέφθηκα λίγο αργότερα το παρουσιαζόμενο ως πεδίο της μάχης και μου αποκάλυψαν ότι μόνο τρεις Τούρκοι σκοτώθηκαν, στην κορυφή ενός λόφου από μια βουλγαρική οβίδα. Την ίδια μέρα, 27 Οκτωβρίου, ο διάδοχος Κωνσταντίνος έστειλε με τον λοχαγό Παπαδιαμαντόπουλο και δεύτερο γράμμα στον στρατηγό Θεοδόροφ. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ο στρατηγός Πετρόφ είχε ζητήσει με αξιωματικό του από τον Ταχσίν Πασά να του δώσει πρωτόκολλο παράδοσης της Θεσσαλονίκης, ίδιο με αυτό που συνέταξε με τον Έλληνα διάδοχο. Στην απαίτηση αυτή ο Ταχσίν Πασάς απάντησε ότι αφού παραδόθηκε στον ελληνικό στρατό, δεν μπορούσε να κάνει το ίδιο και με δεύτερο αντίπαλο. Αμέσως μετά τα γεγονότα του Αϊβατλή ο Έλληνας αρχιστράτηγος έστειλε στο Βούλγαρο στρατηγό τον λοχαγό Μαζαράκη με την εντολή να εκφράσει προς αυτόν την έκπληξή του και την λύπη του, διότι ενώ επανειλημμένως του αναφέρθηκε ότι ο τουρκικός στρατός συνθηκολόγησε, αυτός άνοιξε πυρ κατά των τουρκικών στρατευμάτων και απαίτησε από τον Χασάν Ταχσίν πρωτόκολλο παράδοσης ίδιο με αυτό που δόθηκε στον ελληνικό στρατό. Ο Βούλγαρος στρατηγός Πετρόφ ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε τα όσα έγιναν και επανέλαβε ότι θεώρησε την ανακοίνωση που του έκανε ο διοικητής της 2ης ελληνικής μεραρχίας, ως τέχνασμα των Τούρκων, για να πετύχουν εύκολη υποχώρηση. Ομολόγησε ακόμα ότι ζήτησε από τον Ταχσίν Πασά να υπογράψει και μαζί του πρωτόκολλο παράδοσης. 28 Οκτωβρίου 1912. Ώρα 11 το πρωί. Ένας Βούλγαρος αξιωματικός φτάνει στο ελληνικό στρατηγείο που έχει εγκατασταθεί στο διοικητήριο, για να ζητήσει εκ μέρους του στρατηγού Θεοδόροφ από τον διάδοχο να επιτρέψει σε δύο βουλγαρικά τάγματα, που ήταν image.png μούσκεμα από την βροχή, να μπουν στην πόλη για να… στεγνώσουν. Ο ανώτερος επιτελικός αξιωματικός στον οποίο διαβίβασε το αίτημά, του απάντησε, ότι αφού ο διάδοχος κατέλαβε την πόλη, ο στρατηγός Θεοδόροφ έχει καθήκον και υποχρέωση να πάει ο ίδιος να υποβάλει το αίτημά του στον κάτοχο της πόλης, αρχηγό του ελληνικού στρατού. Ο Βούλγαρος αξιωματικός έφυγε. Στο μεταξύ ο διάδοχος Κωνσταντίνος ξεκίνησε από τον σιδηροδρομικό σταθμό, μπήκε με κάθε επισημότητα στην πόλη, επικεφαλής της 1ης μεραρχίας. Ενώ αυτή παρήλαυνε μπροστά του κατέφθασε σε αυτοκίνητο στο ελληνικό στρατηγείο ο στρατηγός Θεοντόροφ μαζί με τον τέως πρεσβευτή της Βουλγαρίας στο Παρίσι Στάντσεφ, εφέδρου αξιωματικού του ιππικού. Ο διάδοχος δέχτηκε τον στρατηγό Θεοδόροφ και τον συνοδό του Στάντσεφ στο γραφείο του, μετά το τέλος της παρέλασης της 1ης ελληνικής μεραρχίας. Ο Βούλγαρος στρατηγός παραπονέθηκε γιατί τα στρατεύματά του εμποδίστηκαν στην είσοδο της πόλης κατά διαταγή του Έλληνα αρχιστρατήγου, ενώ ήδη είχαν αρχίσει μεγάλη «μάχη» πέντε ωρών και είχαν υποστεί μεγάλες απώλειες (Έχω έκθεση που έγραψε για μένα Βούλγαρος αξιωματικός του επιτελείου, ο οποίος βεβαιώνει κατηγορηματικά ότι δεν δόθηκε μάχη και δεν υπήρχε καμία απώλεια από την πλευρά των Βουλγάρων). Στο τέλος ο στρατηγός Θεοδόροφ παρακάλεσε να του επιτραπεί η είσοδος στην Θεσσαλονίκη με δύο τάγματα στρατού , επειδή οι άντρες του ήσαν κατάκοποι και μουσκεμένοι. image.png η παρέλαση του Βουλγαρικού στρατού στην Καμάρα Ο διάδοχος δεν έκρυψε την έκπληξή του για το πώς γίνεται λόγος για σοβαρή μάχη στις 27 Οκτωβρίου, αφού ο Τουρκικός στρατός είχε παραδοθεί από τις 3 τα ξημερώματα της 26ης Οκτωβρίου. Τον ρώτησε εάν έλαβε τις τόσες επιστολές του με τις οποίες τον πληροφορούσε για την ελληνική προέλαση, για τις διαπραγματεύσεις, την παράδοση και τη συνθηκολόγηση της Θεσσαλονίκης. Ο Θεοδόροφ επέμεινε ότι δεν πήρε κανένα γράμμα παρ’ όλο που υπήρχε απόδειξη παραλαβής τους. Μετά από μεγάλη συζήτηση, ο Βούλγαρος στρατηγός ξανάφερε την κουβέντα στην άδεια για την είσοδο δύο ταγμάτων του στη Θεσσαλονίκη. Ο διάδοχος του απάντησε ότι δυστυχώς δεν μπορούσε να επιτρέψει την είσοδο στρατού με δική του πρωτοβουλία και όφειλε να ενημερώσει την κυβέρνησή του. Του πρόσθεσε ότι επρόκειτο για ζήτημα το οποίο μπορούσε να καταλήξει σε «συγκυριαρχία». Υποσχέθηκε να αναφέρει αμέσως το image.png ζήτημα στην Αθήνα. Οι Βούλγαροι επέμειναν κι επέστρεψαν στο θέμα. Δήλωσαν ότι σε περίπτωση αρνητικής απάντησης της ελληνικής κυβέρνησης, θα τα απέσυραν αφού τους δινόταν 12ωρη προθεσμία. Στο σημείο αυτό οι Βούλγαροι ισχυρίστηκαν ότι έστειλαν στους Έλληνες τελεσίγραφο στο οποίο απειλούσαν ότι θα έμπαιναν στην πόλη, έστω και με τη βία. Επρόκειτο για μεγαλοποίηση του θέματος από τους ίδιους τους Βουλγάρους. Εκείνο που παραδέχομαι είναι ότι οι Βούλγαροι άρχισαν να στρέφουν τα κανόνια τους προς την πόλη. Ήταν τόσο βαθιά η πίκρα τους, επειδή έφθασαν στη Θεσσαλονίκη μετά την κατάληψή της, ώστε άφηναν να εννοηθεί ότι ήσαν διατεθειμένοι να βομβαρδίσουν τους συμμάχους τους, εάν δεν τους δινόταν η άδεια να μπουν στη Θεσσαλονίκη. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα επέκριναν όλο το ελληνικό έθνος, επειδή τους αρνήθηκε τη φιλοξενία δύο ταγμάτων συμμαχικού στρατού και φίλου έθνους. Στις 29 Οκτωβρίου δόθηκε η άδεια όπως τα δύο βουλγαρικά τάγματα μπουν για να ξεκουραστούν στη Θεσσαλονίκη. ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ image.png Παρέλαση του βασιλιά Γεωργίου Α΄με το διάδοχο Κωνσταντίνο και τους πρίγκιπες (πίσω τους) μπροστά από το Λευκό Πύργο στις 29 Οκτωβρίου 1912. Στις 26 Οκτωβρίου, στις 5 το πρωί, ο Σεφήκ πασάς επέστρεψε στο ελληνικό Γεν. Στρατηγείο και ανακοίνωσε ότι ο Ταξίν Πασάς δεχόταν όλους τους όρους, αλλά ζητούσε μόνο να κρατήσει 5000 όπλα για την εκγύμναση των νεοσύλλεκτων. Η αίτηση αυτή απορρίφθηκε από τον Κωνσταντίνο και δόθηκε δίωρη προθεσμία στον Τούρκο πληρεξούσιο για να μεταφέρει την οριστική απάντηση του αρχιστρατήγου του. Επειδή η προθεσμία πέρασε άπρακτη, δόθηκε εντολή στον ελληνικό στρατό να προελάσει προς τη Θεσσαλονίκη. Στις 11 το πρωί τα προπορευόμενα τμήματα της 7ης μεραρχίας πέρασαν το Γαλλικό ποταμό, το τρίτο και τελευταίο, μετά το Λουδία και τον Αξιό, υδάτινο εμπόδιο προς την πόλη. Στο μεταξύ, οι προπομποί της ταξιαρχίας ιππικού συνάντησαν στο δρόμο τους φάλαγγα από ένα σύνταγμα σερβικού ιππικού και μία βουλγάρικη ίλη, οι επικεφαλής των οποίων ανήγγειλαν ότι σε απόσταση τριών ωρών περίπου από το σημείο εκείνο βρισκόταν μια βουλγαρική ταξιαρχία και μία μεραρχία που κατευθυνόταν προς τη Θεσσαλονίκη. Την ίδια ώρα περίπου μέσα στη Θεσσαλονίκη, μετά από πολύωρη σύσκεψη με τους προξένους των μεγάλων δυνάμεων, ο Ταξίν πασάς πείστηκε να εγκαταλείψει την αξίωσή του για τη διατήρηση των 5000 όπλων και απέστειλε με έφιππους αξιωματικούς την έγγραφη απάντησή του, με την οποία γίνονταν δεκτοί όλοι οι όροι του Έλληνα αρχιστρατήγου. Η απάντηση αυτή έφτασε στο Γενικό Στρατηγείο στις 2 το μεσημέρι. Αμέσως δόθηκαν διαταγές στην 7η μεραρχία και σε δύο τάγματα ευζώνων (το «ανατολικό» απόσπασμα ευζώνων) να προχωρήσουν γρήγορα και να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη, ενώ συγχρόνως στάλθηκε μήνυμα του αρχιστρατήγου προς το διοικητή της βουλγαρικής μεραρχίας, που του γνωστοποιούσε την επικείμενη κατάληψη της Θεσσαλονίκης και εξέφραζε τη γνώμη ότι η βουλγαρική φάλαγγα θα μπορούσε να απαλλαγή από τον κόπο της πορείας προς τη Θεσσαλονίκη και να στραφεί σε κατεύθυνση όπου η παρουσία της θα ήταν πιο χρήσιμη για τις πολεμικές επιχειρήσεις. image.png Έλληνες στρατιώτες παρελαύνουν συνοδεύοντας το βασιλιά Γεώργιο Α΄κατά την άφιξή του στη Θεσσαλονίκη στις 29-10-1912 Το εν λόγω τηλεγράφημα απεστάλη 26/10/1912 3μμ ο δε Κωνσταντίνος υπογράφει: Αρχιστράτηγος του Ελληνικού στρατού ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δουξ της Σπάρτης Κατά τις 11 το βράδυ της ίδιας μέρας δύο αξιωματικοί του ελληνικού Γεν. Στρατηγείου μέσα στη Θεσσαλονίκη (Β. Δούσμανης και Ι. Μεταξάς) συνυπέγραψαν με τον Ταξίν πασά το πρωτόκολλο παράδοσης σύμφωνα με τους όρους που είχαν συμφωνηθεί. Το πρωί της επομένης (27 Οκτωβρίου) υπογράφηκε συμπληρωματικό πρωτόκολλο σύμφωνα με το οποίο παραδίνονταν ως αιχμάλωτοι 25000 Τούρκοι στρατιώτες, μαζί με 1000 περίπου αξιωματικούς. Επίσης, περιέρχονταν στην κατοχή του ελληνικού στρατού 70 πυροβόλα, 30 πολυβόλα, 70.000 τουφέκια, 1200 άλλα όπλα, πυρομαχικά και βοηθητικό υλικό. Έτσι το απόσπασμα ευζώνων, σύμφωνα με τους όρους του πρωτοκόλλου, συνοδευόμενο από τμήμα ιππικού, μπήκε το ίδιο εκείνο πρωί στη Θεσσαλονίκη και κατέλαβε το Διοικητήριο. Η 7η μεραρχία στρατού στρατοπέδευσε στις δυτικές παρυφές της πόλεως, ενώ οι άλλες μεραρχίες στάθμευσαν κυκλικά γύρω από τη Θεσσαλονίκη. image.png Από την είσοδο του βασιλιά Γεωργίου Α΄ (αριστερά) με τον διάδοχο και γιο του Κωνσταντίνο (δεξιά) στην απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη, ενώ τα πλήθη τους επευφημούν (29-10-1912). Στο μεταξύ είχε φτάσει από την κατεύθυνση των Σερρών και η βουλγαρική φάλαγγα. Σύμφωνα με διαταγή που εκδόθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου , η 7η μεραρχία κινήθηκε προς τα βόρεια και παρεμβλήθηκε μεταξύ Βουλγάρων και Θεσσαλονίκης. Στις 11 το πρωί ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος με όλο το επιτελείο του και την 1η μεραρχία μπήκε στη Θεσσαλονίκη όπου το μεσημέρι, στην εκκλησία του αγίου Μηνά έγινε δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλεως. Στη δοξολογία ήταν και ο υπουργός της δικαιοσύνης Κ. Ρακτιβάν, που είχε φτάσει ακτοπλοϊκώς στη Θεσσαλονίκη την προηγουμένη, ως εκπρόσωπος της κυβερνήσεως. (Δύο μέρες αργότερα ο Ρακτιβάν διορίστηκε γενικός διοικητής Μακεδονίας). Στις 29 Οκτωβρίου έφτασε στη Θεσσαλονίκη και ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ και εγκαταστάθηκε στο σπίτι του Χατζηλαζάρου που είχε κατάλληλα διαρρυθμιστεί για την περίπτωση αυτή. Για την αντιγραφή Ευριπίδης Μπίλλης

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΜΕΤΑΞΑΣ

28η Οκτωβρίου: O Μεταξάς είπε «ναι» και ο Κόσμος ολόκληρος χλόμιασε – Τι θα γινόταν αν οι Ιταλοί καταλάμβαναν την Ελλάδα αμαχητί; Άλλωστε… «η μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα»... 🕛 χρόνος ανάγνωσης: 13 λεπτά ┋ Πόλεμο είπατε; Χα... Πόλεμο είπατε; Χα... Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google 28η Οκτωβρίου 1940: ο Μεταξάς είπε «ναι» και οι Ιταλοί κατέλαβαν την Ελλάδα, αμαχητί... Ξημερώματα Δευτέρας. Ο πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα Εμανουέλε Γκράτσι φτάνει στο σπίτι του Μεταξά στην Κηφισιά· κρατάει στα χέρια του έγγραφο με το οποίο η χώρα του απαιτεί την ελεύθερη διέλευση του στρατευμάτων της από την ελληνοαλβανική μεθόριο. Η Ιταλία απαιτούσε: 1. Ανεμπόδιστη είσοδο και στρατιωτική κατοχή βασικών στρατηγικών τοποθεσιών σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα από τις ιταλικές ένοπλες δυνάμεις. 2. Εγγυήσεις ουδετερότητας και συμμόρφωσης με τα ιταλικά συμφέροντα στη Μεσόγειο, μετά από κατηγορίες ότι η Ελλάδα είχε επιτρέψει στις βρετανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν τα λιμάνια και τα χωρικά της ύδατα. Και 3. Ελεύθερη διέλευση ιταλικών στρατευμάτων από τις 06:00 στις 28 Οκτωβρίου 1940, χωρίς καμία αντίσταση. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ιστορία | 28.10.2023 15:25 O μύθος του «ΟΧΙ»: Στην πραγματικότητα δεν το είπε ο Μεταξάς αλλά το έγραψε διευθυντής αθηναϊκής εφημερίδας Ιστορία | 01.11.2025 07:55 Το έγκλημα του Μεταξά: Είπε «όχι» και έπεσε για ύπνο, έχοντας αφήσει τον Ελληνικό Στρατό να πολεμήσει ρακένδυτος, νηστικός, χωρίς σφαίρες! Ο Μεταξάς πήρε στα χέρια του το έγγραφο, το μελέτησε προσεκτικά και όταν ολοκλήρωσε την ανάγνωση κοίταξε χαμογελαστός τον Γκράτσι και του απάντησε: «Eh bien, nous eviterons la guerre» που σήμαινε: Λοιπόν, ας αποφύγουμε τον πόλεμο… Και η Ιστορία παθαίνει αποπληξία… Ούτε οι «Ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες», ούτε «Όχι» και άλλα συναφή, ούτε Έπος της Αλβανίας, ούτε Γερμανική Κατοχή και δηώσεις και εκτελέσεις και προπηλακισμοί, ούτε Μάχη της Κρήτης και, μάλλον, ούτε «εμπρός ΕΛΑΣ ΕΛΑΣ για την Ελλάδα» και Βελουχιώτης και ποιος Εμφύλιος; Ο Μεταξάς είπε: «Ναι, περάστε» και η Γη σταμάτησε για εκείνο το δευτερόλεπτο να γυρίζει, έτσι, για να ακούσει καλύτερα: “Τι είπε; Ναι; Τουτέστιν;». Διαβάστε, λοιπόν, τα «τουτέστιν». Αν... θα άλλαζε ολόκληρος ο Κόσμος Αν η Ελλάδα είχε ενδώσει στο τελεσίγραφο της Ιταλίας εκείνο το ξημέρωμα του 1940 , το στρατηγικό τοπίο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Μεσόγειο και την Ανατολική Ευρώπη θα είχε αλλάξει σημαντικά. Και δεν θα είχε αλλάξει μόνο το στρατηγικό τοπίο, αλλά και ο Κόσμος ολόκληρος ίσως και να ήταν διαφορετικός ακόμα και σήμερα: 1. Οι Βρετανοί θα έμεναν μακριά από τα ελληνικά εδάφη: Το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό και η Βασιλική Πολεμική Αεροπορία θα είχαν αποκλειστεί από τη χρήση των ελληνικών νησιών και της Κρήτης ως βάσεις ή ναυτικά ορμητήρια ή καταφύγια και θα παρακολουθούσαν αποδυναμωμένοι τις κινήσεις των δυνάμεων του Άξονα χάνοντας τυπικά και ουσιαστικά τον αεροπορικό και θαλάσσιο έλεγχο στην Ανατολική Μεσόγειο. 2. Κανένας Ελληνοϊταλικός Πόλεμος. Η καταστροφική για την Ιταλία στρατιωτική εκστρατεία και η επακόλουθη ελληνική αντεπίθεση στην Αλβανία δεν θα είχαν συμβεί ποτέ με άμεσο αποτέλεσμα να ζήσουν πάνω από 80.000 Έλληνες και 100.000 Ιταλοί που έπεσαν (οι περισσότεροι) μαχόμενοι στην πιο παραγωγική τους ηλικία. 3. Ουδεμία καθυστέρηση στην πολυπόθητη για τον Αδόλφο Χίτλερ Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα. Οι ιστορικοί το επισημαίνουν εντόνως ότι η αποτυχία των στρατευμάτων του Μουσολίνι στην Ελλάδα υποχρέωσε τη Ναζιστική Γερμανία να εκτελέσει την Επιχείρηση Μαρίτα, τον Απρίλιο του 1941, για να διασώσει το γόητρο του Άξονα, αλλά και τους Ιταλούς τους ίδιους από τον Ελληνικό Στρατό. Εκείνο το γεγονός καθυστέρησε την γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση κατά αρκετές, κρίσιμες, εβδομάδες, εκθέτοντας τον γερμανικό στρατό στον σκληρό ρωσικό χειμώνα. Η επιχειρήσεις των Γερμανών στη Γιουγκοσλαβία, μαζί με την Επιχείρηση Μαρίτα ανέβαλλαν τη ναζιστική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση κατά ένα μήνα. Εκείνη η καθυστέρηση των τεσσάρων εβδομάδων έφερε τον Χίτλερ έξω από τη Μόσχα τον Δεκέμβριο του 1941, αντί για τον Νοέμβριο, όπως υπαγόρευε το αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Το ναζιστικό μεγαθήριο, αν δεν είχε να αντιμετωπίσει τον δριμύ ρωσικό χειμώνα, θα μπορούσε να είχε κατακτήσει τα εδάφη που ήθελε. Η ειρηνική παράδοση της Ελλάδας το 1940 θα είχε δώσει στη Γερμανία τον πολύτιμο χρόνο που απαιτούνταν για νίκη επί της Σοβιετικής Ένωσης. Και μετά; Οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν μόνες να ανατρέψουν την κατάσταση! Στην Κρήτη;Στην Κρήτη; 4. Καμία Μάχη της Κρήτης. Η πρώτη και μεγαλύτερη αεραποβατική επιχείρηση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και η μοναδική από την οποία ο βασικός αντικειμενικός σκοπός καταλήφθηκε εξ ολοκλήρου από αέρος δεν θα είχε πραγματοποιηθεί. Ούτε οι Γερμανοί θα μετρούσαν τόσες απώλειες (8.000 άνδρες!), αλλά ούτε και οι Κρήτες θα μαρτυρούσαν στα χέρια ανάλγητων δημίων. Οι Βρετανοί, δε, θα αναζητούσαν άλλους τόπους για να ανακόψουν την πορεία των Ναζί. 5. Κατοχή και Υποδούλωση; Η Ελλάδα, σίγουρα, θα είχε διαπραγματευτεί με άλλους όρους την είσοδο των Ιταλών στη χώρα· πιθανότατα θα αντιμετώπιζε σκληρή κατοχή από την Ιταλία, όχι όμως από τη Βουλγαρία και ίσως όχι από τους Γερμανούς που δεν θα κατέβαιναν στο νότο αφού ο Αντικειμενικός Σκοπός τους θα τους προκαλούσε στην ανατολή. Σίγουρα, όμως, η Βρετανία θα επιχειρούσε εναντίον στόχων στην Ελλάδα. Τότε, και ως Σύμμαχοι, Βρετανοί και Αμερικανοί βομβάρδισαν το λιμάνι του Πειραιά. Αν οι «δικοί» μας, το 1944, ισοπέδωσαν λαϊκές και εργατικές συνοικίες όπως ο Άγιος Διονύσιος, η Δραπετσώνα, το Κερατσίνι, τα Καμίνια και η Κοκκινιά, προκαλώντας τεράστιο αριθμό θυμάτων μεταξύ των αμάχων (εκτιμάται ότι περίπου 546 έως και πάνω από 700-800 πολίτες έπεσαν νεκροί από τις συμμαχικές βόμβες, ενώ χιλιάδες κτίρια καταστράφηκαν ολοσχερώς), καταλαβαίνετε τι θα γινόταν αν μας μετρούσαν για εχθρούς τους... 6. Εθνική Αντίσταση. Η αναίμακτη κατάληψη της Ελλάδας από τους Ιταλούς, (ίσως) δεν θα επέβαλλε συνειδησιακά την άμεση δημιουργία αντιστασιακών ομάδων. Έλληνες αξιωματικοί και στρατιώτες θα ήταν ζωντανοί και ετοιμοπόλεμοι για όλα τα ενδεχόμενα. Ο ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ θα είχαν ιδρυθεί, μάλλον, αλλά ο βασικός στόχος τους θα ήταν τα κυβερνητικά στελέχη που θα είχαν συνθηκολογήσει και σε μεταγενέστερο χρόνο οι δυνάμεις Κατοχής. Επίσης διαφορετική θα ήταν η αντιμετώπιση των δυνάμεων Κατοχής στα χωριά και τις πόλεις της περιφέρειας. Ο λαός (στην πλειοψηφία, στην μειοψηφία δεν μπορούμε να το διακριβώσουμε) θα είχε ακολουθήσει την γραμμή-Μεταξά και θα συνέπλεε με τους κατακτητές, όπως οι Ρουμάνοι και οι Βούλγαροι. Επίσης: ελληνικά στρατεύματα θα υποχρεώνονταν να πολεμήσουν στο πλευρό των Γερμανών στις επιχειρήσεις του ανατολικού μετώπου. Θα ενέδιδε η Ελληνική Κυβέρνηση; Εδώ άφησε τους Ιταλούς να μπουν στην Ελλάδα, αυτό θα τους σταματούσε; Πείνα!Πείνα! Σύμμαχοι και κατακτητές προκάλεσαν τον λιμό! 7. Πείνα και ανέχεια. Την πείνα στην Ελλάδα του 1941-1944 την προκάλεσε εν πολλοίς ο ναυτικός αποκλεισμός των Βρετανών και όχι τόσο οι Γερμανοί. Για να λέμε την ιστορική πραγματικότητα, σύμφωνα με τη σύγχρονη ιστοριογραφία, η πείνα και η ανέχεια δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε μία μόνο αιτία, καθώς η δράση των δυνάμεων του Άξονα και η στρατηγική των Βρετανών αλληλοσυμπληρώθηκαν με τον πιο τραγικό τρόπο για τους Έλληνες. Η Μεγάλη Βρετανία εφάρμοσε σκληρή στρατηγική ολοκληρωτικού πολέμου, επιβάλλοντας αυστηρό ναυτικό αποκλεισμό στις ελληνικές ακτές αμέσως μετά την πτώση της χώρας. Σκεφτείτε να μην είχε πολεμήσει η Ελλάδα στο πλευρό τους. Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ υποστήριζε ότι η τροφοδοσία των κατεχόμενων χωρών ήταν αποκλειστική νομική και ηθική υποχρέωση της δύναμης κατοχής (βάσει του Διεθνούς Δικαίου) και ότι οποιαδήποτε αποστολή τροφίμων θα κατέληγε να θρέψει τον γερμανικό στρατό. Από την άλλη, οι κατακτητές έπληξαν θανάσιμα την εγχώρια παραγωγή και επάρκεια τροφίμων με επίταξη και πλιάτσικο των αποθεμάτων τροφίμων (όπως λάδι, σιτηρά και φρούτα) για να συντηρήσουν τα στρατεύματά τους. Επίσης υποχρέωσαν την Ελλάδα να πληρώνει το τεράστιο οικονομικό κόστος για τη συντήρηση του στρατού κατοχής. Η έλλειψη ελέγχου και η ανοχή των αρχών κατοχής οδήγησαν στην έξαρση της μαύρης αγοράς. Όλα αυτά θα είχαν (ίσως) περιοριστεί με την αποδοχή της Ελλάδας σε όλους τους όρους του ιταλικού τελεσιγράφου… 8. Η Ελλάδα θα είχε αποφύγει μιαν άλλη παράμετρο της βάναυσης τριπλής Κατοχής του Άξονα (διαιρεμένη μεταξύ Γερμανίας, Ιταλίας και Βουλγαρίας) που προκάλεσε οικονομική καταστροφή και την εξόντωση πάνω από 80% του ελληνικού εβραϊκού πληθυσμού (συμπεριλαμβανομένης της ζωντανής σεφαραδίτικης κοινότητας της Θεσσαλονίκης). Οι Εβραίοι θα διώκονταν το δίχως άλλο, αλλά… Περίπου 60.000 Έλληνες Εβραίοι που χάθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ενδέχεται να είχαν επιβιώσει. Επίσης οι Βούλγαροι δεν θα κατέβαιναν στην Ελλάδα και θα γλύτωνε το θανάσιμο μίσος τους η δυτική Μακεδονία· ούτε οι Γερμανοί θα κατέφθαναν να υψώσουν σημαία στην Ακρόπολη, συνεπώς Μανώλης Γλέζος και Λάκης Σάντας θα πέθαιναν άσημοι... 9. Οι γραμμές ανεφοδιασμού του Άξονα κατά μήκος του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου προς τη Βόρεια Αφρική θα ήταν πολύ ασφαλέστερες, απαλλαγμένες από τα σαμποτάζ της ελληνικής εθνικής αντίστασης. Σίγουρα οι Βρετανοί θα επενέβαιναν, αλλά… 10. Μια συμμαχία Ελλάδας και Ιταλίας θα είχε ασκήσει τεράστια στρατηγική πίεση στην Τουρκία είτε για να ενταχθεί στον Άξονα είτε για να διατηρήσει μια άκαμπτη, απομονωμένη ουδετερότητα. Κάποια εικαζόμενα σενάρια υποδηλώνουν πιθανή συντονισμένη πίεση ή εδαφικές φιλοδοξίες στην περιοχή, αν και η Τουρκία προσπάθησε σε μεγάλο βαθμό να μείνει έξω από τον πόλεμο. 11. Χωρίς το κενό εξουσίας που άφησε η Κατοχή και το συντονισμένο και άγριο κίνημα αντίστασης υπό την ηγεσία των κομμουνιστών (ΕΑΜ-ΕΛΑΣ), η μεταπολεμική πορεία της Ελλάδας θα είχε αποφύγει τον ολέθριο και αιματηρό ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Και τελικώς αν… Αν η Γερμανία είχε ηττηθεί, η βασιλική-συνεργατική συμμαχία θα είχε συνδέσει άμεσα την τύχη της Ελλάδας με τους ηττημένους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οδηγώντας σε Κατοχή, από τους Συμμάχους πλέον, μετά τον πόλεμο, την απώλεια διεθνούς κύρους και υποχρεωτικές εδαφικές ή πολιτικές παραχωρήσεις (αν και η Ιταλία παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα μετά το 1947, μια φασιστική Ελλάδα πιθανότατα θα αντιμετώπιζε μια πολύ διαφορετική μεταπολεμική αντιμετώπιση). Αυτά και άλλα πολλά αν… Όμως το «αν» δεν χωράει ούτε ως υποπαράγραφος στα βιβλία πεπραγμένων της Ιστορίας. Θάνατος!Θάνατος! Η ανελέητη γλώσσα των αριθμών Τελευταίοι έχουν τον λόγο να εκθέσουν την εικόνα της πραγματικότητας οι αριθμοί, που στοιχειοθετεί εκατόμβη θυμάτων. Λοιπόν, απώλειες: υπολογίζονται σε περίπου 11.911 έως 13.513 οι νεκροί (συμπεριλαμβανομένων αξιωματικών, υπαξιωματικών και οπλιτών) κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, με περίπου 1.342 έως 7.948+ να έχουν ταυτοποιηθεί ή καταγραφεί μόνο στα πεδία των μαχών στη Βόρειο Ήπειρο. Στη Μάχη της Κρήτης η Ελλάδα μέτρησε 426 νεκρούς, 118 αγνοούμενους, ενώ περίπου 5.300 σύρθηκαν στην αιχμαλωσία με άδηλο μέλλον. Κατά τη διάρκεια της τριπλής Κατοχής στην Ελλάδα (1941–1944) οι ανθρώπινες απώλειες υπήρξαν από τις υψηλότερες αναλογικά στην κατεχόμενη Ευρώπη, εκτιμώμενες συνολικά μεταξύ 300.000 και 770.000 ανθρώπων (κυρίως αμάχων). Η πείνα, ήταν η βασικότερη αιτία θανάτου, με περίπου 300.000 νεκρούς (ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και ο Πειραιάς). Περίπου 49.000 άμαχοι εκτελέστηκαν από τους κατακτητές για μεμονωμένες αντιστασιακές πράξεις ή ως αντίποινα σε περιοχές όπως στα Καλάβρυτα, το Δίστομο, το Κομμένο, την Κάνδανο, το Κοντομαρί. Από τους 71.611 Ελληνες Εβραίους, εξοντώθηκαν περίπου 58.886 άνθρωποι στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ιστορία | 27.10.2023 07:55 Πώς βρήκαν ανάπαυση οι νεκροί του έπους της Αλβανίας μετά 77 χρόνια - Οι Έλληνες ξεπλήρωσαν το χρέος τους αργά μεν, αλλά… Ιστορία | 28.10.2025 07:55 «Αν στην Ελλάδα υπήρχε ένας που αγαπά την Ιταλία, αυτός ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς»! – Ένας Αλβανός παραπλάνησε τον Μουσολίνι για να επιτεθεί Ο απότοκος της Κατοχής και των πολιτικών εντάσεων που προέκυψαν, Εμφύλιος Πόλεμος, συνέθλιψε στις μυλόπετρές του περίπου 70.000 ανθρώπους, ενώ οι κοινωνικές και υλικές συνέπειες ήταν ανυπολόγιστες! Λόγω του Εμφυλίου, επίσης, περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι κατέφυγαν σε χώρες του Ανατολικού Μπλοκ και στη Γιουγκοσλαβία. Εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι της υπαίθρου εκτοπίστηκαν βίαια στις πόλεις λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων στις περιοχές τους. Με δυο λίγες λέξεις: απόλυτη καταστροφή! Εκείνοι που συντάχτηκαν με το Κακό Οι χώρες που συνεργάστηκαν με τον Άξονα τιμωρήθηκαν κυρίως με οικονομικές αποζημιώσεις, σοβαρές εδαφικές απώλειες, γεωπολιτική υποδούλωση για κάποιο χρονικό διάστημα και δίωξη της ηγεσίας τους. Η Ρουμανία, η Ουγγαρία και η Φινλανδία υποχρεώθηκαν να πληρώσουν η καθεμία 300 εκατομμύρια δολάρια κυρίως στη Σοβιετική Ένωση. Η Βουλγαρία διατάχθηκε να καταβάλει 70 εκατομμύρια δολάρια στην Ελλάδα και στη Γιουγκοσλαβία. Η Ιταλία τιμωρήθηκε με πρόστιμο 366 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο κατανεμήθηκε μεταξύ της Γιουγκοσλαβίας, της Ελλάδας, της Σοβιετικής Ένωσης, της Αιθιοπίας και της Αλβανίας. Οι γάλλοι ηγέτες του καθεστώτος του Βισύ αντιμετώπισαν διώξεις: ο πρωθυπουργός Πιερ Λαβάλ εκτελέστηκε για έσχατη προδοσία και ο στρατάρχης Φιλίπ Πεταίν καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Πάνω από 38.000 γάλλοι συνεργάτες των κατακτητών φυλακίστηκαν. Για τα έθνη της Ανατολικής Ευρώπης που συνεργάστηκαν από επιλογή, οπορτουνισμό ή καταναγκασμό (όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία ), η βασική και μακροχρόνια τιμωρία τους ήταν η πλήρης απώλεια της πολιτικής τους ανεξαρτησίας. Καθώς ο Σοβιετικός Κόκκινος Στρατός προέλαυνε, αυτά τα έθνη μετατράπηκαν βίαια σε σοβιετικά κράτη-δορυφόρους. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα έχανε την, σπουδαίας στρατηγικής σημασίας, Ελλάδα με κανέναν τρόπο. Άρα πάλι οι Άγγλοι και η προέκτασή τους Αμερικανοί θα διαγούμιζαν τον τόπο είτε η Ελλάδα είχε ανοίξει τις μπάρες των συνόρων της στους Ιταλούς, είτε όχι. Όλα αυτά, είπαμε, αν… Και τι έγραψε πραγματικά η Ιστορία; Έπος!Έπος! «Alors, c'est la guerre!» Όταν ο Μεταξάς τελείωσε την ανάγνωση του εγγράφου, που του είχε ενεχειρίσει ο Γκράτσι, τον κοίταξε κατά πρόσωπο και του είπε με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή: «Alors, c'est la guerre!» που σήμαινε: λοιπόν έχουμε πόλεμο! Και το «Όχι» εκείνο το σωστό καταυγάζει στην Ελληνική Ιστορία ανεξαρτήτως του τι συνέβη μετά, του πώς και πόσο προδόθηκε η Ελλάδα από τους συμμάχους της και του πώς και πόσο τελικώς (ουσιαστικά) έχασε. Άλλωστε… «η μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα». Και από πύρωμα και αίμα η Ελλάδα; Πυρκαγιές και πλημμύρες!

ΜΕΔΟΥΣΑ

Μέδουσα: Ο Μύθος της στην Αρχαία Ελλάδα και η Μάχη με τον Περσέα kalinda kalinda 19 Οκτωβρίου 2026 · 3΄ ανάγνωση Μέδουσα: Ο Μύθος της στην Αρχαία Ελλάδα και η Μάχη με τον Περσέα Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Η Μέδουσα ήταν μια πανέμορφη ιέρεια στη Σέριφο της αρχαίας Ελλάδας Είχε λαμπερά μάτια και χρυσαφένια μαλλιά. Υπηρετούσε πιστά τη θεά Αθηνά στον ναό της και όλοι μιλούσαν για την καλοσύνη και την ομορφιά της. Όλα άλλαξαν όταν ο Ποσειδώνας, θεός της θάλασσας, μαγεύτηκε από τη Μέδουσα. Ένα βράδυ μπήκε στον ναό της Αθηνάς και πλησίασε τη νεαρή ιέρεια. Η Μέδουσα προσπάθησε να ξεφύγει, αλλά ο Ποσειδώνας την έπιασε. Η Αθηνά, βλέποντας το συμβάν στον ναό της, θύμωσε. Όμως δεν τιμώρησε τον Ποσειδώνα, αλλά τη Μέδουσα. Γιατί τα αρχαία ελληνικά αγάλματα είχαν το αριστερό πόδι μπροστά; ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Γιατί τα αρχαία ελληνικά αγάλματα είχαν το αριστερό πόδι μπροστά; Η Τιμωρία της Μέδουσας Η Αθηνά αποφάσισε να μεταμορφώσει τη Μέδουσα σε τέρας. Τα όμορφα μαλλιά της έγιναν φίδια. Το δέρμα της σκλήρυνε, και το βλέμμα της έγινε θανατηφόρο. Όποιος την κοίταζε στα μάτια, μετατρεπόταν αμέσως σε πέτρα. Φοβισμένη και λυπημένη, η Μέδουσα απομονώθηκε σε μια σπηλιά, μακριά από τον κόσμο. Οι άνθρωποι άρχισαν να αποφεύγουν την περιοχή, φοβούμενοι το νέο τέρας. Όμως, αυτή δεν ήταν η τελευταία της περιπέτεια. Ο Περσέας και η Δανάη Την ίδια εποχή, ο Περσέας μεγάλωνε στη Σέριφο. Ήταν γιος του Δία και της θνητής πριγκίπισσας Δανάης. Ο βασιλιάς του Άργους, Ακρίσιος, έμαθε από τον χρησμό των Δελφών πως ο εγγονός του θα τον σκότωνε. Για να προστατευτεί, ο Ακρίσιος έκλεισε τη Δανάη σε έναν μπρούντζινο πύργο. Όμως, ο Δίας τη βρήκε μεταμορφωμένος σε χρυσή βροχή. Έτσι γεννήθηκε ο Περσέας. Το Ιερό των Μεγάλων Θεών και η μαγεία της Σαμοθράκης ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Το Ιερό των Μεγάλων Θεών και η μαγεία της Σαμοθράκης Εξορία και Σωτηρία Όταν ο Ακρίσιος ανακάλυψε το παιδί, έκλεισε τη Δανάη και τον Περσέα σε ένα ξύλινο κιβώτιο και τους έριξε στη θάλασσα. Το κύμα τούς οδήγησε στη Σέριφο, όπου τους έσωσε ο ψαράς Δίκτυς. Μεγαλώνοντας στη Σέριφο Ο Δίκτυς φρόντισε τη Δανάη και τον Περσέα σαν οικογένειά του. Ο Περσέας μεγάλωσε με θάρρος, σοφία και αρετή. Ο βασιλιάς Πολυδέκτης ήθελε να παντρευτεί τη Δανάη. Ο Περσέας προστάτευε τη μητέρα του. Για να ξεφορτωθεί τον Περσέα, ο Πολυδέκτης του ανέθεσε να φέρει το κεφάλι της Μέδουσας. Οι θεοί βοήθησαν τον Περσέα. Ο Ερμής του έδωσε φτερωτά σανδάλια. Η Αθηνά του χάρισε αόρατη περικεφαλαία και αστραφτερή ασπίδα. Ο Ήφαιστος του έδωσε ένα μαγικό σπαθί. Η Αντιμετώπιση της Μέδουσας Ο Περσέας πλησίασε τη Μέδουσα χρησιμοποιώντας την ασπίδα σαν καθρέφτη, ώστε να μην τη βλέπει απευθείας. Έτσι, μπόρεσε να την αποκεφαλίσει. Από το σώμα της Μέδουσας βγήκαν ο Πήγασος και ο Χρυσάωρ. Η Ανδρομέδα Στην επιστροφή του, ο Περσέας είδε την Ανδρομέδα δεμένη σε έναν βράχο. Ήταν προσφορά σε θαλάσσιο τέρας. Με το κεφάλι της Μέδουσας, ο Περσέας πέτρωσε το τέρας και έσωσε την Ανδρομέδα. Οι δυο τους παντρεύτηκαν και γύρισαν μαζί στη Σέριφο. Ο Θάνατος του Πολυδέκτη Ο Περσέας έδειξε το κεφάλι της Μέδουσας στον Πολυδέκτη. Ο βασιλιάς μετατράπηκε αμέσως σε πέτρα. Ο Περσέας χάρισε το κεφάλι της Μέδουσας στην Αθηνά. Η θεά το τοποθέτησε στην ασπίδα της, την Αιγίδα, για να προστατεύει τους ήρωες στη μάχη. #ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΕΔΕΣΣΑΣ

18 Οκτωβρίου 1912: Η Απελευθέρωση της Έδεσσας kalinda kalinda 18 Οκτωβρίου 2026 · 4΄ ανάγνωση 18 Οκτωβρίου 1912: Η Απελευθέρωση της Έδεσσας Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Η απελευθέρωση της Έδεσσας υπήρξε αποτέλεσμα της προέλασης του ελληνικού στρατού κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού πολέμου και έθεσε τέρμα στη μακρόχρονη υποδούλωσή της στην Οθωμανική κυριαρχία, η οποία κράτησε πάνω από πεντακόσια χρόνια. Η επιβίωση του ελληνικού στοιχείου κατά τη διάρκεια της μακραίωνης αυτής δουλείας ήταν αξιοθαύμαστη δεδομένου ότι οι χριστιανοί Έλληνες όχι μόνο δεν αφομοιώθηκαν παρόλη τη μαύρη σκλαβιά και την εγκατάσταση πολλών μουσουλμάνων Τούρκων στην περιοχή αλλά αναπτύχθηκαν τόσο πνευματικά όσο και οικονομικά. Η μάχη στον ποταμό Λουδία, 18-20 Οκτωβρίου 1912 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Η μάχη στον ποταμό Λουδία, 18-20 Οκτωβρίου 1912 Τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα της μακραίωνης αυτής υποδούλωσης υπήρξε ο Μακεδονικός αγώνας η συμβολή του οποίου ήταν ιδιαίτερα σημαντική στη νικηφόρα έκβαση των βαλκανικών πολέμων. Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες με σύνθημά τους την αυτονόμηση της περιοχής της Μακεδονίας παρουσιάστηκαν ως αυτόκλητοι προστάτες των καταπιεζόμενων χριστιανικών πληθυσμών. Όταν διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να αλλάξουν το φρόνημα των Ελλήνων κατοίκων της Μακεδονίας με αναίμακτα προπαγανδιστικά μέσα, εξαπέλυσαν ένα κύμα τρομοκρατικών επιθέσεων επιδιώκοντας το βίαιο προσηλυτισμό τους. Απώτερος σκοπός ήταν η εθνολογική αλλοίωση της ελληνικότητας της Μακεδονίας και ο αφανισμός του ελληνικού στοιχείου με τους διωγμούς, τις δολοφονίες, τις σφαγές. Ενδεικτική της κατάστασης στην περιοχή μας ήταν μια επιστολή του μητροπολίτη Έδεσσας Στέφανου Δανιηλίδη προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη στις 15-9-1904, όπου γράφει μεταξύ άλλων: «οι λησταντάρται(εννοώντας τους κομιτατζήδες) αμείλικτον διωγμόν εκίνησαν εναντίον των χριστιανών της επαρχίας μου και των τριών τμημάτων αυτής, ελευθέρως και ανενοχλήτως πλέον … περιέρχονται εις τα χωρία και εξαναγκάζουσι τους χωρικούς δι απειλών, αικισμών, δολοφονιών και λοιπών φρικαλεοτήτων να εκδιώξουσι τους διδασκάλους και τους ιερείς των και να ασπασθώσι το σχίσμα…»…. Η Έδεσσα υπήρξε από τις πρώτες πόλεις όπου συγκροτήθηκε Επιτροπή αμύνης κατά της βουλγαρικής προπαγάνδας και των κομιτατζήδων και για να υποστηρίζει και να συνεργάζεται στενά με τα ελληνικά ανταρτικά σώματα. Πρόεδρος ο γιατρός Δημήτριος Ρίζος και μέλη ο Αθανάσιος Φράγκος, ο Ιωάννης Χατζηνίκος, ο Αρχιερατικός επίτροπος Παπασιβένας Ιωάννης. 18 Οκτωβρίου 1981: Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση ο λαός στην εξουσία ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 18 Οκτωβρίου 1981: Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση ο λαός στην εξουσία Στενοί συνεργάτες υπήρξαν πολλοί άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι Εδεσσαίοι, η προσφορά των οποίων ήταν ανεκτίμητη. Ο αρχηγός και η ψυχή του αγώνα στην Έδεσσα και στην ευρύτερη περιοχή της ήταν ο υπολοχαγός Κων/νος Μαζαράκης ή καπετάν Ακρίτας. Με τον Μακεδονικό αγώνα οι ελληνόφωνοι και σλαβόφωνοι ελληνικοί πληθυσμοί της Έδεσσας και ολόκληρης της Μακεδονίας, κληρικοί και λαϊκοί, ανακτούν το θάρρος τους και την αυτοπεποίθησή τους που τα είχαν απολέσει τα δύσκολα χρόνια της βουλγαρικής τρομοκρατίας και προσφέρουν τα μέγιστα. Η επικοινωνία του ελληνισμού της Μακεδονίας με τους Έλληνες της υπόλοιπης Ελλάδας δημιουργεί στενότερους δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ τους. Το ηθικό και το εθνικό φρόνημα των κατοίκων της περιοχής εξυψώνεται σε μεγάλο βαθμό. Κατά το διάστημα αυτό τα στελέχη του ελληνικού στρατού, τα οποία υπηρετούν ως αρχηγοί ανταρτικών σωμάτων, ως εκπαιδευτές, πράκτορες και διαφωτιστές του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας αποκτούν εμπειρίες και γνώσεις για την περιοχή, οι οποίες θα εξαργυρωθούν στους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους. Η Ελλάδα μέσα από το Μακεδονικό αγώνα βγαίνει ανανεωμένη και γεμάτη αυτοπεποίθηση έτοιμη να καθορίσει στα πεδία των μαχών το μελλοντικό καθεστώς της Μακεδονίας. Ο αγώνας αυτός είχε δώσει τότε στην πατρίδα μας το δικαίωμα όχι μονάχα να επικαλείται την ελληνικότητα της Μακεδονίας στα διάφορα συνέδρια, αλλά και να πραγματοποιήσει το μεγάλο όνειρο της φυλής με τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13. Πιο συγκεκριμένα στις 5 Οκτωβρίου 1912 η Ελλάδα κηρύττει τον πόλεμο κατά της Τουρκίας. Ο Ελληνικός στρατός μετά τη νίκη του στη μάχη του Σαρανταπόρου στις 9 και 10 Οκτωβρίου, προελαύνει ορμητικά στην πεδιάδα της κεντρικής Μακεδονίας και απελευθερώνει διαδοχικά τη Βέροια και τη Νάουσα. Καθώς τα νέα φτάνουν στην Έδεσσα, ανάμεικτα συναισθήματα δημιουργούνται στους κατοίκους της πόλης μας. Oι μεν Έλληνες περιμένουν με ανυπομονησία τον Ελληνικό στρατό και ανταλλάσσουν μεταξύ τους την ευχή «Χριστός Ανέστη», ενώ οι Τούρκοι αισθάνονται αγωνία για τη ζωή και τις περιουσίες τους μιας και ο τουρκικός στρατός εγκατέλειψε την πόλη και κατευθύνθηκε προς την πεδιάδα των Γιαννιτσών για να δώσει την αποφασιστική μάχη του πολέμου στις 19-20 Οκτωβρίου 1912. Στην Έδεσσα απομένουν μόνο λίγοι άνδρες της τουρκικής εθνοφρουράς, ο φρούραρχος της πόλης Ταγματάρχης Ρασίτ μπέης, ο καϊμακάμης Γκαλίπ μπέης και δήμαρχος της πόλης Αλή Ριζά. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι λίγες μέρες πριν την απελευθέρωση της Έδεσσας ενεργώντας προληπτικά, συνέλαβαν ως ομήρους επιφανείς Εδεσσαίους που είχαν αναπτύξει αξιόλογη δράση στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα και τους μετέφεραν στη Θεσσαλονίκη, στις φυλακές Επταπυργίου … elkosmos #ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΕΔΕΣΣΑΣ Βρήκατε ενδιαφέρον το άρθρο; Κοινοποιήστε το

ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ

Το άδοξο τελος του Νικηταρά του Τουρκοφαγου, πέθανε άστεγος, τυφλός και επαίτης στους δρόμους kalinda kalinda 25 Σεπτεμβρίου 2026 · 2΄ ανάγνωση Το άδοξο τελος του Νικηταρά του Τουρκοφαγου, πέθανε άστεγος, τυφλός και επαίτης στους δρόμους Πρόσθεσε το olympia.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google Σαν σήμερα πέθανε άστεγος, τυφλός και επαίτης στους δρόμους ο αγωνιστής της επανάστασης Νικηταράς ο “Τουρκοφάγος”. Ο Νικηταράς κυνηγήθηκε από το Οθωνικό καθεστώς, με την κατηγορία πως είναι πράκτορας της Ρωσίας και φυλακίσθηκε για χρόνια μετά την επανάσταση. Στα σκίτσα που ακολουθούν, απεικονίζεται η τρομερή σκηνή που ένας ξένος πρέσβης πήγε να επισκεφθεί τον Νικηταρά στο μέρος που του επέτρεπε η Βαυαρική κυβέρνηση να ζητιανεύει για να ζήσει, μόνο μερικές ώρες και μέρες της εβδομάδος! Ντουρντουβάκια: Μαθαίνω, θυμάμαι, δεν ξεχνώ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Ντουρντουβάκια: Μαθαίνω, θυμάμαι, δεν ξεχνώ 🧐 Ο ξένος πρέσβης ρωτώντας τον Νικηταρά “τι κάνεις εκεί κάτω στο πάτωμα;” έλαβε την απάντηση από τον αγωνιστή πως “θαυμάζω την ελεύθερη πατρίδα μου. Αυτό το μέρος να ζητιανεύω η πατρίδα μου το έδωσε για ζητιανεύω και το εκτιμώ”. IMG 5707 💵 Τότε, ο πρέσβης άφησε να πέσει από την τσέπη του ένα πουγκί με χρυσά νομίσματα “καταλάθος” για να το πάρει ο Νικηταράς, διότι ο πρέσβης ντρεπόταν να δώσει έτσι απλά λεφτά στον αγωνιστή. 😮 Ο Νικηταράς όμως δεν τα πήρε, τυφλός όντας, άκουσε τον ήχο από το πουγκί και φώναξε τον πρέσβη να το πάρει, διότι στην περιοχή υπάρχουν κλέφτες και μπορεί να του το κλέψουν. 😓 Πριν πεθάνει, διορίστηκε γερουσιαστής μετά την επανάσταση του Σεπτεμβρίου του 1843 για απόδοση Συντάγματος από τον Όθωνα και έτσι του δόθηκε πρώτη φορά ένας μισθός από την κυβέρνηση για να ζήσει όσο καιρό του έμεινε. Αυτός ήταν ο Τουρκοφάγος. Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων 🔴 Η σκιτσογραφική αναπαράσταση των γεγονότων έγινε από τον καλλιτέχνη της καρδιάς μας @kn_pappas_art κατά παραγγελία της Πρακτικής Σκέψη #ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ Ο ΤΟΥΡΚΟΦΑΓΟΣ