TOURKIA

Όλα ξεκίνησαν με το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν του 1856, όπου δόθηκε ισότητα στους χριστιανούς άνδρες της αυτοκρατορίας. Το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν υπογράφηκε από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ μετά τον Ρωσοτουρκικό Κριμαϊκό πόλεμο του 1853-1856. Ο Σουλτάνος​​Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ ήταν μεταρρυθμιστής που σπούδασε στην Ευρώπη με την ευρωπαϊκή αριστοκρατία. Από τις αρχές του 1700, η ​​Ρωσία συνέχιζε να επιτίθεται στους Οθωμανούς με το πρόσχημα ότι ήθελαν να απελευθερώσουν τις χριστιανικές μειονότητες εκεί. Ο πραγματικός λόγος της Ρωσίας ήταν να ελέγξει τα Στενά. Οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες συνέχισαν να βοηθούν τους Οθωμανούς μέχρι το 1856, όταν είπαν «αρκετά! Δώστε δικαιώματα στις μειονότητες, ώστε οι Ρώσοι να μην μπορούν να χρησιμοποιούν πλέον αυτή τη δικαιολογία». Έτσι, αμέσως μετά από αυτόν τον πόλεμο, όλοι οι μη μουσουλμάνοι άνδρες έλαβαν ισότητα. Ως ίσοι, αρχίσαμε να κατέχουμε γεωργικές εκτάσεις, εργοστάσια και οι Τούρκοι άρχισαν να εργάζονται για τους Έλληνες και τους Αρμένιους. Αυτό γέννησε τον τουρκικό εθνικισμό ως αρχική αντίδραση. Ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1877-1878 έληξε με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου που υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 1878. Οι ρωσικές δυνάμεις είχαν σταματήσει την προέλασή τους στον Άγιο Στέφανο (σημερινό Γεσίλκοϊ), ένα χωριό στη Θάλασσα του Μαρμαρά επτά μίλια δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου ανάγκασε την Τουρκία να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της Μακεδονίας στη Βουλγαρία και δημιούργησε μια «Μεγάλη Βουλγαρία», μια Βουλγαρία που εκτεινόταν από τα ρουμανικά σύνορα προς τα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του Ολύμπου προς τα νότια, συμπεριλαμβανομένης της πόλης-λιμάνι της Καβάλας προς τα ανατολικά. Στο Λιτόχωρο, στον νομό Πιερίας, οι Έλληνες επαναστάτησαν επειδή δεν ήθελαν να ελέγχονται από τους Βούλγαρους. Ο Άγιος Στέφανος επέτρεψε τώρα στη Ρωσία να έχει έναν σλαβικό δορυφόρο στα Βαλκάνια, όπου η επιρροή της θα μπορούσε να επεκταθεί μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος. Οι ευρωπαϊκές Μεγάλες Δυνάμεις, φοβούμενες αυτή την αυξημένη ρωσική επιρροή στη νοτιοανατολική Ευρώπη και μια πιθανή απειλή για τα εμπορικά συμφορημένα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, διαφώνησαν με τους όρους της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου. Τέσσερις μήνες μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις στο Βερολίνο με τη μεσολάβηση του Γερμανού Καγκελάριου Όττο φον Μπίσμαρκ και του de facto μεσολαβητή Πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Ντισραέλι της Μεγάλης Βρετανίας, η Συνθήκη του Βερολίνου αναθεώρησε τους όρους, δίνοντας την περιοχή της Μακεδονίας πίσω στους Οθωμανούς και επιτρέποντας μια μικρότερη Βουλγαρία. Μια μυστική συμφωνία που αποκαλύφθηκε αργότερα ως η Συνθήκη της Κύπρου επιτεύχθηκε μεταξύ Βρετανών και Οθωμανών, με την οποία ο διοικητικός έλεγχος της Κύπρου παραχωρήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο. Τότε οι Βρετανοί κατέλαβαν για πρώτη φορά την Κύπρο. Ομοίως, σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο, οι Γερμανοί εξασφάλισαν τη συνεκμετάλλευση των πόρων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Γι' αυτό ο Γερμανός στρατηγός Όττο Λίμαν φον Σάντερς ήταν επικεφαλής του στρατού του Κεμάλ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και ο αρχιτέκτονας της Γενοκτονίας. Και όλα αυτά σχετίζονται με το Μακεδονικό ζήτημα, καθώς αυτό ήταν το κύριο σημείο τριβής στη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Τελικά, ο αυξημένος τουρκικός εθνικισμός οδήγησε στην οργάνωση των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη το 1908 και στην έναρξη της επανάστασής τους. Υποσχέθηκαν στις μειονότητες ισότητα, αλλά οι Νεότουρκοι είχαν άλλα σχέδια στο μυαλό τους. Ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης Τουρκίας, ο κοινωνιολόγος Μεχμέτ Ζιγιά Γκόκαλπ (Mehmet Ziya Gökalp). Ποιος ήταν ο Gökalp; Ο ιδεολογικός πατέρας του σύγχρονου τουρκικού εθνικισμού, ο Gökalp έθεσε τα θεμέλια για τις μεταρρυθμίσεις του Κεμάλ, αν και οι δύο άνδρες είχαν διαφορετικές απόψεις για τη θρησκεία. Αυτοί και μερικοί άλλοι, ξεκίνησαν την επανάσταση των Νεότουρκων (Yeni Osmanlilar). Καθώς οι προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις εξελίχθηκαν στις αρχές του αιώνα, δεν άρεσαν στον Gökalp, τον Κεμάλ κ.λπ. Σύμφωνα με τον Gökalp, αυτό που χρειαζόταν ήταν η επιστροφή στην προηγούμενη έννοια του «Οθωμανισμού» και το τέλος της ψευδαίσθησης της ισότητας μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών. Η υιοθέτηση του τουρκικού εθνικισμού ήταν η μόνη επιλογή. Η συνύπαρξη, είτε πρόθυμη είτε όχι, δεν έπρεπε πλέον να επιχειρηθεί και η τουρκικότητα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση της πολιτικής. Σε ένα άρθρο του 1911 για το περιοδικό Yeni Hayat (Νέα Ζωή), ο Gökalp έγραψε ότι οι Τούρκοι είναι στην πραγματικότητα οι υπεράνθρωποι που φαντάστηκε ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε. (Taner Akçam, Μια Επαίσχυντη Πράξη: Η Γενοκτονία των Αρμενίων και το Ζήτημα της Τουρκικής Ευθύνης, Νέα Υόρκη: Metropolitan Books, 2006, σελ. 88). Έτσι, ο Gökalp έθεσε τα νέα θεμέλια της σύγχρονης Τουρκίας, θεμελιώνοντας το επιχείρημα του κεμαλικού κινήματος, σύμφωνα με το οποίο δεν υπάρχει εθνική μειονότητα στην Τουρκία (Ziya Gökalp, Οι Αρχές του Τουρκισμού, Άγκυρα, 1920, μτφρ. Robert Devereux, Leiden, 1968). Αυτή ήταν η βάση για τις αρχές των Yeni Osmanlilar, θέτοντας έτσι το σκηνικό για τη Γενοκτονία των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την ίδρυση τους. Καθώς οι κραυγές αξιωματούχων όπως ο George Horton και ο Henry Morgenthau, που προειδοποιούσαν τον πολιτισμένο κόσμο για τις φρικαλεότητες που διαπράττονταν, έπεσαν στο κενό, λίγες δεκαετίες αργότερα, τρελοί όπως ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Χάινριχ Χίμλερ και ο Χέρμαν Γκέρινγκ ένιωσαν την ευκολία να εφαρμόσουν τη δική τους Τελική Λύση, αυτή τη φορά στην εβραϊκή φυλή, με την εντύπωση ότι κι αυτοί θα μείνουν ατιμώρητοι. Μετά την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας (1923), ο Μουσταφά Κεμάλ εφάρμοσε τη φιλοσοφία του Gökalp, αλλά με μια παραλλαγή. Ο καθηγητής Ayhan Aktar υποστηρίζει ότι «ενώ ο Gökalp είχε δώσει έμφαση κυρίως στη θρησκεία, την ηθική, την αισθητική και την κοινωνικοποίηση ως παρονομαστές του έθνους, οι Κεμαλιστές στράφηκαν στην εθνικότητα ως τον υποκείμενο παράγοντα της τουρκικότητας». (Ayhan Aktar, Varlik Vergisi ve 'Türklestirme' Politikalari - Ο φόρος περιουσίας και οι πολιτικές «τουρκοποίησης», Κωνσταντινούπολη 2006, σελ. 60-66, σελ. 103-108) Ο Μουσταφά Κεμάλ και ο πνευματικός μέντοράς του, Ziya Gökalp, διατήρησαν μια συμβιωτική σχέση μέχρι τον θάνατο του Gökalp το 1924. Ενώ ο Gökalp παρείχε τη θεμελιώδη ιδεολογία για τον τουρκικό εθνικισμό, η κεμαλική ελίτ αργότερα υιοθέτησε μια αυστηρά κοσμική πορεία που μερικές φορές αποκλίνει από το όραμα του Gökalp για τη σύνθεση του Ισλάμ και της δυτικοποίησης. Γεώργιος Γιαλτουρίδης Βοστώνη

ΠΟΝΤΟΣ

Και μια μικρή ιστορία για να θυμόμαστε τι τράβηξαν οι γονείς μας. Την έλεγαν Σοφία Ιωαννίδου. Στην Αργυρούπολη του Πόντου ήταν μαία. Δεν είχε σπουδάσει σε πανεπιστήμιο. Την είχαν μάθει οι γριές γυναίκες του χωριού. Να πιάνει τον σφυγμό. Να ξεχωρίζει τον πυρετό από τον φόβο. Να ακούει την ανάσα της εγκύου και να καταλαβαίνει αν το παιδί θα ζήσει. Στον Πόντο είχε ξεγεννήσει πάνω από διακόσια παιδιά. Στην Ελλάδα έφτασε με ένα κάρο και δύο ορφανά ανίψια. Στην Κοκκινιά δεν την περίμενε κανείς. Τους πρόσφυγες τούς είχαν ρίξει σε λασπωμένα χωράφια με τσίγκους και κουβέρτες του στρατού. Τον χειμώνα το νερό έμπαινε μέσα στις παράγκες. Το καλοκαίρι μύριζε υγρασία, ιδρώτας και πετρέλαιο. Τα βράδια άκουγες γυναίκες να γεννούν πίσω από κουρελιασμένες κουρτίνες. Και πολλές φορές άκουγες μετά σιωπή. Η Σοφία άρχισε να πηγαίνει από παράγκα σε παράγκα. Δεν ζητούσε χρήματα. Ζητούσε μόνο σαπούνι. «Να πλένετε τα χέρια σας», έλεγε. Οι γυναίκες γελούσαν. «Με τι νερό, κυρά-Σοφία;» Κουβαλούσε πάντα μαζί της ένα μικρό ξύλινο κουτί. Μέσα είχε ψαλίδι, καθαρές λωρίδες υφάσματος, λίγο οινόπνευμα και μια εικόνα της Παναγίας Σουμελά. Πριν ακουμπήσει τη γυναίκα, φιλούσε την εικόνα. Το 1928 ήρθε μεγάλη επιδημία δυσεντερίας στους προσφυγικούς συνοικισμούς. Παιδιά πέθαιναν μέσα σε λίγες ώρες. Οι άντρες έλειπαν στα λιμάνια και στα εργοστάσια. Οι γυναίκες έμεναν μόνες. Η Σοφία περπατούσε όλη μέρα μέσα στις λάσπες. Άλλοτε ξεγεννούσε. Άλλοτε έκλεινε μάτια νεκρών παιδιών. Άρχισε να βήχει αίμα. Δεν σταμάτησε. Ένα βράδυ του Νοέμβρη χτύπησαν την πόρτα της παράγκας της. «Κυρά-Σοφία, έλα γρήγορα. Η μικρή της Ευδοκίας πεθαίνει.» Πήγε τρέχοντας. Το παιδί έκαιγε από τον πυρετό. Η μάνα έκλαιγε γονατιστή στο χώμα. Η Σοφία έβαλε το χέρι στο μέτωπο του παιδιού. Μετά κοίταξε τη μάνα. «Άκουσέ με καλά», είπε. «Αν φοβηθείς, θα πεθάνει πριν πεθάνει.» Όλη νύχτα άλλαζε βρεγμένα πανιά στο κεφάλι του παιδιού. Του ψιθύριζε ποντιακά νανουρίσματα. Λίγο πριν ξημερώσει, ο πυρετός έπεσε. Η μάνα έπεσε να της φιλήσει τα χέρια. Η Σοφία τα τράβηξε. «Όχι εμένα. Να μάθεις την κόρη σου γράμματα. Αυτό μόνο.» «Γιατί;» Η Σοφία κοίταξε έξω τη βροχή που έπεφτε πάνω στις παράγκες. «Γιατί εμείς χαθήκαμε επειδή άλλοι έγραφαν την Ιστορία κι εμείς μόνο τη ζούσαμε.» Από εκείνη τη μέρα άρχισε να μαζεύει κορίτσια τα απογεύματα. Τους μάθαινε καθαριότητα, γράμματα και πώς να φροντίζουν μωρά. Τους έλεγε: «Μια γυναίκα που ξέρει να διαβάζει δεν σώζει μόνο τον εαυτό της. Σώζει ολόκληρο σπίτι.» Το 1944, στα μπλόκα της Κατοχής, έκρυψε δύο τραυματισμένα παιδιά της Αντίστασης κάτω από σακιά με αλεύρι. Οι Γερμανοί μπήκαν στην παράγκα της. «Είσαι μόνη;» Η Σοφία στάθηκε όρθια. Μικροκαμωμένη. Με μαντήλι μαύρο και μάτια που είχαν δει ξεριζωμό, θάνατο και θάλασσα. «Μόνος γεννιέται ο άνθρωπος», είπε. «Μόνος πεθαίνει.» Οι στρατιώτες έφυγαν. Όταν πέθανε το 1965, στην κηδεία της ήρθαν εκατοντάδες γυναίκες. Άλλες κρατούσαν παιδιά. Άλλες εγγόνια. Πολλές είχαν γεννηθεί από τα χέρια της. Μια ηλικιωμένη γυναίκα άφησε πάνω στον τάφο της ένα μικρό σαπούνι κι ένα μολύβι. Και είπε μόνο: «Αυτά μας έμαθε. Να μένουμε καθαροί και όρθιοι.» Capt.Ευάγγελος Ν.Μ. Ρήγος. Founder & επ. Πρόεδρος IHA.

ΕΛΛΑΔΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Η Ελλάδα δεν είναι μια οποιαδήποτε χώρα όπου οι επισκέπτες έρχονται μόνο για ανάπαυση και αναψυχή. Είναι ο τόπος όπου γεννήθηκαν οι θεμελιώδεις αρχές του παγκόσμιου πολιτισμού. Μαζί με τις όμορφες παραλίες, τα βουνά, τις πόλεις και τα γραφικά χωριά της, η Ελλάδα αποτελεί έναν ζωντανό χώρο μνήμης και πνευματικής δημιουργίας. Στον ελληνικό χώρο διαμορφώθηκαν οι πρώτοι θεσμοί δημοκρατίας, οι βάσεις της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της ιατρικής, της αστρονομίας, της ναυσιπλοΐας, του αθλητισμού και των τεχνών. Εδώ ο άνθρωπος άρχισε να αναζητεί την αλήθεια όχι μόνο μέσω της πίστης αλλά και μέσω της λογικής και της επιστημονικής σκέψης. Η Ελλάδα αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, ένα διαρκές σχολείο, ένα ανοικτό μουσείο και ένα πολύτιμο φυλακτήριο των απαρχών του ανθρώπινου πολιτισμού. Σήμερα, όμως, ο μέσος επισκέπτης έρχεται σε περιορισμένη επαφή με το βάθος της ελληνικής σκέψης, κυρίως μέσω σύντομων ξεναγήσεων. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οργανωμένα πολιτιστικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για νέους από όλη την Ευρώπη, με σεμινάρια, διαλέξεις και βιωματικές δράσεις στους ίδιους τους ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα ενίσχυαν: τη γνωριμία των νέων με τις ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την αλληλοκατανόηση μεταξύ των λαών, την καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών, και την επιστροφή στο ελληνικό ιδεώδες του «μέτρου», της αυτογνωσίας και της αρμονίας. Η επαφή των νέων με το Απολλώνιο πνεύμα της λογικής και το Διονυσιακό πνεύμα της δημιουργικότητας μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων και μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας. Παρόμοια εκπαιδευτικά–τουριστικά προγράμματα θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς συνδέονται άμεσα με την πολιτιστική συνοχή της Ευρώπης, την παιδεία, τον βιώσιμο τουρισμό και τη νεανική κινητικότητα. Το παρόν σημείωμα προτείνεται να τεθεί υπόψη του Apostolos Tzitzikostas, Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, με σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας ευρωπαϊκών προγραμμάτων πολιτιστικού και εκπαιδευτικού τουρισμού με επίκεντρο την Ελλάδα και την κλασική παιδεία. (17/5/26) Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ

Ο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Ο ήταν Δευκαλίων γιος του και της Πανδώρας ή, κατά άλλες παραδόσεις, της Κλυμένης, θυγατέρας του είναι Έλληνας Πελοποννήσιος, διότι εκεί κατέφυγαν ο Προμηθέας και ο Άτλας μετά την Τιτανομαχία. Η διανομή του βασιλείου, κατά την παράδοση, έγινε στη Σικυώνα . Οι απόγονοι των Τιτάνων συνήθιζαν να επιστρέφουν τόσο εκεί όσο και στην Ηλιδα , επειδή θεωρούσαν τις περιοχές αυτές τόπους καταγωγής τους. Επειδή οι απόγονοι των Τιτάνων είχαν καταστεί ασεβείς και κακούργοι, ο Ζευς αποφάσισε, με τη συγκατάθεση των άλλων θεών, να εξολοθρεύσει το γένος αυτό. Ο Προμηθέας, πληροφορηθείς την απόφαση, συμβούλευσε τον Δευκαλίωνα πώς να σωθεί μαζί με την οικογένειά του από τον επικείμενο κατακλυσμό, επειδή ήταν ευσεβείς και δίκαιοι άνθρωποι. Η γυναίκα του, η Πύρρα , ήταν εξαδέλφη του και κόρη του . Ο Δευκαλίων κατασκεύασε πλοίο και κλείστηκε μέσα σε αυτό μαζί με την Πύρρα. Τότε ο Ζευς έφερε φοβερή βροχή, πλημμυρίζοντας τη χώρα και πνίγοντας ανθρώπους και ζώα, όσους δεν πρόλαβαν να καταφύγουν στα όρη. Κατά την παράδοση, ο κατακλυσμός του Ωγύγου αφάνισε τους ανθρώπους της Χρυσής Εποχής, ενώ ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα εξόντωσε το γένος των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού, επειδή είχαν καταστεί άδικοι και ασεβείς. Ο Δευκαλίων, περιπλανώμενος επί εννέα ημερονύκτια στα νερά, βγήκε κατά μία παράδοση στον Αθωνα , κατά άλλη στη Δωδώνη και κατά επικρατέστερη στον Παρνασσό , όπου θυσίασε στον Φύξιο Δία. Ο Ζευς, βλέποντας ότι ήταν ευσεβείς και δίκαιοι όσοι ήταν στο πλοίο του Δευκαλίωνα, έστειλε τον Ερμή να πει στον Δευκαλίωνα να ζητήσει ό,τι επιθυμούσε. Εκείνος ζήτησε να ξαναδημιουργηθεί το ανθρώπινο γένος. Τότε ο Ζευς τού είπε να ρίχνει πέτρες πίσω από το κεφάλι του και αυτές θα μεταμορφώνονταν σε ανθρώπους. Κατά άλλη εκδοχή, το ζεύγος συμβουλεύτηκε το μαντείο της Δωδώνης , το οποίο έδωσε χρησμό να ρίχνουν «τα οστά της μητέρας τους» πίσω από την πλάτη τους. Η Πύρρα θεώρησε αρχικά τον χρησμό ανόσιο, επειδή πίστεψε ότι εννοούσε τα οστά της μητέρας της. Ο Δευκαλίων όμως κατανόησε ότι «μητέρα όλων» είναι η Γη και ότι τα οστά της είναι οι λίθοι. Έτσι, από τις πέτρες που έριχνε ο Δευκαλίων γεννιούνταν άνδρες και από εκείνες της Πύρρας γυναίκες. Σύμφωνα με την παράδοση, έτσι ξανακοιμήθηκε η Ελλάδα. Από τη λέξη «λάας» ή «λας» (= λίθος) συνδέθηκε ετυμολογικά και η λέξη «λαός». Ο αποκαλεί το νέο ανθρώπινο γένος «λίθινον γόνον». Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι ο Δευκαλίων είχε μαζί του στην κιβωτό και τους γιους του, καθώς και ανά δύο από κάθε είδος ζώου, όπως αργότερα αναφέρεται και στην παράδοση του Νώε. Μετά τον κατακλυσμό, ο Δευκαλίων έκτισε δέκα βωμούς προς τιμήν των θεών στο ιερό των Δελφών . Κατά άλλες παραδόσεις ίδρυσε τη Λυκώρεια στον Παρνασσό, ή πόλη στην της Λοκρίδας, ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή μετέβη στην Αθήνα , όπου ίδρυσε ναό του Φυξίου Διός και καθιέρωσε τη γιορτή των Υδροφορίων. Από την Πύρρα απέκτησε δύο γιους, τον Ελληνα και τον Αμφικτύονα και , καθώς και δύο θυγατέρες, την Πρωτογένεια και τη Μελανθώ. Ο Έλλην διαδέχθηκε τον Δευκαλίωνα στη βασιλεία και νυμφεύθηκε τη νύμφη Ορσηίδα, από την οποία απέκτησε τρεις γιους: τον Δώρο, τον Ξούθο και τον Αίολο , τους γενάρχες των κυριότερων ελληνικών φύλων. Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα δεν αναφέρεται από το Ομηρο ν ούτε από τον Ησίοδο , αλλά μνημονεύεται από τον Πίνδαρο και μεταγενέστερους συγγραφείς. Σχολιασμός 1.Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα θεωρείται ο δεύτερος μεγάλος κατακλυσμός της ελληνικής παράδοσης μετά τον κατακλυσμό του Ωγύγου. Παρόμοιες παραδόσεις συναντώνται και σε άλλους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η παράδοση του Νώε στους Εβραίους. 2.Πολλοί μεταγενέστεροι λαοί υιοθέτησαν μύθους κατακλυσμών και προσπάθησαν να τους συνδέσουν με τη δική τους παράδοση. Οι μύθοι αυτοί πιθανόν αντανακλούν κοινές μνήμες μεγάλων φυσικών καταστροφών. 3.Ο Δευκαλίων και η Πύρρα θεωρούνται οι επιζώντες του μεγάλου κατακλυσμού της ελληνικής μυθολογίας, αντίστοιχου προς τον κατακλυσμό του Νώε της Παλαιάς Διαθήκης. 4.Οι πανάρχαιοι Έλληνες, ως ναυτικός λαός, διέθεταν ήδη σημαντικές γνώσεις ναυπηγικής και θαλάσσιας ναυσιπλοΐας, γεγονός που αντανακλάται και στον μύθο της πλοίου του Δευκαλίωνα. 5.Η αλληγορία των λίθων πιθανόν να συμβολίζει όχι μόνο την αναγέννηση του ανθρώπινου γένους, αλλά και τη μετάβαση από μια πρωτόγονη κατάσταση σε μια νέα μορφή κοινωνικής και πνευματικής εξέλιξης. 6.Μεγάλα φυσικά γεγονότα συχνά επιφέρουν βαθιές κοινωνικές αλλαγές. Αντίστοιχα, η σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης μετασχηματίζει ήδη ραγδαία τις ανθρώπινες κοινωνίες. 7.Η σημασία της λέξης «Προμηθεύς» συνδέεται με εκείνον που προβλέπει εγκαίρως τα επερχόμενα και προετοιμάζεται πριν βλαβεί. 8.Ορισμένοι ερευνητές και ερμηνευτές τοποθετούν τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα γύρω στο 14.000 π.Χ., χωρίς όμως να υπάρχει οριστική ιστορική ή αρχαιολογική τεκμηρίωση. 9.Η Ελλάδα υπήρξε διαχρονικά χώρος υψηλού πολιτισμού, πνευματικής δημιουργίας και ιστορικής συνέχειας. Το Αιγαίοι και ο ελληνικός χώρος αποτέλεσαν το λίκνο σημαντικών πολιτισμών που επηρέασαν βαθιά την εξέλιξη του δυτικού κόσμου. Η Ανθρωπότητα και ιδιαίτερα ο Δυτικός κόσμος οφείλουν να το προστατεύσουν από επίδοξους άρπαγες και βαρβάρους εισβολείς (15/5/26) Αμφικτύων Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ

ΑΚΛΟΝΗΤΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Η κλασική ελληνική σκέψη εξακολουθεί να φωτίζει ακόμη και τις πιο σύνθετες διεθνείς εξελίξεις του 21ου αιώνα. Δεν είναι τυχαίο ότι, σε συζητήσεις γύρω από τον ανταγωνισμό Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, επανέρχεται συχνά το όνομα του Θουκυδίδη. Ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ, αναφερόμενος κάποτε στη θεωρία του Θουκυδίδη, φέρεται να υπενθύμισε στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η ιστορία διδάσκει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η σύγκρουση ανάμεσα σε μια κατεστημένη δύναμη και σε μια ανερχόμενη. Η αναφορά αυτή δεν ήταν απλώς φιλολογική· ήταν βαθιά πολιτική. Ο Θουκυδίδης, περιγράφοντας τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ανέλυσε με μοναδική διαύγεια τον φόβο που προκαλεί σε μια ισχυρή δύναμη η άνοδος μιας νέας. Η αντιπαράθεση Αθήνας και Σπάρτης δεν υπήρξε μόνο στρατιωτική· ήταν σύγκρουση ισχύος, συμφερόντων και πολιτικών αντιλήψεων. Το αποτέλεσμα υπήρξε καταστροφικό και για τους δύο κόσμους. Σήμερα, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι κάτι ανάλογο μπορεί να συμβαίνει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας. Η Αμερική εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη δύναμη του πλανήτη, ενώ η Κίνα αναπτύσσεται με ταχύτητα σε οικονομικό, τεχνολογικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Ο ανταγωνισμός αυτός μπορεί να οδηγήσει είτε σε ισορροπία είτε σε επικίνδυνη σύγκρουση. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαχρονική αξία της ελληνικής σκέψης: δεν προσφέρει μόνο γνώση του παρελθόντος, αλλά και εργαλεία κατανόησης του παρόντος. Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, αν στη συζήτηση αυτή προβαλλόταν όχι μόνο ο Θουκυδίδης αλλά και ο Περικλής. Στον περίφημο «Επιτάφιο», ο Αθηναίος ηγέτης εξυμνεί τη δημοκρατία, την ελευθερία του πολίτη, την αξιοκρατία και τον σεβασμό στους νόμους. Υπενθυμίζει ότι η πραγματική δύναμη μιας πολιτείας δεν βρίσκεται μόνο στα όπλα ή στον πλούτο, αλλά στην ποιότητα των θεσμών και των ανθρώπων της. Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μήνυμα της ελληνικής γραμματείας προς τον σύγχρονο κόσμο: ότι οι λαοί μπορούν να ανταγωνίζονται χωρίς να αυτοκαταστρέφονται και ότι η ειρήνη αποτελεί μορφή σοφίας, όχι αδυναμίας. Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν οι οικονομικοί δείκτες, οι αγορές και οι γεωπολιτικοί υπολογισμοί, η κλασική παιδεία παραμένει πολύτιμη. Διότι χωρίς ιστορική γνώση και πνευματικό βάθος, ακόμη και η μεγαλύτερη ισχύς γίνεται κοντόφθαλμη. Και δυστυχώς ΗΠΑ και Ευρώπη που ήταν πρωτοπόρες στην Κλασική Παιδεία την έβγαλαν από τα σχολεία προς τον σκοπόν του «πολιτικώς ορθού» Έφτασε σε έσχατη παραχάραξη να αλλοιώσει και την Οδύσσεια του Ομήρου με μαύρη Ελένη ενώ η Ελένη ήταν γαλανόλευκη Αντίθετα η Κίνα προβαίνει με εντατικό ρυθμό στην διάδοση της Ελληνικής παιδείας στα σχολεία. Καλές είναι οι μπίζνες· ακόμη καλύτερη, όμως, είναι η Ελληνική Κλασσική Παιδεία. (16/5/26) Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org

ΑΓΗΣ ΒΕΡΟΥΤΗΣ

Ο ΑΓΗΣ ΒΕΡΟΥΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙ Πέμπτη, 14-Μαϊ-2026 00:01 Κάποιοι κατάπιαν τη γλώσσα τους FacebookXLinkedIn Πρόσθεσε το capital.gr ως αξιόπιστη πηγή στην Google THE BERKELEY PARTNERSHIP Most North York Families Haven't Noticed This Yet Stay in the loop with the newest updates LEARN MORE Κάποιοι κατάπιαν τη γλώσσα τουςΤου Άγη Βερούτη Υπήρξε για μερικές μέρες μια περίεργη ευφορία σε συγκεκριμένους κύκλους. Από αυτούς που λατρεύουν να φορολογούν οτιδήποτε κινείται, αναπνέει, επενδύει ή παράγει, αρκεί ο λογαριασμός να πηγαίνει σε κάποιον άλλον. Ο σοσιαλιστής δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, πούλησε πολιτικά την ιδέα ότι η κοινωνική του ατζέντα θα πληρωθεί από νέους φόρους ιδιοκτησίας, με το γνώριμο περιτύλιγμα ότι τον λογαριασμό θα τον σηκώσουν οι "έχοντες". Και ξαφνικά εμφανίστηκαν παντού οι χειροκροτητές. Καμία σοβαρή ανάλυση δεν είχε γίνει για τη φοροδοτική αντοχή της πόλης. Κανείς δεν είχε υπολογίσει τι θα σημαίνει αυτή η αύξηση για επιχειρήσεις, γραφεία, επενδύσεις, μισθώσεις, θέσεις εργασίας. Σιγά μην κουραζόντουσαν τώρα. Το βασικό ήταν ότι κάποιος θα πλήρωνε. Και ευτυχώς, κατά τη γνωστή συνταγή, αυτός ο κάποιος θα ήταν ο "άλλος". Οι γνωστές καρικατούρες της ελληνικής πολιτικής και δημόσιας συζήτησης, που θεωρούν σχεδόν ανήθικο να έχεις περιουσία, επένδυση ή επιχείρηση που δουλεύει επειδή οι ίδιοι δεν έχουν, έδωσαν ρέστα. Μίλησαν για "δίκαιη αναδιανομή", λες και τα λεφτά φυτρώνουν σε γλάστρες στο Manhattan ή αλλού, και άρχισαν να νιώθουν ότι απέκτησαν ηθικό δικαίωμα πάνω στο πορτοφόλι όποιου βγάζει παραπάνω από εκείνους. Για λίγες ημέρες το κλίμα στα καθ’ ημάς ήταν σχεδόν πανηγυρικό. "Επιτέλους θα πληρώσουν οι πλούσιοι". "Επιτέλους μια πόλη απέναντι στους κερδοσκόπους". "Επιτέλους ένας δήμαρχος με θάρρος". Όποιος είχε λίγη μνήμη θα θυμόταν και τη Γαλλία επί Ολάντ, όταν ο Ντεπαρντιέ έφτασε να πάρει ρωσική υπηκοότητα για να αποφύγει τους εξωπραγματικούς φόρους. Σιγά μην στέκονταν ακίνητοι οι Αμερικανοί money managers και τα real estate funds για να τους ξεπουπουλιάσει ο κάθε Μαμντάνι. Μετά φυσικά εμφανίστηκε αμείλικτη η σκληρή πραγματικότητα. Αυτή η ενοχλητική λεπτομέρεια που χαλάει πάντα τα σοσιαλιστικά μανιφέστα. Η αγορά άρχισε να τιμολογεί την απειλή εξόδου. Hedge funds, family offices, επιχειρήσεις ακινήτων, επενδυτές και εταιρείες άρχισαν να υπολογίζουν το κόστος και το όφελος μιας μετακίνησης εκτός Νέας Υόρκης. Όχι για κάποια μακρινή χώρα. Ούτε για κάποιο φορολογικό παράδεισο με κοκοφοίνικες. Για το New Jersey λέμε. Jersey City και Hoboken, δώδεκα λεπτά δρόμος με το PATH train. Ή μπαίνεις στο αυτοκίνητο, περνάς το Lincoln Tunnel ή το Holland Tunnel και βρίσκεσαι σε περιβάλλον που δεν σε αντιμετωπίζει σαν ΑΤΜ με γραβάτα. Κάπου εκεί ο καλός μας σοσιαλιστής δήμαρχος Μαμντάνι άρχισε να ιδρώνει. Κρύος ιδρώτας. Η θεωρία του "φορολογώ τους πλούσιους" ακούγεται, αλήθεια, πολύ ελκυστική και επαναστατική, ώσπου να θυμηθείς ότι οι πλούσιοι έχουν μία κακή συνήθεια: μπορούν και να φύγουν. Κι όταν φεύγουν, παίρνουν μαζί τους τις εταιρείες τους, τις θέσεις εργασίας, την κατανάλωσή τους, τους φόρους εισοδήματός τους και τις επενδύσεις τους. Παίρνουν μαζί τους το ταμείο. Εκείνο, ντε, στο οποίο οι χειροκροτητές θεωρούν ότι έχουν δικαιωματικά πρόσβαση. Η Νέα Υόρκη δεν είναι στρατόπεδο, όπως στην παλιά ταινία του 1981 με τον Κερτ Ράσελ, την "Απόδραση από τη Νέα Υόρκη", για να κλειδώσεις τον κόσμο μέσα. Είναι μια πόλη που ζει από το κεφάλαιο, τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις, την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα. Αν διώξεις αυτούς που πληρώνουν τον λογαριασμό, μένει σκέτος ο λογαριασμός. Τι ωραία ιδέα. Πόσο προοδευτική πια. Να τη βάλουμε σε αφίσα σαν την ταινία. Ξαφνικά όμως, ο ίδιος δήμαρχος που παρουσιαζόταν σαν σταυροφόρος απέναντι στους "πλούσιους ιδιοκτήτες", άρχισε να τα μαζεύει. Πρώτα οι υπερβολές. Κατόπιν οι φορολογικές κορώνες. Στο τέλος η επιθετική ρητορική. Άτακτη υποχώρηση. Εκεί όμως έγινε το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας μας. Εξαφανίστηκαν οι Έλληνες χειροκροτητές. Μουγκάθηκαν. Οι άνθρωποι που πριν από ελάχιστες μέρες έγραφαν με γνήσιο πασοκικό ενθουσιασμό για "ιστορική καμπή", ξαφνικά κατάπιαν τη γλώσσα τους. Σιγή ιχθύος. Ούτε εξηγήσεις, ούτε αυτοκριτική, ούτε μία μικρή παραδοχή ότι η αγορά έδειξε σε πραγματικό χρόνο τα όρια της σοσιαλιστικής τους ονείρωξης. Όντως είναι εύκολο να παριστάνεις τον επαναστάτη με τα λεφτά των άλλων. Και να λαϊκίζεις. Το δύσκολο ξεκινάει όταν τα λεφτά των άλλων μπαίνουν στο ασανσέρ του ουρανοξύστη, κατεβαίνουν στο πάρκινγκ και φεύγουν με λιμουζίνα για τη διπλανή Πολιτεία. Η αείμνηστη λαίδη Μάργκαρετ Θάτσερ το είχε πει περίπου έτσι: "ο σοσιαλισμός τελειώνει όταν τελειώσουν τα λεφτά των άλλων". Στην περίπτωση της Νέας Υόρκης δεν χρειάστηκε καν να τελειώσουν. Άρκεσε το χαστούκι της απλής διαπίστωσης: μπορούν να φύγουν λίγο παραδίπλα, με μια αλλαγή έδρας, ένα νέο μισθωτήριο και λίγη ψυχρή αριθμητική. Τόσο απλά. Τόσο πεζά. Τόσο εκνευριστικά για εκείνους που πιστεύουν ότι η οικονομία υπακούει σε συνθήματα. Το πιο αποκαλυπτικό σημείο είναι ότι ακόμη και οι κήρυκες της υπερφορολόγησης κατάλαβαν κάτι απλό: οι φορολογούμενοι δεν είναι δεμένοι σε καρέκλα. Ούτε είναι υποχρεωμένοι να μένουν αιώνια εκεί όπου το πολιτικό προσωπικό αποφασίζει να τους μετατρέψει σε φορολογικά μουλάρια. Στο 2026 το κεφάλαιο μετακινείται ταχύτερα από ποτέ. Με το πάτημα ενός πλήκτρου. Οι εταιρείες αλλάζουν πολιτεία, χώρα ή ήπειρο χωρίς συναισθηματισμούς. Ο φορολογούμενος δεν ψηφίζει με πανό. Ψηφίζει πρώτα με ψηφοδέλτιο, και αν αυτό δεν δουλέψει, με relocation services. Κι η Νέα Υόρκη θα έπρεπε να το ξέρει αυτό καλύτερα από όλους. Αυτή είναι η ίδια πόλη που έχει δει επιχειρήσεις και εύπορους κατοίκους να δραπετεύουν προς τη Φλόριντα και το Τέξας. Αλλά πήγε να την ξαναπατήσει από ιδεολογικό πείσμα. Αν ο ταλαντούχος σοσιαλιστής δήμαρχος Μαμντάνι δεν έκανε πίσω, θα ρίσκαρε να μείνει δήμαρχος μιας πόλης όπου θα αυξάνονταν οι ανάγκες ενώ θα μειωνόταν η φορολογική ύλη που τις χρηματοδοτεί. Περισσότερες απαιτήσεις από τον δημόσιο κορβανά, λιγότεροι φόροι για να τον γεμίζουν. Δηλαδή η κλασική συνταγή της σοσιαλιστικής χρεοκοπίας, αλλά με καλύτερο skyline. Κάπου εδώ κολλάνε και τα δικά μας. Από την κωλοτούμπα Τσίπρα μέχρι τις ιδέες Ανδρουλάκη για "ένα μισθό δώρο" στο Δημόσιο, η συνταγή είναι ίδια: δημόσια ευαισθησία, ανοιχτό χέρι και πάντα ένας άλλος να πληρώνει τον λογαριασμό. Έτσι είναι οι γνήσιοι σοσιαλιστές, ρε παιδί μου. Κάνουν μεγάλα δώρα με τα λεφτά των άλλων. Γιατί τελικά κάποιος πρέπει να πληρώνει για όλες αυτές τις "δωρεάν" υπηρεσίες. Κι όταν κυνηγάς αυτούς που τις πληρώνουν, στο τέλος μένεις αντιμέτωπος με άδεια γραφεία και μαγαζιά, πεσμένες αξίες ακινήτων, μειωμένα φορολογικά έσοδα, και μετά αναρωτιέσαι γιατί δεν βγαίνει ο λογαριασμός. Το γελοίο της υπόθεσης στα δικά μας είναι ότι εκείνοι που χειροκροτούσαν ξέφρενα πριν λίγες μέρες, τώρα κάνουν ότι δεν άκουσαν τίποτα. Χάθηκαν οι διθύραμβοι. Εξαφανίστηκε η "δικαιοσύνη". Ξεχάστηκε η γενναία φορολογική επιδρομή. Έμεινε μόνο αμηχανία. Ας μάθουν λοιπόν ένα βασικό μάθημα. Η πραγματικότητα έχει μία πολύ άσχημη συνήθεια: γελοιοποιεί όποιον μπερδεύει την οικονομία με φοιτητική συνέλευση. Και μένει το ερώτημα: αν ακόμα κι η τρανή Νέα Υόρκη σκιάχτηκε όταν τα λεφτά των "άλλων" κοίταξαν προς το New Jersey, πόσο μυαλό χρειάζεται για να καταλάβουμε ότι η ευημερία δεν χτίζεται τιμωρώντας αυτούς που την πληρώνουν; agissilaos@gmail.com

COCA++COLA

Πώς ένα ποτήρι «σιρόπι» έγινε το πιο ισχυρό «όπλο» ισχύος των ΗΠΑ Παρασκευή, 8 Μαΐου 2026 6:21 Δεν θα κατακτήσει απλώς την αγορά. Θα κατακτήσει τη φαντασία του πλανήτη SHARE: Share via Facebook Share via Twitter Share via LinkedIn Share via Email Share via WhatsApp Copy Link Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr Στο φαρμακείο Jacobs’ Pharmacy, ένας άνδρας ανακατεύει ένα σκουρόχρωμο σιρόπι με ανθρακούχο νερό και το σερβίρει σε ποτήρι. Η τιμή είναι πέντε σεντς. Το προϊόν παρουσιάζεται ως τονωτικό σιρόπι που βοηθά στην κούραση και στους πονοκεφάλους. Το ημερολόγιο γράφει 8 Μαΐου 1886. Ο άνθρωπος πίσω από τη συνταγή λέγεται Τζον Πέμπερτον. Είναι φαρμακοποιός και βετεράνος του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου. Δεν γνωρίζει ότι εκείνη τη στιγμή δεν γεννιέται απλώς ένα νέο αναψυκτικό. Γεννιέται ίσως το πιο ισχυρό brand στην ιστορία του σύγχρονου καπιταλισμού. Η Coca-Cola δεν θα κατακτήσει απλώς την αγορά. Θα κατακτήσει τη φαντασία του πλανήτη. Το φαρμακείο που γέννησε έναν μύθο Η πρώτη Coca-Cola απέχει πολύ από αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Η αρχική συνταγή περιλαμβάνει εκχύλισμα φύλλων κόκας και καρύδι κόλα, από όπου προκύπτει και το όνομα. Στα τέλη του 19ου αιώνα, τα «φαρμακευτικά ποτά» είναι της μόδας στην Αμερική. Naftemporiki ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ «Πριν και Μετά τα Παιδιά»: Τι συμβαίνει στη ζωή όσων το Σαββατοκύριακο δεν έχουν τέσσερα παιδικά πάρτι; «Πριν και Μετά τα Παιδιά»: Τι συμβαίνει στη ζωή όσων το Σαββατοκύριακο δεν έχουν τέσσερα παιδικά πάρτι; Ο Πέμπερτον ψάχνει ένα προϊόν που θα του αποφέρει χρήματα σε μια εποχή όπου οι μικρές επιχειρήσεις γεννιούνται και πεθαίνουν καθημερινά. Τη μεγάλη διαφορά, ωστόσο, δεν θα την κάνει ο δημιουργός της συνταγής. Θα την κάνει η ιδέα του brand. Το όνομα Coca-Cola γράφεται με χαρακτηριστικά καλλιγραφικά γράμματα από τον λογιστή του Πέμπερτον, Φρανκ Ρόμπινσον. Το λογότυπο παραμένει σχεδόν ίδιο μέχρι σήμερα. Είναι η στιγμή που ένα προϊόν αποκτά ταυτότητα — και αργότερα, σχεδόν μυθολογία. Ο Πέμπερτον πεθαίνει φτωχός λίγα χρόνια αργότερα. Τα δικαιώματα της εταιρείας περνούν στα χέρια του επιχειρηματία Άσα Κάντλερ, ο οποίος αντιλαμβάνεται κάτι επαναστατικό για την εποχή: ότι δεν πουλά απλώς ένα ποτό, αλλά μια αίσθηση. Η Coca-Cola αρχίζει να διαφημίζεται παντού. Σε τοίχους, ημερολόγια, αφίσες, βιτρίνες. Είναι από τις πρώτες εταιρείες που επενδύουν τόσο επιθετικά στη δύναμη της εικόνας και της επανάληψης. Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Αμερική μαθαίνει να καταναλώνει — και η Coca-Cola γίνεται το απόλυτο σύμβολο αυτής της νέας εποχής. Η στιγμή που η Coca-Cola έγινε κάτι περισσότερο από αναψυκτικό Η πραγματική έκρηξη έρχεται όταν η εταιρεία σταματά να πουλά απλώς γεύση και αρχίζει να πουλά συναίσθημα. Η Coca-Cola συνδέεται με τη χαρά, την οικογένεια, τη νεότητα, την ξεγνοιασιά. Οι διαφημίσεις της δεν μιλούν για συστατικά. Μιλούν για τρόπο ζωής. Είναι μια ιδέα που αργότερα θα αντιγράψουν σχεδόν όλες οι μεγάλες πολυεθνικές. Ακόμη και ο σύγχρονος Άγιος Βασίλης, με την κόκκινη στολή και τη χαμογελαστή όψη, καθιερώνεται παγκοσμίως μέσα από διαφημιστικές καμπάνιες της εταιρείας τη δεκαετία του 1930. Η Coca-Cola δεν ακολουθεί απλώς την ποπ κουλτούρα. Τη διαμορφώνει. Και όσο μεγαλώνει η επιρροή της, τόσο περισσότερο ταυτίζεται με την ίδια την Αμερική. Το αναψυκτικό που ακολούθησε τον αμερικανικό στρατό Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Coca-Cola αποκτά σχεδόν στρατηγική σημασία. Ο επικεφαλής της εταιρείας, Ρόμπερτ Γούντραφ, υπόσχεται ότι κάθε Αμερικανός στρατιώτης θα μπορεί να αγοράζει Coca-Cola όπου κι αν βρίσκεται στον κόσμο, στην ίδια τιμή των πέντε σεντς. Η εταιρεία στήνει εμφιαλωτήρια κοντά στα μέτωπα. Η Coca-Cola ταξιδεύει μαζί με τον αμερικανικό στρατό στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αφρική, στον Ειρηνικό. Για εκατομμύρια ανθρώπους εκτός ΗΠΑ, αυτή είναι η πρώτη επαφή με το αμερικανικό lifestyle. Μετά τον πόλεμο, τα εργοστάσια παραμένουν. Και μαζί τους παραμένει και η αμερικανική επιρροή. Δεν είναι τυχαίο ότι στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Coca-Cola αντιμετωπίζεται από πολλές κομμουνιστικές χώρες σχεδόν ως πολιτικό σύμβολο. Για τους επικριτές της Αμερικής, το αναψυκτικό αντιπροσωπεύει τον καταναλωτισμό και τον καπιταλισμό. Για εκατομμύρια νέους πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα, όμως, ένα μπουκάλι Coca-Cola μοιάζει με γεύση ελευθερίας. Από την Ατλάντα σε κάθε γωνιά του πλανήτη Στις δεκαετίες που ακολουθούν, η Coca-Cola μετατρέπεται σε παγκόσμια αυτοκρατορία. Το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, το κυματιστό μπουκάλι, τα χριστουγεννιάτικα φορτηγά, τα διαφημιστικά σλόγκαν, οι χορηγίες σε Ολυμπιακούς Αγώνες και Μουντιάλ δημιουργούν κάτι πρωτοφανές: ένα προϊόν που αναγνωρίζεται σχεδόν παντού στον κόσμο, ανεξάρτητα από γλώσσα ή πολιτισμό. Η εταιρεία επιβιώνει από πολέμους, οικονομικές κρίσεις, πολιτικές συγκρούσεις, ακόμη και από τις σύγχρονες επιθέσεις κατά της ζάχαρης και των αναψυκτικών. Γιατί η Coca-Cola δεν είναι πια μόνο προϊόν. Είναι συνήθεια και ανάμνηση. Ακόμη και άνθρωποι που δεν πίνουν Coca-Cola μπορούν να αναγνωρίσουν αμέσως το λογότυπό της. Ελάχιστα brands στην ιστορία έχουν πετύχει κάτι τέτοιο. Μπορεί ένα αναψυκτικό να γίνει «πολιτισμός»; Η ιστορία της Coca-Cola είναι στην πραγματικότητα η ιστορία του αμερικανικού αιώνα. Είναι η ιστορία της διαφήμισης, της μαζικής κατανάλωσης, της δύναμης των brands, της παγκοσμιοποίησης και της αμερικανικής soft power. Είναι η απόδειξη ότι ένα προϊόν μπορεί να γίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από την πρακτική του χρήση. Κάπου στον κόσμο, αυτή τη στιγμή, ανοίγουν χιλιάδες κουτάκια Coca-Cola το λεπτό. Οι περισσότεροι δεν σκέφτονται ότι κρατούν στα χέρια τους κάτι περισσότερο από ένα αναψυκτικό. Κι όμως, μέσα σε αυτό το κόκκινο κουτί κρύβεται ολόκληρη η ιστορία της σύγχρονης Αμερικής.