Tuesday, 2 June 2026

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ 1ον Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Πρώτος βασιλιάς της Αιγύπτου ήταν ο Ηφαιστος, μετά ο Ηλιος και ύστερα ο Κρόνος . Αυτός νυμφεύτηκε την αδελφή του Ρέα και γέννησε τον Οσιρι και την Ισιν. Ο Όσιρις-Διόνυσος και η γυναίκα του Ισις έχτισαν την Εκατομπυλον πόλη και της έδωσαν το επώνυμο της μητέρας τους Ρέας και αργότερα το όνομα Θήβα. Ο Οσιρις απέκτησε και τον Ανουβι με την αδελφή του Νέμφθυα. Οπως Αναφέρει ο Διόδωρος Σικελιώτης : Ο Ακτύς γιός του Ηλιου, απόγονος πρώτων κατοίκων της Ρόδου, Τελχίνων οι οποίοι κατά παράδοση ήταν παλιοί, ώστε φρόντιζαν τον Ποσειδώνα όταν ήταν βρέφος. Ο Ακτίς λοιπόν απέπλευσε από την Ρόδο για την Αίγυπτο και εκεί έκτισε την Ηλιούπολη. Αργότερα έγινε κατακλυσμός στους Έλληνες και από την νεροποντή χάθηκαν οι περισσότεροι άνθρωποι, μαζί με αυτούς και τα γραπτά μνημεία των Ελλήνων. Λαο αθτ’π ε’ομαο η αιτία που οι Αιγύπτιοι ιδιοποιήθηκαν τη γνώση της Αστρονομίας , καθώς οι Ελληνες δεν μπορούσαν τότε να επικαλεστούν γραπτές μαρτυρίες και επικράτησε η γνώμη ότι αυτοί πρώτοι ανακάλυψαν τους αστερισμούς και την ονοματοθεσία των . Κατά τον ίδιο τρόπο και οι Αθηναίοι που έχτισαν μια πόλη που ονομάζεται Σαίς δοκίμασαν την ίδια άγνοια εξαιτίας του κατακλυσμού. Γι’ αυτούς τους λόγους πολλές γενιές αργότερα ο Κάδμος και ο γιός του Αγήνορας θεωρήθηκε ότι ήταν ο πρώτος που ανακάλυψε τα γράμματα από την Ελληνική άλλωστε Φοινίκη και τα έφερε στην Ελλάδα. Οι θεοί των Ελληνων και οι Έλληνες έκτισαν στην Αίγυπτο Εκατόν είκοσι έξη (126) πόλεις από την εποχή του Ηγαίστοφ έως την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου καθώς και τις πολεις των Πτολεμαίων. Οι Δυναστείες των Αρχαίων Αιγυπτίων Πριν από το μεγάλο κατακλυσμό στην Αίγυπρο κυβερνούσαν οι θεοί από το 32.544 Π.Ε έως το 18.644 Π.Ε, Από το 16.644 Π.Ε έως το 15,389 Π.Ε κυβερνούσαν οι Ημίθεοι. Μετά κυβερνούσαν οι ήρωες έως 11.985 χρόνια . Αργότερα άρχισε η εποχή των βασιλέων και οι Δυναστείες των Πνευμάτων των Νεκρών Ο Ηρόδοτος αναφέρει πως 11.340 χρόνια πριν από αυτόν , κυβερνούσαν την Αίγυπτο οι Θεοί. Μετά κανένας θεός δεν εμφανίστηκε με ανθρώπινη μορφή (συνεχίζεται) 2/6/26 Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

Monday, 1 June 2026

ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1821

Ο έρωτας στα χρόνια της Επανάστασης: Οι άγνωστες ερωτικές ιστορίες των ηρώων του 1821 Ο έρωτας στα χρόνια της Επανάστασης: Οι άγνωστες ερωτικές ιστορίες των ηρώων του 1821 1 iStock Ανάμεσα στα βουνά της Επανάστασης, πίσω από τις φουστανέλες και τις σημαίες, ανθούσαν μυστικοί έρωτες, ίντριγκες και πάθη. Πίσω από τους ήρωες του ’21 υπήρχαν άνθρωποι που πόθησαν και ρίσκαραν τα πάντα – πρώτα για την ελευθερία, αλλά και για την αγάπη. ΑΠΟ ΣΙΝΤΥ ΧΑΤΖΗ 31 ΜΑΪ 2026 Η ιστορία της Ελληνική Επανάσταση του 1821 έχει συχνά παρουσιαστεί μέσα από τα κατορθώματα των αγωνιστών, τις πολιορκίες, τα αφιλόξενα βουνά όπου οι φουστανέλες λερώνονταν από χώμα, αίμα και ιδρώτα, και τα πεδία όπου η ελευθερία κατακτιόταν με κάθε τίμημα. Λιγότερο έχουμε φανταστεί τι γινόταν πίσω από τα όπλα και τις σημαίες, στα σπίτια, στα καπηλειά, στις κρυφές γωνιές όπου ο έρωτας και το πάθος ανθούσαν. Οι οπλαρχηγοί του Αγώνα, μακριά από τα χαρέμια των Οθωμανών πασάδων, έδιναν τη δική τους μάχη για να κερδίσουν την καρδιά των γυναικών, με μια ακατάλυτη φλόγα που καθρεφτιζόταν τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στα κρυφά τους πάθη. Η Μαριώ του Γεώργιου Καραϊσκάκη Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, παρά τον γάμο του με τη Γκόλφω Ψαρογιαννοπούλου και τα τρία τους παιδιά, δεν ήταν άνδρας που μπορούσε να ζήσει χωρίς ερωμένη. Η ζωή του ήταν πολυκύμαντη, αφού ξεκίνησε κλέφτης στα βουνά, έγινε αρματολός κι αργότερα εισήλθε στον Αγώνα, όπου έθετε τη ζωή του σε συνεχή κίνδυνο. Μαζί του σε κάθε μάχη βρισκόταν η Μαριώ, μια εκχριστιανισμένη Τουρκάλα, την οποία είχε αιμαλωτίσει στο Ναύπλιο. Γρήγορα, η νεαρή κοπέλα έγινε η σκιά του. Τον φρόντιζε όταν ήταν άρρωστος, του μαγείρευε και τον βοηθούσε σε κάθε ανάγκη. Στις εκστρατείες, ντυνόταν με ανδρικά ρούχα και τη φώναζαν «Ζαφείρη». Όπως περιγράφει ο ιστοριοδίφης Γιάννης Βλαχογιάννης στην εφημερίδα «Εστία» το 1917, «ήταν στρογγυλοπρόσωπη, με μαύρα μάτια και μια κοτσίδα γύρω από το κόκκινο φέσι με τη γαλάζια φούντα. Ο Καραϊσκάκης, αρρωστιάρης και μακριά από τους δικούς του, είχε ανάγκη από τη φροντίδα μιας γυναίκας». Όταν η Γκόλφω δυσανασχέτησε για τη συνεχή παρουσία της Μαριώς, ο Καραϊσκάκης της απάντησε με το χαρακτηριστικό αθυρόστομο χιούμορ του: «Έγνοια σου, μωρή, μη μου χολιάζεις, έχω και για τα σένα!». Κολοκοτρώνης και Μαργαρίτα Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο αδάμαστος Γέρος του Μοριά,δεν καταγράφεται μόνο ως στρατηγικός νους και ηγέτης, αλλά και ως μια προσωπικότητα με έντονη ερωτική ζωή, η οποία ξεδιπλώνεται στις λιγότερο προβεβλημένες σελίδες της ιστορίας. Κατά τη φυλάκισή του στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία στην Ύδρα, τον φρόντιζε η πρώην μοναχή Μαργαρίτα. Μέσα σε αυτό το ιδιότυπο περιβάλλον εγκλεισμού, γεννήθηκε ο έρωτάς τους. Μετά την αποφυλάκισή του, ο Κολοκοτρώνης την πήρε μαζί του, ακόμη και κατά τη διάρκεια των εκστρατειών. Έναν χρόνο αργότερα, η Μαργαρίτα γέννησε το παιδί του, στο οποίο δόθηκε το όνομα Πάνος, ως φόρος τιμής στον γιο του Κολοκοτρώνη που είχε δολοφονηθεί κατά τον εμφύλιο του 1824. Παρά τα αυστηρά ήθη της εποχής, ο Κολοκοτρώνης δεν δίστασε να συμπεριλάβει το εξώγαμο παιδί στη διαθήκη του, γράφοντας: «αφήνω κι ένα μερίδιο στον υιό μου Παναγιωτάκην, τον οποίο απέκτησα με τη Μαργαρίτα, θυγατέρα του Αγγελή Βελισσάρη από τα Χαλικιάνικα». Ο Πάνος μεγάλωσε και έγινε αξιωματικός, υπασπιστής του βασιλιά Γεωργίου Α’ και διοικητής της Σχολής Ευελπίδων. Ο έρωτας στα χρόνια της Επανάστασης: Οι άγνωστες ερωτικές ιστορίες των ηρώων του 1821 2 Οι έρωτες της Μπουμπουλίνας Η Μπουμπουλίνα λέγεται πως είχε πολλές κατακτήσεις με Γάλλους πλοιάρχους αλλά κι ένα σύντομο ειδύλλιο με τον Κολοκοτρώνη. Τα κουτσομπολιά γύρω από αυτή τη σχέση ήταν έντονα και για να κοπάσουν οι φήμες, πάντρεψε την κόρη της Ελένη με τον γιο του Κολοκοτρώνη, Πάνο. Η Ελένη όμως, σχεδόν αμέσως, έκανε παράλληλο δεσμό με τον Θεόδωρο Γρίβα.Ένας άλλος έρωτας, όμως, θα κόστιζε τη ζωή της Μπουμπουλίνας. Ο γιος της ο Γιώργης είχε ερωτευθεί παράφορα τη Βγενή Κούτση, την οποία οι δικοί της ήθελαν να παντρέψουν με άλλον. Εκείνος την έκλεψε και την πήγε στο σπίτι της μητέρας του. Όταν έφτασαν τα αδέλφια της για να την πάρουν πίσω, η Μπουμπουλίνα στάθηκε στο πλευρό του γιου της και στον καυγά που ακολούθησε, δέχθηκε πυροβολισμό και σκοτώθηκε. «Πολεμιστής που θα μαγαριστεί, θα τον φάει το μαύρο φίδι» Η ζωή του Καπετάν Ζαχαριά, δασκάλου του Κολοκοτρώνη, ήταν γεμάτη πάθη που συχνά συγκρούονταν με τις σκληρές συνθήκες του πολέμου. Γνωστός για τη βιαιότητα που επέβαλε στα όρη του Μοριά, ο Ζαχαριάς Μπαρμπιτσιώτης δεν μπορούσε να αντισταθεί στη γοητεία των γυναικών. Η μεγαλύτερη ερωτική του περιπέτεια ήταν με την Ειρήνη Μουρτζίνου, την οποία ερωτεύτηκε με πάθος. Αυτός ο έρωτας, τελικά, θα του κόστιζε τη ζωή του. Ο Ζαχαριάς την έκλεψε και την πήρε μαζί του στα βουνά, αφήνοντας πίσω την ασφάλεια και την οικογενειακή τάξη, μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει την επιθυμία της καρδιάς του. Το πάθος του όμως είχε συνέπειες. Ο πατέρας της Ειρήνης, αποφασισμένος να προστατεύσει την κόρη του, συνεννοήθηκε με τον κουμπάρο του τον Κουκέα, και όταν ο Ζαχαριάς εμφανίστηκε για να πάρει την αγαπημένη του, τον πυροβόλησε θανάσιμα. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει τη λαϊκή ρήση: «πολεμιστής που θα μαγαριστεί, θα τον φάει το μαύρο φίδι». Ένας σαιξπηρικός έρωτας στα χρόνια της Επανάστασης Η Μαντώ Μαυρογένους και ο Δημήτριος Υψηλάντης γνωρίστηκαν στην Τεργέστη, σε μια περίοδο όπου οι ελληνικές παροικίες της Ευρώπης λειτουργούσαν ως πυρήνες πολιτικής ζύμωσης πριν την Επανάσταση. Η νεαρή Μυκονιάτισσα, με σημαντική περιουσία και έντονη δράση υπέρ του Αγώνα, και ο Φαναριώτης αξιωματικός της Φιλικής Εταιρείας έγιναν γρήγορα ζευγάρι και αρραβωνιάστηκαν. Ο Υψηλάντης της έδωσε γραπτή υπόσχεση γάμου, την οποία θα εκπλήρωνε, σύμφωνα με το περιεχόμενό της, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας. Μετά την έναρξη της Επανάστασης, οι δρόμοι τους συναντήθηκαν ξανά στον ελλαδικό χώρο και, ύστερα από την άλωση του Ναυπλίου το 1822, εγκαταστάθηκαν στην ίδια πόλη. Η Μαυρογένους είχε ήδη διαθέσει μεγάλο μέρος της περιουσίας της για τον εξοπλισμό πλοίων και τη συγκρότηση στρατιωτικών σωμάτων στις Κυκλάδες, ενώ στο Ναύπλιο κατοικούσε απέναντι από την οικία του Υψηλάντη. Η σχέση τους εξελίχθηκε εκεί, μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων πολιτικών ανταγωνισμών και στρατιωτικών επιχειρήσεων. Όμως ο γαλλόφιλος Ιωάννης Κωλέττης, επιδιώκοντας να αποδυναμώσει την επιρροή του Υψηλάντη, διέδωσε φήμες ότι η Μαντώ είχε παράλληλη σχέση με τον Βρετανό φιλέλληνα Έντουαρντ Μπλάκιερ. Ο Υψηλάντης, προδομένος, διέλυσε τη σχέση. Η Μαντώ προσπάθησε να αποδείξει την αθωότητά της και φαίνεται πως υπήρξαν προσπάθειες επανασύνδεσης κι από τις δύο πλευρές, όμως το γυαλί είχε ήδη ραγίσει. Κατά τη Γ’ Εθνοσυνέλευση, η Μαντώ Μαυρογένους ζήτησε να διαβαστεί η αναφορά της μαζί με τη γραπτή υπόσχεση γάμου, αλλά το προεδρείο την αντιμετώπισε απαξιωτικά και το κείμενο δεν διαβάστηκε ποτέ. Ο Δημήτριος Υψηλάντης πέθανε το 1832. Η Μαυρογένους παρέστη στην κηδεία του και έζησε τα τελευταία της χρόνια μακριά από το Ναύπλιο, μέχρι τον θάνατό της το 1848 στην Πάρο. Η αρπαγή της Ωραίας Ελένης της Τζιάς Ο σλαβικής καταγωγής φιλέλληνας Βάσος Μαυροβουνιώτης, από τους πιο δραστήριους οπλαρχηγούς της Επανάστασης, γνώρισε το 1826 στην Κέα την Ελένη —ή Λέγκω— Ιωαννίτη, κόρη εύπορης εμπορικής οικογένειας με καταγωγή από την Ήπειρο. Εκείνη ήταν μόλις δεκαέξι ετών, μορφωμένη, με γνώσεις μουσικής και έντονη παρουσία στους κύκλους του νησιού. Είχε ήδη παντρευτεί τον προεστό Μιχαήλ Πάγκαλο, σημαντικό τοπικό παράγοντα μεγαλύτερης ηλικίας, και ήταν έγκυος στο παιδί του. Η γνωριμία με τον Μαυροβουνιώτη υπήρξε καθοριστική: την ερωτεύτηκε και, με τη συναίνεσή της, την απήγαγε, μεταφέροντάς τη στην Άνδρο, στον πύργο του Δημήτριου Γιαννούλη στον Αμμόλοχο, όπου την εγκατέστησε υπό φύλαξη για μήνες. Λίγο αργότερα, ο Πάγκαλος πέθανε βαριά άρρωστος, χωρίς να γνωρίσει την κόρη του, και μετά την επιστροφή του Μαυροβουνιώτη από εκστρατεία στον Λίβανο, το ζευγάρι παντρεύτηκε στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στο Γαύριο. Η Ελένη ακολούθησε τον Μαυροβουνιώτη στις εκστρατείες, αναλαμβάνοντας τον ρόλο της νοσοκόμας στα πεδία των μαχών, αλλά και της γραμματέος του, αξιοποιώντας τη μόρφωσή της. Η παρουσία της καταγράφεται σε επιχειρήσεις στην Εύβοια και σε άλλα μέτωπα, ενώ αναφέρεται και ως από τις πρώτες γυναίκες που συνδέθηκαν ενεργά με την υγειονομική υποστήριξη του Αγώνα. Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Σαλαμίνα και στη συνέχεια στην Αθήνα, όπου ο Μαυροβουνιώτης εντάχθηκε στη στρατιωτική ιεραρχία του νέου καθεστώτος. Μαζί απέκτησαν τέσσερις γιους, τον Αλέξανδρο, τον Κωνσταντίνο, τον Γεώργιο και τον Τιμολέοντα. Η ρήξη ήρθε το 1839. Οι διαφορές στον χαρακτήρα και τον τρόπο ζωής τους —εκείνη εγγράμματη, με φιλελεύθερες ιδέες και έντονη κοινωνική δραστηριότητα στην Αθήνα, εκείνος στρατιωτικός με μακρές απουσίες λόγω της θέσης του στην Οροφυλακή στη Στυλίδα— οδήγησαν σε απομάκρυνση. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Ελένη ξέκινησε σχέση με άλλον άνδρα, κάτι που παραδέχτηκε σε γράμμα στον Μαυροβουνιώτη, βάζοντας τέλος στο γάμο τους. Ένας Καζανόβας κληρικός Ο Γρηγόριος Δικαίος, γνωστός ως Παπαφλέσσας, έδειξε από νωρίς έναν χαρακτήρα ορμητικό και απείθαρχο. Στα νιάτα του σύναψε ερωτικές σχέσεις με τη γυναίκα ενός Τούρκου αγά και αναγκάστηκε να γίνει μοναχός για να σωθεί. Πριν φύγει, φέρεται να δήλωσε πως θα επιστρέψει «ή δεσπότης ή πασάς». Στην Κωνσταντινούπολη αναδείχθηκε σε αρχιμανδρίτη και ήρθε σε επαφή με τη Φιλική Εταιρεία, όμως η καθημερινότητά του απείχε πολύ από το πρότυπο του κληρικού. Ήταν συνεχώς μπλεγμένος σε γυναικοδουλειές, συμμετείχε σε γλέντια και ξόδευε χρήματα της Εταιρείας σε μια έντονη νυχτερινή ζωή. Οι οθωμανικές αρχές τον συνέλαβαν επανειλημμένα για «άτοπον και ανοίκειον διαγωγήν», ενώ το όνομά του συνδεόταν με σκάνδαλα στη συνοικία όπου διέμενε. Αργότερα, έπεσε ηρωικά στο Μανιάκι, έχοντας γευτεί τις ηδονές της ζωής που τον γοήτευαν. Η παρολίγον κουμπαριά με τον Τζορτζ Ουάσινγκτον Κάτω από τη λάμψη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821, ξεχωρίζει η φιγούρα του νεαρού Αμερικανού αξιωματικού Ουίλιαμ Ουάσιγκτον, ανιψιού του πρώτου προέδρου των ΗΠΑ, Τζορτζ Ουάσιγκτον. Κατά την παραμονή του στην Ελλάδα, ο Ουάσιγκτον ερωτεύτηκε την δεκαεξάχρονη Βασιλική, κόρη του οπλαρχηγού των Σουλιωτών Μάρκου Μπότσαρη, ο οποίος είχε πεθάνει το 1823, σε ηλικία μόλις 33 ετών. Η ομορφιά και η χάρη της Βασιλικής μάγεψαν τον νεαρό φιλέλληνα, ο οποίος ζήτησε να την παντρευτεί· η πρότασή του όμως απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τη μητέρα της και τη θεία της, που επέμεναν να συμβουλευτούν και έναν άνδρα συγγενή. Έτσι, απευθύνθηκαν στον καπετάν Κώστα Μπότσαρη, αδελφό του Μάρκου, αποστέλλοντας γράμμα το οποίο διασώζεται: «... εις τις µέρες ταύτας του θρήνου µας και κοπετού µας κατακλησµένες, µας ήλθεν εδώ προς χαιρετισµόν κάποιος Βάσικτος αµερικάνος, ο οποίος είναι γνωστός σας και ο ίδιος κοµιστής της παρούσης µας, αυτός λέγω µας επερίσευσε την λύπη µας ζητώντας µας την Βασιλική διά γυναίκαν του νόµιµην». Ο Κώστας Μπότσαρης, μόλις επέστρεψε στο Ναύπλιο από μια αποτυχημένη εκστρατεία στην Αττική, απάντησε αρνητικά, κλείνοντας έτσι τον δρόμο στον νεαρό φιλέλληνα. Τρεις μήνες αργότερα, στις 16 Ιουλίου 1827, ο Ουίλιαμ Ουάσιγκτον έπεσε στη μάχη, χτυπημένος από σφαίρα, και άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία μόλις 30 ετών, αφήνοντας πίσω του την ατελέσφορη ερωτική του ιστορία και τη μνήμη της γενναιότητάς του.

Saturday, 30 May 2026

ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ

"Εάλω η Πόλις" γιατί ΕΠΡΟΔΟΘΗ...(29 Μαΐου 1453) - Του Στρατηγού Φρ. Φράγκου (βίντεο) Του Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΣ & πρώην ΥΕΘΑ Στρατηγού Φρ. Φράγκου Πεντακόσια εβδομήντα τρία χρόνια πέρασαν μέχρι σήμερα από την αποφράδα εκείνη ημέρα της 29ης Μαΐου 1453. Από τότε που ακούστηκε η κραυγή "Εάλω η Πόλις" και η Βασιλεύουσα, η Πόλη των Αγίων, των Αυτοκρατόρων και των θρύλων, πέρασε στην κατοχή του Οθωμανού δυνάστη. Έτσι άρχισε η Τουρκοκρατία. Το Γένος μας απεβίωσε προσωρινά, αλλά η Κωνσταντινούπολις και η Αγιά Σοφιά συνεχίζουν να παραμένουν σε ξένα χέρια. Δείτε την ομιλία του Στρατηγού Φράγκου με θέμα "Η Άλωση της Βασιλεύουσας και οι Κρυπτοχριστιανοί" που διεξήχθη στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών στην Αθήνα και διοργάνωσε ο Σύλλογος Κωνσταντινοπολιτών: Έτσι το Βυζάντιο, η κιβωτός του πνευματικού πλούτου της Αρχαίας Ελλάδας και της Χριστιανικής διδασκαλίας, έπεσε. Δίκαια λοιπόν, ο Βυζαντινολόγος Στήβεν Ράνσιμαν αποκάλεσε την πτώση της Κωνσταντινούπολης, ως αίσχος των Λατίνων, γιατί όταν σε λίγο η οθωμανική πλημμυρίδα θα χτυπήσει τις πύλες της Ευρώπης, τότε πλέον οι Δυτικοί θα συνειδητοποιήσουν την ενοχή τους ή τη συμμετοχή τους καλύτερα σ’ αυτό το ιστορικό ανοσιούργημα, σ’ αυτή την τρομερή καταστροφή. Τότε επιτέλους θα ακούσουν οι Δυτικοί το θλιβερό απόηχο αυτής της μεγάλης συμφοράς. Πρέπει να θυμόμαστε την Άλωση για να αποτίουμε ένα διαρκή και μεγάλο φόρο τιμής στο Βυζαντινό κράτος, την Ρωμανία όπως την αναφέρουν τα κείμενα της εποχής, το εκχριστιανισθέν Ρωμαϊκό κράτος του Ελληνικού Έθνους, όπως το χαρακτηρίζει ο νεότερος βυζαντινολόγος ο Διονύσιος Ζακυνθηνός. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία με πρωτεύουσα τηνΚωνσταντινούπολη, η Νέα Ρώμη άντεξε επί 11 αιώνες. Μετά την Άλωση όμως από τους Σταυροφόρους το 1204 η εδαφική της έκταση και το σφρίγος της περιορίσθηκαν σημαντικά. Παρέμεινε όμως καθ' όλη τη διάρκεια του βίου της το κράτος στο οποίο πραγματοποιήθηκε η επιτυχημένη και δημιουργική συνάντηση Χριστιανισμού και Ελληνισμού. Σταμάτης Σπανουδάκης Εάλω η Πόλη " Θά 'ρθεις σαν αστραπή " Η Ελληνορθόδοξη παράδοση υπήρξε το αποτέλεσμα αυτής της συνάντησης και το Βυζάντιο τη διέδωσε με ειρηνικό τρόπο στους γειτονικούς λαούς του. Αυτή την ιεραποστολική δράση των Βυζαντινών προγόνων μας καταδεικνύουν και μαρτυρούν οι πολιτισμοί των σημερινών λαών της Ανατολικής Ευρώπης. Ο Ρώσος Πατριάρχης Αλέξιος παραδέχθηκε, όταν βρέθηκε το1992 στην Αθήνα, ότι η Ρωσία είναι πνευματικό τέκνο του Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού του Βυζαντίου. Ο Ρουμάνος Ιστορικός και πολιτικός του 20ου αιώνα Νικολάϊ Γιόργκα χαρακτήρισε τηνΜολδοβλαχία μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, ως "το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο". Και το κυριλλικό ελληνογενές αλφάβητο που χρησιμοποιούν οι σλαβικοί λαοί αποτελεί έμπρακτη επιβεβαίωση της ακτινοβολίας του Βυζαντινού πολιτισμού. Από αυτό λοιπόν τον πολιτισμό πρέπει να διδασκόμαστε εμείς οι σύγχρονοι Έλληνες. Πρέπει να θυμόμαστε την Άλωση, διότι μέσα από τις διηγήσεις των ιστορικών της εποχής ξετυλίγεται η Ελληνική Διάρκεια και η διαχρονική πορεία των αξιών του οικουμενικού Ελληνισμού. Η συγκλονιστική ομιλία του o Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος πό την τελική επίθεση των Οθωμανών στις 28 Μαΐου 1453 στο λόγο που εκφώνησε στην Αγία Σοφία μεταξύ άλλων ανέφερε: “Διὰ τοῦτο λέγω καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς ἴνα στῆτε ἀνδρείως καὶ μετὰ γενναίας ψυχῆς, ὡς πάντοτε ἕως τοῦ νῦν ἐποιήσατε, κατὰ τῶν ἐχθρῶν της πίστεως ἠμῶν. Παραδίδωμι δὲ ὑμὶν τὴν ἐκλαμπροτάτην καὶ περίφημον ταύτην πόλιν καὶ πατρίδα ἠμῶν καὶ βασιλεύουσαν τῶν πόλεων. Καλῶς οὒν οἴδατε, ἀδελφοί, ὅτι διὰ τέσσερα τινὰ ὀφείλεται κοινῶε ἐσμεν πάντες ἴνα προτιμήσωμεν ἀποθανεὶν μᾶλλον ἢ ζῆν, πρώτον μὲν ὑπὲρ τῆς πίστεως ἠμῶν καὶ εὐσεβείας, δεύτερον δὲ ὑπὲρ πατρίδος, τρίτον ὑπὲρ τοῦ βασιλέως ὡς Χριστοῦ Κυρίου, καὶ τέταρτον ὑπὲρ συγγενῶν καὶ φίλων. Λοιπόν, ἀδελφοί, ἐὰν χρεῶσται ἐσμεν ὑπὲρ ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ἀγωνίζεσθαι ἕως θανάτου πολλῶ μᾶλλον ὑπὲρ πάντων ἠμεῖς, ὡς βλέπετε προφανῶς, καὶ ἐκ πάντων μέλλομεν ζημιωθῆναι.” Δηλαδη αγωνιζόμαστε: για την Πίστη, για την Πατρίδα, για τους συγγενείς μας. Προσθέτει και τον βασιλέα, διότι εκείνο ήταν το πολίτευμα της εποχής. Όμως το τρίπτυχο Πίστη, Πατρίδα, συγγενείς, που αναφέρει ο τελευταίος Αυτοκράτορας, μας συνδέει με τον όρκο των αρχαίων Αθηναίων εφήβων και με τον παιάνα των Σαλαμινομάχων, το "Ίτε παίδες Ελλήνων" και φθάνει αυτή η Ελληνική Διάρκεια μέχρι την προκήρυξη του Αλεξάνδρου Υψηλάντη, που έγραφε τον Φεβρουάριο του 1821 "Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος", και μέχρι τα λόγια του Κολοκοτρώνη προς τους μαθητές του πρώτου Γυμνασίου της Ελεύθερης πλέον Αθήνας: "Όταν πιάσαμε τ' άρματα είπαμε πρώτα υπέρ Πίστεως και ύστερα υπέρ Πατρίδος" . Αυτές είναι οι διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού. Αυτός ο ηθικός δεσμός ενώνει τονΠαλαιολόγο με τους Σαλαμινομάχους και με τον Κολοκοτρώνη και με το 1940. Μαχόμεθα για την Πίστη, την Πατρίδα, την Οικογένεια όσο κι αν κάποιοι μας χαρακτηρίζουν ....αναχρονιστικούς. Τιμώντας την μνήμη των προδρόμων και των μαρτύρων της Ελληνικής Διάρκειας εμείς γι' αυτά θα συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε! Θυμόμαστε τα γεγονότα της εποχής πριν και γύρω από την άλωση, διότι μας διδάσκουν την πολύτιμη συμβολή της Ορθόδοξης εκκλησίας μας στην επιβίωση του Γένους μας. Λίγο πριν από την άλωση, η αυτοκρατορική εξουσία πίστεψε μάταια, ότι αν υπογράψουμε την υποταγή της Ορθοδοξίας στον Πάπα, θα έχουμε τη μεγάλη βοήθεια από τη Δύση κατά των Οθωμανών. Μεταξύ 1438 και 1439 στη Φερράρα και στη Φλωρεντία, διότι παρά την υπογραφή της ψευτοένωσης τα καράβια του Πάπα δεν φάνηκαν ποτέ στην μαχόμενη Βασιλεύουσα. Ο Βρετανός ιστορικός Στήβεν Ράνσιμαν στο περισπούδαστο έργο του "Η Μεγάλη εκκλησία εν Αιχμαλωσία" δικαιώνει εν μέρει τους ανθενωτικούς λέγοντας ότι διέσωσαν την ενότητα της εκκλησίας και μονάχα έτσι επιβίωσε ο Ελληνισμός. Και στο άλλο σπουδαίο έργο του, την "Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως" διαψεύδει όλους τους επικριτές της εκκλησίας και του μοναχισμού τονίζοντας ότι στα θαλάσσια τείχη της Βασιλεύουσας έναν από τους πύργους τον υπεράσπιζαν Έλληνες μοναχοί. Θυμόμαστε την Άλωση, διότι η ιστορία μας διδάσκει ότι όταν οι λίγοι αποφασίσουν να αντισταθούν κατά των πολλών, μπορεί να ηττηθούν πρόσκαιρα, αλλά τελικά σε βάθος χρόνου κερδίζουν. Η αντίσταση στα τείχη της Βασιλεύουσας των 5.000 χιλιάδων Ελλήνων και των 2.000 ξένων συμμάχων τους, έμεινε στις ψυχές των υποδούλων ως τίτλος τιμής και δέσμευση για νέους αγώνες. Η θυσία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στη πύλη του Ρωμανού έθεσε τις βάσεις για τον αγώνα του 1821. Τα πολλά κινήματα των υπόδουλων ενάντια στον Οθωμανό δυνάστη, τράφηκαν από τους θρύλους τουΜαρμαρωμένου Βασιλιά και της Κόκκινης Μηλιάς. Εάν οι αγωνιστές της Κωνσταντινούπολης είχαν παραδοθεί την 29η Μαΐου 1453, δεν θα υπήρχε ούτε αντίσταση στον κατακτητή, ούτε εθνεγερσία. Η συνθηκολόγηση θα ήταν μια ανεξίτηλη ντροπή. Ενώ η ηρωϊκή άμυνα γέννησε την υπομονή, την ελπίδα, την προσδοκία. Αυτή την ελπίδα εκφράζει και ο Ποντιακός θρήνος λέγοντας: "...Η Ρωμανία πέρασεν, Η Ρωμανία πόρθεν, Η Ρωμανία κι αν πέρασεν ανθεί και φέρει κι άλλο..." Άλλωστε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έλεγε πολλές φορές προς τους ξένους συνομιλητές του: "Ο βασιλεύς μας συνθήκην δεν έκαμε, η φρουρά του πολεμά ακόμη και στο φρούριό του αντιστέκονται". Και εξηγούσε ότι αναφερόταν στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, στους κλεφτες αρματωλούς, στο Σούλι και στη Μάνη. Οι πεσόντες κατά την άλωση μας δώρισαν το δικαίωμα στην Μεγάλη ιδέα. Και χωρίς Μεγάλες ιδέες τα έθνη δεν πάνε μπροστά. Η αντίσταση των τελευταίων μαχητών της Κωνσταντινούπολης και η απάντησή τους στον Μωάμεθ τον Πορθητή εμπνέει πάντοτε το ΟΧΙ του Ελληνισμού. Εμπνέει το έπος του 1940κατά του Μουσσολίνι, το έπος του 1941 κατά του Χίτλερ. Και σήμερα όμως οφείλουμε να συνεχίζουμε και να αντιστεκόμαστε με κάθε τρόπο. Οι σημερινές αλώσεις είναι μικρές και καθημερινές. Άρα ύπουλες μεν, αλλά και εξίσου επικίνδυνες. Η υπονόμευση της γλώσσας μας, η άγνοια της ιστορίας μας, η ξενομανία, οι συκοφαντίες κατά της Παράδοσής μας, οι κατά καιρούς υποχωρήσεις απέναντι σε Τούρκους, Σκοπιανούς και πολλούς άλλους, όλα αυτά και πολλά άλλα αποτελούν μικρές αλώσεις που απαιτούν γνώση, αντίσταση και μαχητικότητα. Δεν αρνούμαστε την επικοινωνία και τη συνεργασία με άλλους λαούς και πολιτισμούς. Ο Ελληνισμός ποτέ δε κλείστηκε στο καβούκι του. Θα αρνηθούμε όμως την αφομοίωση, την αλλοτρίωση, τις γκρίζες ζώνες και θα υποστηρίξουμε τα κεκτημένα μας δίκαια, τα εδάφη μας, τα πελάγη μας, την ταυτότητά μας. Θα αγωνισθούμε με όπλα πρώτιστα πνευματικά και ηθικά. Και θα διδασκόμαστε από την Παράδοση και το βίωμα της εκκλησίας μας. Η Άλωση και οι μετέπειτα εξελίξεις μας διδάσκουν ότι τελικά επιβιώσαμε μέχρι σήμερα χάρις στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Διότι η Ορθόδοξη Παράδοση είναι Σταυροαναστάσιμη. Μας θυμίζει ότι μετά από την κάθε Σταύρωση του Γένους ακολουθεί η Ανάσταση. Αρκεί να το πιστέψουμε! Η πτώση της Κωνσταντινουπόλεως παρέμεινε μέσα στον θρύλο και τις παραδόσεις του Ελληνισμού και μάλιστα η 29η Μαΐου θεωρείται αποφράδα ημέρα. Πρόκειται για ένα από τα τραγικότερα γεγονότα της ιστορίας μας. Η 29η Μαΐου κατά την άποψή μου, μπορεί να ορισθεί ως μεταίχμιο μεταξύ της ένδοξης Ρωμηοσύνης και της πονεμένης Ρωμηοσύνης. Γιατί η Ρωμηοσύνη έζησε και μετά την πτώση της Ρωμανίας, αλλά με διαφορετική μορφή. Το γεγονός είναι ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δημιούργησε έναν πολιτισμό, ο οποίος μεγαλούργησε, ιδιαίτερα όσο η Αυτοκρατορία αυτή οδηγείτο προς το τέλος της ή καλύτερα την τελείωσή της, και αυτός ο πολιτισμός παρέμεινε και μετά την πτώση της μέχρι και σήμερα. Ιστορικά λοιπόν, την 21η Μαΐου 1453, εορτή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, ο Μωάμεθ έστειλε στον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Παλαιολόγο πρέσβεις με την πρόταση να του παραδώσει την Πόλη με αντάλλαγμα την ελευθερία και την περιουσία του ίδιου και των αρχόντων του. Ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος απέρριψε αμέσως την πρόταση του Μωάμεθ και του απάντησε με ένα ηρωϊκό όχι, που περιγράφεται στην παρακάτω απάντηση: “Το δε την Πόλιν σοι δούναι ούτ’ εμόν έστι ούτ’ άλλου των κατοικούντων εν αυτή, κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών”. Τελικά η Πόλις έπεσε. Πως έπεσε όμως; Έπεσε σαν θρυλλική ηρωΐδα, πολεμώντας ηρωϊκά μέχρι το τέλος. Συνεχίζουμε όμως να πονάμε και θα πονάμε πάντοτε για τη μαύρη Τρίτη που όλοι οι Έλληνες, συνεχίζουν να θεωρούν «αποφράδα ημέρα» και οι ψυχές μας θα συνεχίσουν να σκιρτούν, το θάρρος μας θα συνεχίσει να δυναμώνει όταν μιλάμε για τον τελευταίο αυτοκράτορα, που όρθιος, ατρόμητος και εγκαταλελειμμένος απ’ όλους απέκρουε τους άπιστους, μέχρι που ο αριθμός τους τον συνέθλιψε με αποτέλεσμα να πέσει έχοντας για σάβανό του τη δόξα της αυτοκρατορίας του. Αξίζει να σημειωθεί ο ηρωισμός των 170 Σφακιανών του Μανούσου Καλλικράτη αρχηγού σώματος εθελοντών που το Μάρτη του 1453 ξεκίνησε να βοηθήσει στην άμυνα της Πόλης και πολεμουσαν ασυγκρατητοι μονοι αυτοι ακομη και όταν «Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ» Όπως την περιγράφει στο Χρονικό του ο Γεώργιος Φραντζής:: «…καὶ ἐγκρατεῖς πάντων ἐγένοντο, ἄνευ δὲ τῶν πύργων τῶν λεγομένων Βασιλείου, Λέοντος καὶ Ἀλεξίου, ἐν οἶς ἑστήκεισαν οἱ ναύται ἐκεῖνοι οἱ ἐκ τῆς Κρήτης. Αὐτοὶ γὰρ γενναίως ἐμάχοντο μέχρι καὶ τῆς ἕκτης καὶ ἑβδόμης ὥρας καὶ πολλοὺς Τούρκους ἐθανάτωσαν καὶ τοσοῦτον πλῆθος βλέποντες καὶ τὴν πόλιν δεδουλομένη πᾶσαν, αὐτοὶ οὐκ ἤθελον δουλωθῆναι, ἀλλὰ μᾶλλον ἔλεγον ἀποθανεῖν κρεῖττον ἢ ζῆν. Τοῦρκος δέ τις τῷ ἀμηρᾷ ἀναφορὰν ποιὴσας περὶ τῆς τούτων ἀνδρείας, προσέταξεν ἵνα κατέλθωσιν μετὰ συνηβάσεως καὶ ὦσιν ἐλεύθεροι αὐτοί τε καὶ ἡ ναῦς αὐτῶν καὶ πᾶσα ἀποσκευή, ἥν εἶχον. Καὶ οὕτως γενόμενον, πάλιν μόλις ἐκ τοῦ πύργου τούτους ἔπεισαν ἀπελθεῖν.» Η Πόλις όμως εάλω! Αλλοίμονο όμως αν την αφήσουμε να αλωθεί και μέσα στην ψυχή μας! Δεν πρέπει να αφήσουμε να σβήσει στην ψυχή των νεότερων Ελλήνων η ανάμνηση της Βασιλίδος του Ελληνισμού, της Βασιλίδος των πόλεων. Τίποτε δεν χάνεται οριστικά, παρά μόνο εάν δεν υπάρχουν άνθρωποι για να το θυμούνται. Ζούμε σε καιρούς που η επιχειρούμενη να επιβληθεί συλλογική αφασία θέλει να αφυδατώσει τον Έλληνα από τους ζωτικούς χυμούς της εθνικής συγκίνησης και της υπερηφάνειας. Γιατί και η Άλωση της πόλης έχει στοιχεία που μπορούν να κάνουν τον Έλληνα υπερήφανο! Από την Άλωση της Πόλης που σήμανε και την τυπική κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, άρχισε η μεγάλη προετοιμασία για την ανάκτηση του «Ποθούμενου», δηλαδή της ελευθερίας. Αυτό άλλωστε υποδηλώνουν οι θρύλοι που ακολούθησαν την 29η Μαΐου 1453 και οι οποίοι φθάνουν ως τους καιρούς μας. Το Γένος αρνείτο πεισματικά να υποταχθεί. Αυτήν την πείσμονα άρνηση υπενθύμισε ο Κολοκοτρώνης σ’ έναν από τους λόγους του: «Το Γένος ποτέ δεν υποτάχθηκε στο Σουλτάνο! Είχε πάντα το Βασιλιά του, το στρατό του, το κάστρο του. Βασιλιάς του ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς, στρατός του οι Αρματωλοί και κλέφτες, κάστρα του η Μάνη και το Σούλι». Ας αναλογιστούμε τι είχαμε, τι χάσαμε και τι κινδυνεύουμε να χάσουμε αν μείνουμε τούτες τις κρίσιμες ώρες που διέρχεται η πατρίδα μας στο λήθαργο της εθνικής μας ανευθυνότητας. Είναι η ώρα της εθνικής ομοψυχίας και των μεγάλων αποφάσεων, εάν θέλουμε εμείς και τα παιδιά μας να επιζήσουν στον κόσμο μας με ελληνική ταυτότητα! Η 29η Μαΐου 1453 ως ημέρα Μνήμης μας το επιβάλλει. Να μην είναι μόνο ημέρα μνήμης αλλά και ημέρα περισυλλογής και φρονηματισμού. Κωνσταντίνου - Πόλις. Ένας ακατάλυτος βωμός αθανασίας! Το άχραντο προσκυνητάρι του Έθνους μας! Εδώ, οι ψίθυροι των αιώνων με το κρυφομίλημα των ηρωϊκών τελευταίων υπερασπιστών της, φτάνουν σαν αιώνια υπόμνηση χρέους ώσπου νάρθει η πολυπόθητη ημέρα που θα αναστηθεί ο «μαρμαρωμένος βασιλιάς»! Και μαζί του τα όνειρα του έθνους μας! Δεν είναι ουτοπία! Είναι «μοιρολατρική πίστη»! Αξίζει να αναφέρουμε την αφιέρωση της Πόλης κατά το χρόνο των εγκαινίων της, όπως την ανέγραψε ο Μέγας Κωνσταντίνος το 330 μ.Χ. στην ιδρυτική στήλη της πόλης: «Σοι Χριστέ, κόσμου Βασιλεύς και δεσπότης, σοι προστίθημι την δε την δούλην πόλιν και σκήπτρα τήσδε και το παν Ρώμης κράτος φύλαττε ταύτην, σώζε δ’ εκ πάσης βλάβης». Ο ιστορικός της Άλωσης, Κωνσταντίνος Δούκας, για τη στιγμή του θανάτου του ηρωϊκού αυτοκράτορα γράφει: «ο βασιλεύς, ιστάμενος βαστάζων σπάθην και ασπίδα, είπε λόγον λύπης άξιον – “ουκ έστι τις των Χριστιανών τού λαβείν την κεφαλήν μου απ’ εμού;” - ην γαρ μονώτατος απολειφθείς. Τότε εις των Τούρκων, δους αυτώ κατά πρόσωπον και πλήξας, και αυτός τω Τούρκω ετέραν εχαρίσατο· των όπισθεν δ’ έτερος καιρίαν δους πληγήν, έπεσε κατά γης· ου γαρ ήδεισαν ότι ο βασιλεύς εστιν, αλλ’ ως κοινόν στρατιώτην τούτον θανατώσαντες αφήκαν». Άλλος ένας αυτόπτης μάρτυρας της Άλωσης, ο ιστορικός Γεώργιος Φραντζής, που είδε από κοντά τις φρικιαστικές στιγμές, γράφει: «Τις διηγήσεται τους τε κλαυθμούς και θρήνους; ει και εκ ξύλου άνθρωπος ή και εκ πέτρας ην, ουκ ηδύνατο μη θρηνήσαι!». «Ω, φρίξον ήλιε! Ω, στέναξον γη! Εάλω η Πόλις...!» Ας μην αφήσουμε λοιπόν τον πειρασμό της λήθης να ενσκήψει πάνω μας και να κυριεύσει την ψυχή μας! Τα τελευταία χρόνια αυτός ο πειρασμός κυριολεκτικώς έχει μολύνει την μνήμη μας! Οι ψυχές των ηρώων του Βυζαντίου, της Μ. Ασίας και της Κύπρου μας εγκαλούν! Οι βίαιοι απάνθρωποι διωγμοί των Ελλήνων αυτών των περιοχών σε όλη την διάρκεια του 20ού αιώνα άφησε ολάνοιχτες και αιμορραγούσες πληγές! Ξεχάσαμε την νύχτα της 5ης προς την 6η Σεπτεμβρίου 1955 που οι Τούρκοι πέτυχαν ότι δεν κατάφεραν τα στίφη του Πορθητή, δηλαδή τον αφελληνισμό της Κωνσταντινούπολης; Γιατί εκείνη η νύχτα σήμανε η οριστική Άλωση της Πόλης. Οι Τούρκοι επέτυχαν μέσα σε μια νύχτα ό,τι δεν πέτυχαν σε πέντε αιώνες κατοχής της! Ξεχάσαμε τα γεγονότα της Κύπρου το 1974; Ξεχάσαμε λοιπόν την ιστορία μας για χάρη σκοπιμοτήτων που βλάπτουν τα εθνικά μας συμφέροντα ενώ ο αιώνιος εχθρός μας ούτε μια συγγνώμη δεν καταδέχθηκε να ζητήσει από τα θύματά του! Αυτός που με το βάρβαρο παρελθόν του επιζητά το Ευρωπαϊκό του Μέλλον! Ο Ελληνισμός δεν θα ζήσει αν μείνει χωρίς οράματα, μνήμες και ελπίδα. Μόνο αν μείνει άπαρτο το κάστρο της μνήμης που το συντήρησαν και το συντηρούν οι θρύλοι και μαζί τους οι ενσαρκωτές της εθνικής μας ιδέας, το Γένος θα επιβιώσει και θα δοξαστεί. Οι κάθε λογής υποτελείς, οι συμβιβασμοί και οι ειρηνολογίες, δεν συμβαδίζουν ούτε με τον εθνικό πατριωτισμό, ούτε με το συμφέρον του ελληνισμού! Πολλοί λένε ότι είναι ουτοπία να θρέφεται η ψυχή με όνειρα ανεκπλήρωτα, είναι ουτοπία να βλέπουμε προς την Ανατολή και να ονειρευόμαστε την Αγιά Σοφιά απαστράπτουσα και λαμπροφορεμένη να λειτουργείται και πάλι ν’ αντηχεί στους θόλους της «το Χριστός Ανέστη»! Λένε ότι είναι ουτοπία να αναζητά κανείς στα χαλάσματα του Βυζαντινού τείχους, κοντά στην Πύλη του Ρωμανού, τον Παλαιολόγο ζωντανό και υπερήφανο! Λένε ότι είναι ουτοπία να ονειρεύεται κανείς, μα όποιος δεν ονειρεύεται παύει να ζει και προσαρμόζεται σε μια ζοφερή και ακίνητη πραγματικότητα, δέσμια σκοπιμοτήτων και συμφερόντων! Εμείς όμως, οι Έλληνες, μεγαλουργήσαμε στο χρόνο, πέρα από τα μεγάλα μας λάθη, το κάναμε γιατί ονειρευόμασταν έστω και αν ξέραμε ότι είναι ουτοπία! Λαοί χωρίς όνειρα και μνήμη είναι λαοί νεκροί! Ας αφήσουμε αυτούς τους λαούς να ζούνε με τις υλιστικές τους αξίες και ας μην τους ακολουθήσουμε στην παραζάλη των συμφερόντων. Το τέλος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος μετά τον τραυματισμό του Ιουστινιάνη , έδινε ήδη σαν απλός στρατιώτης στη πύλη του Αγίου Ρωμανού ένα απελπισμένο αγώνα τιμής. Είχε έρθει πλέον η στιγμή να λειτουργήσει σαν Σπαρτιάτης στις Θερμοπύλες, κάτι που ταίριαζε στην ιδιοσυγκρασία του και το παραστατικό του. Άλλωστε ήξερε ότι το μόνο που απέμενε πλέον σε εκείνον και τους πιστούς συμπολεμιστές του ήταν η τιμή τους. Έτσι μαζί με τους Θεόφιλο Παλαιολόγο, Ιωάννη Δαλμάτη, Φραγκίσκο του Τολέδο, Δημήτριο Κατακουζηνό και μερικές ακόμη δεκάδες πιστούς `` Καβαλάριους `` προσπαθεί με αφάνταστη γενναιότητα να κρατήσει την άμυνα. Όμως παρά τις προσπάθειες τους ο όγκος των εχθρικών δυνάμεων σαν ορμητικός χείμαρρος παρασύρει πλέον τα πάντα, ο αυτοκράτορας τότε πετάει τα βασιλικά ενδύματα και ξεχύνεται ενάντια στα χιλιάδες εχθρικά φουσάτα που ήδη αλαλάζουν από ενθουσιασμό και με το σπαθί στο χέρι πετσοκόβει όποιον βρίσκει μπροστά του. Αλλά η αριθμητική υπεροχή του εχθρού είναι τρομακτική με τους συντρόφους του να χάνονται ο ένας μετά τον άλλο και τον ίδιο να φωνάζει ότι "η πόλη χάνεται και εγώ ακόμη ζω ;" Γιατί από την αρχή της μάχης το δίλημμα για εκείνον ήταν ένα, "η θα νικήσω ή θα πεθάνω" και αφού πλέον δεν μπορούσε να νικήσει, δεν σκεφτόταν παρά τον θάνατο , αλλά ένα θάνατο έντιμο που θα βοήθαγε να κρατηθεί και το φρόνημα του υπόδουλου πλέον λαού του. Ορισμένοι δυτικοί ιστοριογράφοι είπαν ότι αφού είχε κτυπήσει αρκετούς γενίτσαρους, κάποιος από αυτούς του δίνει ένα χτύπημα με το σπαθί στο κεφάλι , τα αίματα του μπερδεύονται με αυτά των εχθρών του, δεν βλέπει πλέον τίποτε αλλά παρόλα αυτά συνεχίζει και μάχεται, τότε όμως ένας δεύτερος γενίτσαρος του δίνει το καθοριστικό χτύπημα και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος πέφτει και μαζί με αυτόν η λατρεμένη του πόλη που αλλάζει σελίδα … Ας κρατήσουμε άσβεστη τη μνήμη του Παλαιολόγου και κείνα τα υπέροχα λόγια το προς τον Πορθητή: «Το δε την πόλιν σοι δούναι, ούτ’ εμόν εστίν ουτ’ άλλου των κατοικούντων εν αυτή. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών»! Γι’ αυτό σύσσωμος ο ελληνικός λαός πρέπει: • Να αντιταχθεί στον αφανισμό. • Να ζητήσει να επιστραφούν τα κτήματα και οι περιουσίες που κατά καιρούς κατασχέθηκαν. • Να ανοίξουν όλες οι ελληνικές εκκλησίες και να αποστέλλονται Έλληνες κληρικοί και καλόγεροι (Σκεφθείτε ότι το ελληνικό δημόσιο μισθοδοτεί ακόμη και σήμερα τους μουφτήδες και τους εκπαιδευτικούς της μειονότητας στην Ελληνικη Θράκη). • Να δοθούν κίνητρα και διεθνείς εγγυήσεις επιστροφής των βίαια εκτοπισμένων προσφύγων της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και Τενέδου, αφού τους δοθούν και πάλι οι περιουσίες τους και πολλά άλλα… τα οποία ξεφεύγουν των αρμοδιοτήτων αυτής της προβολής. Να μην ξεχνάμε λοιπόν ποτέ ! • 29η Μαΐου 1453: Ο Μωάμεθ εντός των πυλών. • 25η Μαρτίου 1821: Το πρώτο φως της Λευτεριάς. • 27η Αυγούστου 1922: Καταστροφή Μικράς Ασίας, Θράκης και Πόντου. • 1η Απριλίου 1955: Έναρξη Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα στην Κύπρο. • 6η / 7η Σεπτεμβρίου 1955: Σφαγές, λεηλασίες και βανδαλισμοί στην Κωνσταντινούπολη. • 20η Ιουλίου 1974: Ο Αττίλας 1 στην Κύπρο. • 14η Αυγούστου 1974: Αττίλας 2 και το 40% της Κύπρου στα χέρια των Τούρκων. • 15η Νοεμβρίου 1983: Ανακήρυξη ψευδοκράτους του Ντεκτάς, ως «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου», ενώ το ελεύθερο τμήμα το ονόμασαν απροκάλυπτα «Ελληνική Διοίκηση Νότιας Κύπρου», χωρίς να θέλουν να κρύψουν ακόμη και τις μελλοντικές επιδιώξεις τους. • 18 Ιουνίου 1989 - 5 Απριλίου 1990: Συνεχείς προκλήσεις της μουσουλμανικής μειονότητος και των πατρώνων Τούρκων στη Δυτική Θράκη. • 31η Ιανουαρίου 1996: Ίμια. Τρεις Έλληνες αξιωματικοί νεκροί. • Αύγουστος 1996: Δολοφονίες Τάσου Ισαάκ και Σολάκη Σολωμού. • Φθινόπωρο 2002: Το εθνοκτόνο σχέδιο Αννάν, με το οποίο γίνεται και επίσημη αποδοχή της παράνομης τουρκικής εισβολής στην Κύπρο από το διεθνή παράγοντα • 24 Απριλιου Απορρίφθηκε από τους Έλληνες Κυπρίους μετά την υπερήφανη στάση που τήρησε ο αείμνηστος Πρόεδρος Τάσος Παπαδόπουλος. Η ΠΟΛΙΣ ... Είπες " Θα πάγω σ΄ άλλη γη , θα πάγω σ΄ άλλη θάλασσα. Μια Πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή. Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή κ΄ειν΄η καρδιά μου - σαν νεκρός - θαμμένη. Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει. Οπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι άν δω ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ, που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα " Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες. Η Πολις θα σε ακολουθεί. Στους δρομους θα γυρνάς τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς. και μες στα ίδια τα σπίτια αυτά θ΄ασπρίζεις. Πάντα στην Πολι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού - μη ελπίζεις - δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Ετσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ΄ολην την γη την χάλασες. Το ποίημα αυτό γράφτηκε από τον Μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή Καβάφη το Έτος 1913..... δηλαδη πριν απο ακριβώς ένα αιώνα !............. Πόσο με αγγίζει και πόσο με πονάει.... Και όσο περνούν τα χρόνια ακόμα περισσότερο... Αναρτήθηκε από Ανώνυμος στις 2:00 μ.μ. Αποστολή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου BlogThis! Κοινοποίηση στο X Μοιραστείτε το στο Facebook Κοινοποίηση στο Pinterest Ετικέτες Ιστορικά γεγονότα, Φ.Φράγκος Δεν υπάρχουν σχόλια:

Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ !!!!

Κυριακή 31 Μαΐου 2026 9:00 μ.μ. - Η Πόλις Εάλω Μαρτυρία του Γεωργίου Φραντζή προς όλες τις γενεές των Ελλήνων ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ MAY 30 Είμαι ο Γεώργιος Φραντζής. Και γράφω όχι για να θυμηθούν οι άνθρωποι εμένα, αλλά για να μη χαθεί η μνήμη εκείνων που χάθηκαν μαζί με την Βασιλεύουσα. Πέρασαν χρόνια από τότε, κι όμως η ψυχή μου δεν έφυγε ποτέ από εκείνα τα τείχη. Ακόμη ακούω τις καμπάνες. Ακόμη βλέπω τις σημαίες να κυματίζουν πάνω από τους πύργους. Ακόμη περπατώ στους δρόμους της Πόλης όπως ήταν πριν σκοτεινιάσει ο ουρανός. Γιατί η Κωνσταντινούπολη δεν ήταν μόνο πέτρες, τείχη και παλάτια. Ήταν η καρδιά μας. Ήταν η μνήμη μας. Ήταν η ίδια η ανάσα του γένους μας. Και εγώ στάθηκα εκεί όταν η ανάσα αυτή άρχισε να σβήνει. Είδα ανθρώπους να προσεύχονται και ανθρώπους να φοβούνται. Είδα στρατιώτες να σφίγγουν τα όπλα τους και πατέρες να αγκαλιάζουν τα παιδιά τους. Είδα μάτια που προσπαθούσαν να κρύψουν τον τρόμο τους πίσω από λόγια γενναία. Μα η αλήθεια ήταν γνωστή σε όλους. Η θάλασσα είχε γεμίσει εχθρικά πανιά. Η γη έτρεμε από τα κανόνια. Και η μοίρα της Πόλης πλησίαζε βήμα προς βήμα. Τις νύχτες δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Όχι από τον θόρυβο. Αλλά από τις σκέψεις. Περπατούσα μόνος και κοιτούσα προς την Αγία Σοφία. Κοιτούσα τους τρούλους που είχαν δει αυτοκράτορες να στέφονται, πατριάρχες να ευλογούν, λαούς να δοξολογούν τον Θεό. Και αναρωτιόμουν. Ήρθε άραγε το τέλος; Ή μήπως ο Θεός θα έκανε ακόμη ένα θαύμα για την Ρωμανία; Κανείς δεν ήξερε. Κανείς δεν τολμούσε να απαντήσει. Και μέσα μου γεννιόταν μια πάλη που δεν έπαψε ποτέ. Γιατί αγαπούσα τον Θεό. Αλλά πονούσα. Πονούσα βλέποντας την Πόλη να οδηγείται στον θάνατο. Πονούσα βλέποντας τον λαό μας να μικραίνει μέρα με την ημέρα. Πονούσα γιατί οι προσευχές μας ανέβαιναν στον ουρανό και ο ουρανός έμενε σιωπηλός. Δεν είναι αμαρτία να το ομολογήσω τώρα. Υπήρξαν νύχτες που ρώτησα τον Θεό γιατί. Όχι με θυμό. Με δάκρυα. Γιατί; Γιατί να φτάσουμε ως εδώ; Γιατί να δούμε την Βασιλεύουσα να περικυκλώνεται; Γιατί να ακούσουμε τα τείχη που άντεξαν αιώνες να τρίζουν κάτω από το σίδερο; Δεν έλαβα απάντηση. Μόνο σιωπή. Και η σιωπή πολλές φορές πονά περισσότερο από τον θόρυβο του πολέμου. Κι όμως, μέσα σε εκείνη τη σιωπή στεκόταν ένας άνθρωπος. Ο τελευταίος αυτοκράτορας. Ο Κωνσταντίνος. Τον είδα. Τον άκουσα. Τον παρατήρησα. Δεν έμοιαζε με άνθρωπο που περίμενε να σωθεί. Έμοιαζε με άνθρωπο που είχε ήδη παραδώσει τον εαυτό του στην ιστορία. Σαν να γνώριζε ότι θα πέθαινε. Και όμως δεν λύγισε. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο θαύμα που είδα. Όχι η νίκη. Η πίστη μπροστά στην ήττα. Όχι η σωτηρία. Η αξιοπρέπεια μπροστά στον θάνατο. Και ύστερα ήρθε εκείνη η μέρα. Η μέρα που ακόμη και τώρα δυσκολεύομαι να ονομάσω. Ο ουρανός ήταν ο ίδιος. Ο ήλιος ανέτειλε όπως κάθε άλλη μέρα. Τα πουλιά πέταξαν πάνω από τα τείχη. Η δημιουργία συνέχισε τον δρόμο της. Μόνο οι άνθρωποι γνώριζαν πως ο κόσμος τους τελείωνε. Οι κραυγές. Ο καπνός. Το αίμα. Ο ήχος του σιδήρου. Τα δάκρυα. Δεν υπάρχουν λέξεις αρκετές. Ούτε η πένα μου ούτε η μνήμη μου μπορούν να χωρέσουν το βάρος εκείνων των ωρών. Και έπειτα ακούστηκε η φράση που θα ταξίδευε μέσα στους αιώνες. Η Πόλις εάλω. Τρεις λέξεις. Μα μέσα τους θάφτηκε ένας κόσμος. Εκείνη τη στιγμή δεν ένιωσα μόνο θλίψη. Ένιωσα ορφάνια. Σαν να ξεριζώθηκε η ίδια η καρδιά μου. Σαν να χάθηκε ένα μέρος της ψυχής μου που δεν θα επέστρεφε ποτέ. Και όμως, όσο βαθύ κι αν ήταν το σκοτάδι, υπήρχε κάτι που δεν μπόρεσε να αλωθεί. Δεν αλώθηκε η μνήμη. Δεν αλώθηκε η πίστη. Δεν αλώθηκε η ελπίδα ότι ο Θεός εξακολουθεί να γράφει ιστορία ακόμη και μέσα από τα ερείπια. Σήμερα, όταν κλείνω τα μάτια μου, δεν βλέπω πρώτα τα γκρεμισμένα τείχη. Βλέπω τους ανθρώπους. Τους ανώνυμους. Τους φοβισμένους. Τους γενναίους. Εκείνους που προσευχήθηκαν. Εκείνους που πολέμησαν. Εκείνους που πέθαναν χωρίς να γνωρίζουν ότι τα ονόματά τους θα χαθούν. Γι’ αυτούς γράφω. Γι’ αυτούς θυμάμαι. Γι’ αυτούς πονώ ακόμη. Και όσο υπάρχει άνθρωπος που θυμάται την Κωνσταντινούπολη, όσο υπάρχει ψυχή που δακρύζει ακούγοντας πως η Πόλις εάλω, η Βασιλεύουσα δεν θα έχει πεθάνει ολοκληρωτικά. Θα ζει μέσα στη μνήμη. Θα ζει μέσα στην προσευχή. Θα ζει μέσα στην πληγή που άφησε πίσω της. Και εγώ, ο Γεώργιος Φραντζής, ένας μάρτυρας της πτώσεώς της, καταθέτω αυτή τη μαρτυρία όχι για να θυμηθείτε το όνομά μου. Αλλά για να ακούσετε ακόμη μία φορά τον χτύπο της καρδιάς μιας αυτοκρατορίας που έσβησε μπροστά στα μάτια μου. Προσκλητήριο Μνήμης Εγώ, ο Γεώργιος Φραντζής, ταπεινός υπηρέτης της Βασιλεύουσας και μάρτυρας των τελευταίων ημερών της, σας καλώ. Σας καλώ όχι σε μια εκδήλωση. Σας καλώ σε μια συνάντηση με τη μνήμη. Πέρασαν αιώνες από τότε που τα τείχη της Κωνσταντινούπολης σείστηκαν από τα κανόνια και ο ουρανός σκοτείνιασε από τον καπνό της μάχης. Πέρασαν αιώνες από τότε που η κραυγή «Η Πόλις εάλω» διέσχισε τον κόσμο σαν πληγή. Κι όμως, για όσους έζησαν εκείνες τις ώρες, ο χρόνος δεν πέρασε ποτέ. Οι φωνές των πολιορκημένων ακόμη αντηχούν. Οι προσευχές των πιστών ακόμη ανεβαίνουν στον ουρανό. Τα δάκρυα των μανάδων, οι τελευταίες εξομολογήσεις των στρατιωτών, οι καμπάνες της Αγίας Σοφίας και η μορφή του τελευταίου αυτοκράτορα εξακολουθούν να στέκονται μέσα στη μνήμη της ιστορίας. Γι’ αυτό σας καλώ. Ελάτε να θυμηθούμε. Ελάτε να σταθούμε για λίγο μπροστά στα τείχη που έπεσαν, αλλά και μπροστά στις ψυχές που δεν λύγισαν. Ελάτε να ακούσουμε τη μαρτυρία εκείνων που είδαν έναν κόσμο να χάνεται και όμως δεν έχασαν την αξιοπρέπειά τους. Ελάτε να περπατήσουμε μαζί στα τελευταία βήματα της Ρωμανίας. Όχι για να θρηνήσουμε μόνο. Αλλά για να κατανοήσουμε. Να αφουγκραστούμε την αγωνία μιας εποχής, το βάρος των αποφάσεων, τη σιωπή των τελευταίων νυχτών πριν από την Άλωση. Να κοιτάξουμε κατάματα τον πόνο, χωρίς να τον φοβηθούμε. Γιατί η ιστορία δεν είναι μόνο ημερομηνίες. Είναι άνθρωποι. Είναι πρόσωπα. Είναι καρδιές που αγάπησαν, πίστεψαν, πολέμησαν και θυσιάστηκαν. Και όσο θυμόμαστε εκείνους, δεν έχουν πεθάνει ολοκληρωτικά. Σας καλώ λοιπόν να παρευρεθείτε. Να γίνετε συνοδοιπόροι σε αυτό το ταξίδι μνήμης. Να ακούσετε όχι μόνο τα γεγονότα της Άλωσης, αλλά και τον παλμό των ανθρώπων που τα έζησαν. Να αφιερώσουμε όλοι μαζί μια στιγμή σιωπής σε όσους έπεσαν υπερασπιζόμενοι την Πόλη. Και να κρατήσουμε ζωντανή τη φλόγα της μνήμης, ώστε η θυσία τους να μη χαθεί μέσα στη λήθη των αιώνων. Σας περιμένω. Όχι ως χρονογράφος. Όχι ως αξιωματούχος μιας χαμένης αυτοκρατορίας. Αλλά ως μάρτυρας. Ως άνθρωπος που είδε την Πόλη να πέφτει. Ως άνθρωπος που ακόμη ακούει την τελευταία της ανάσα. Ελάτε. Και ας θυμηθούμε μαζί. Γιατί όσο υπάρχει μνήμη, η Βασιλεύουσα δεν σιωπά. Και όσο υπάρχουν ψυχές που ακούν, η ιστορία εξακολουθεί να μιλά. Εύχεσθε στον Κύριο για εμένα. Φλέγων Νηρεύς Συντονίζουν: Χρῆστος Μαρινόπουλος Ἀβραάμ Σκεντερίδης Ἰωάννης Ασσιόγλου Σᾶς εὐχαριστοῦμε ὅλους

Friday, 29 May 2026

ΩΡΑΙΑ ΕΛΕΝΗ

Ιστορία - Γλώσσα - ΠολιτισμόςΘέματαΕλλάδαΠρωτεϊνόμενα Καθηγητής Λιαντίνης: Γιατί ο Όμηρος δεν περιγράφει ποτέ την Ελένη της Τροίας Με Ελληνοσκόπιο-28 Μαΐου 20261148 ΕΑΝ ΠΡΟΤΙΜΑΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΤΗΣΤΕ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΟΝΗΣ Η Ελένη της Τροίας είναι το μεγαλύτερο σύμβολο ομορφιάς στη λογοτεχνία ακριβώς επειδή ο Όμηρος δεν περιγράφει ποτέ τη φυσική της εμφάνιση. Αφήνοντάς την απροσδιόριστη, επιτρέπει σε κάθε γενιά και σε κάθε αναγνώστη να φανταστεί το δικό της απόλυτο ιδανικό ομορφιάς, δίνοντας στην Ελένη έναν άπειρο και διαχρονικό χαρακτήρα. (Όσοι από εσάς ενδιαφέρεστε να διαβάσετε περισσότερα για την τραγική φιγούρα του καθηγητή Λιαντίνη, ο οποίος αυτοκτόνησε σε αρκετά νεαρή ηλικία, παρακαλούμε να τον συνδέσετε εδώ) . Από την Συντακτική Ομάδα του Helleniscope Πριν ακούσουμε την αξιοσημείωτη ερμηνεία του καθηγητή Λιαντίνη για την Ελένη της Τροίας, αξίζει να σημειωθεί ότι το επιχείρημά του δεν αφορά στην πραγματικότητα την ομορφιά της Ελένης. Αφορά την ιδιοφυΐα του Ομήρου. Στη διάσημη σκηνή από την Ιλιάδα, η Ελένη εμφανίζεται στα τείχη της Τροίας ενώπιον του βασιλιά Πρίαμου και των πρεσβυτέρων των Τρώων. Ο Πρίαμος, ένας σοφός γέρος βασιλιάς που έχει υποφέρει πάρα πολύ κατά τη διάρκεια του πολέμου, κοιτάζει τη γυναίκα, η παρουσία της οποίας έχει προκαλέσει δέκα χρόνια αιματοχυσίας. Ωστόσο, αντί να την καταδικάσει, αναγνωρίζει κάτι εξαιρετικό στην ομορφιά της. Αρχικά, ο Λιαντίνης εστιάζει σε μία μόνο ομηρική λέξη: μια λέξη που υποδηλώνει ότι η Ελένη μοιάζει με τις αθάνατες θεές με έναν τρόπο που προκαλεί δέος, ακόμη και τρομακτικό. Η ομορφιά, υποστηρίζει, δεν είναι απλώς ευχάριστη ή ελκυστική. Η ύψιστη ομορφιά φέρει μέσα της ένα στοιχείο κινδύνου, θαύματος και καταστροφής. Μας κατακλύζει. Έχει τη δύναμη να αλλάζει πεπρωμένα. Αλλά τότε ο Λιαντίνης στρέφεται σε ένα βαθύτερο ερώτημα: Πώς έμοιαζε στην πραγματικότητα η Ελένη; Ήταν ψηλή ή κοντή; Ξανθιά ή μελαχρινή; Μπλεμάτα ή μαυρομάτα; Λεπτή ή γεροδεμένη; Ο Χόμερ δεν μας το λέει ποτέ. Και αυτό ακριβώς, λέει ο Λιαντίνης, είναι το ζητούμενο. Αν ο Όμηρος είχε περιγράψει την Ελένη λεπτομερώς, θα την είχε περιορίσει. Κάθε αναγνώστης έχει διαφορετικά γούστα, διαφορετικά ιδανικά, διαφορετικά οράματα για την ομορφιά. Οποιαδήποτε συγκεκριμένη περιγραφή θα έκανε την Ελένη απλώς μια όμορφη γυναίκα ανάμεσα σε πολλές. Αντίθετα, ο Όμηρος την αφήνει απροσδιόριστη. Δεν μας δίνει καμία σταθερή εικόνα, επιτρέποντας σε κάθε γενιά και σε κάθε αναγνώστη να φανταστεί την Ελένη σύμφωνα με τη δική της υψηλότερη αντίληψη για την ομορφιά. Με αυτόν τον τρόπο, η Ελένη γίνεται κάτι περισσότερο από ένα άτομο. Γίνεται μια ιδέα - ένα αιώνιο σύμβολο της ίδιας της ομορφιάς. Σύμφωνα με τον Λιαντίνη, αυτός είναι ο λόγος που η Ελένη παραμένει ασυναγώνιστη. Όχι επειδή ο Όμηρος περιέγραψε την πιο όμορφη γυναίκα που έζησε ποτέ, αλλά επειδή περιέγραψε μια ομορφιά τόσο απέραντη που δεν θα μπορούσε ποτέ να περιοριστεί από φυσικές λεπτομέρειες. Η μεγαλύτερη ομορφιά, υποστηρίζει, μερικές φορές δεν βρίσκεται σε αυτό που φαίνεται, αλλά σε αυτό που μένει ανείπωτο. ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΤΡΑΓΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ

Thursday, 28 May 2026

ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Ιστορία - Γλώσσα - ΠολιτισμόςΘέματαΑμερικήΕκκλησία Το «Ελληνικό Τάγμα»: Το 122ο Τάγμα Πεζικού στο Στρατόπεδο Κάρσον Με Ελληνοσκόπιο-24 Μαΐου 20267296 ΕΑΝ ΠΡΟΤΙΜΑΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΤΗΣΤΕ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΟΝΗΣ Από την Συντακτική Ομάδα του Helleniscope Στα σκοτεινά χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό βάναυση κατοχή από τον Άξονα και η Ευρώπη καιγόταν σε συγκρούσεις, σχηματίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες μια αξιοσημείωτη στρατιωτική μονάδα: το 122ο Τάγμα Πεζικού , που θα μείνει για πάντα στη μνήμη μας ως «Το Ελληνικό Τάγμα». Αυτό το εξαιρετικό τάγμα ενεργοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1943 από τον Πρόεδρο Φράνκλιν Ντ. Ρούσβελτ και εκπαιδεύτηκε στο Στρατόπεδο Κάρσον — γνωστό σήμερα ως Οχυρό Κάρσον — στη σκιά των βουνών Τσεγιέν του Κολοράντο. Το όνομα του τάγματος έφερε βαθύ συμβολισμό. Το «122ο» τιμούσε τα 122 χρόνια από την ανεξαρτησία της Ελλάδας από την οθωμανική κυριαρχία το 1821. Ήταν κάτι περισσότερο από μια στρατιωτική ονομασία· ήταν ένας φόρος τιμής στον μακρύ αγώνα για την ελευθερία που ένωνε Έλληνες και Αμερικανούς. Ένα Τάγμα Γεννημένο από Δύο Πατρίδες Η μονάδα αποτελούνταν από Ελληνοαμερικανούς και Έλληνες υπηκόους , πολλοί από τους οποίους δεν ήταν ακόμη Αμερικανοί πολίτες. Κάποιοι ήταν γιοι μεταναστών που γεννήθηκαν σε πόλεις όπως η Βοστώνη, το Σικάγο και η Νέα Υόρκη. Άλλοι είχαν εγκαταλείψει την κατεχόμενη Ελλάδα και έφτασαν στην Αμερική αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα κατά του φασισμού. Παρά τις διαφορές στη γλώσσα και την ανατροφή, γρήγορα δημιούργησαν μια αδελφότητα. Έλληνες υπήκοοι δίδαξαν στους νεότερους Αμερικανούς ελληνικά τραγούδια, χορούς και παραδόσεις, ενώ οι Αμερικανοί βοηθούσαν τους συντρόφους τους να βελτιώσουν τα αγγλικά τους. Επικεφαλής τους ήταν ο Ταγματάρχης Πίτερ Ντ. Κλάινος , ο πρώτος Ελληνοαμερικανός απόφοιτος του Γουέστ Πόιντ. Γεννημένος στη Σπάρτη της Ελλάδας, ο Κλάινος μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ως παιδί και εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο σεβαστούς Ελληνοαμερικανούς αξιωματικούς του πολέμου. Εκπαίδευση στο Camp Carson Στο στρατόπεδο Κάρσον, οι άνδρες υπέμειναν μήνες εξαντλητικής εκπαίδευσης πεζικού. Το ορεινό έδαφος του Κολοράντο έμοιαζε με περιοχές της Ελλάδας, προετοιμάζοντάς τους σωματικά και ψυχικά για τις επικίνδυνες αποστολές που πολλοί θα αναλάμβαναν αργότερα πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Μία από τις πιο ιστορικές στιγμές στη σύντομη ύπαρξη του τάγματος σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των τελετών ενεργοποίησης του. Οι στρατιώτες παρέλασαν μπροστά από τον Πρόεδρο Ρούσβελτ και τον Στρατηγό Τζορτζ Κ. Μάρσαλ κρατώντας τόσο την αμερικανική όσο και την ελληνική σημαία - μια εξαιρετικά σπάνια τιμή για μια ξένη εθνική σημαία σε αμερικανικό έδαφος κατά τη διάρκεια μιας στρατιωτικής επιθεώρησης των ΗΠΑ. https://images.openai.com/static-rsc-4/sGAZ-0wI3t9qulyGQXtMHasqh0OZOD-QChgxU9ZkBtAe8QPAIxWgpX9vONtYTJ_axLMBbUIBfaEO6CP-skQsJVMwDd52IwUvqcZcDez2FimYNJ1W9_c9Efp6fVJ3-plFJcTuUMQX2QmZwTwjCkq505TEGB2sAoD8bj48v2wlufZMrJ4A7zPao0QqT6E-DD8h?purpose=fullsize Επίσημες φωτογραφίες από την εποχή του πολέμου κατέγραψαν το τάγμα να περνάει από τη βάση επιθεώρησης και να συγκεντρώνεται κάτω από τον ουρανό του Κολοράντο κατά τη διάρκεια των τελετών ενεργοποίησής του. Εθελοντές για μια σχεδόν αυτοκτονική αποστολή Μέχρι τα μέσα του 1943, αξιωματικοί από το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών (OSS) — τον πρόδρομο της CIA — έφτασαν στο Στρατόπεδο Κάρσον με ένα αίτημα. Χρειάζονταν εθελοντές για μυστικές επιχειρήσεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές στην κατεχόμενη Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Οι αποστολές θα περιελάμβαναν δολιοφθορά, ανταρτοπόλεμο, συλλογή πληροφοριών και άμεση συνεργασία με μαχητές της αντίστασης. Το εκτιμώμενο ποσοστό απωλειών λέγεται ότι έφτανε το 95% . Ο Ταγματάρχης Κλάινος θυμήθηκε αργότερα ότι όταν ζητήθηκαν εθελοντές, κάθε άνδρας στο τάγμα έκανε ένα βήμα μπροστά. Αρχικά, η OSS αναζήτησε μόνο 15 εθελοντές. Αφού εξέτασε το τάγμα, αύξησε τον αριθμό σε 200. Εκατόν εξήντα μέλη εντάχθηκαν τελικά στην επίλεκτη Ελληνοαμερικανική Επιχειρησιακή Ομάδα , εκπαιδευμένοι ως κομάντος για επικίνδυνες επιχειρήσεις βαθιά μέσα σε κατεχόμενα εδάφη. Πίσω από τις εχθρικές γραμμές στην Ελλάδα Το 1944, αυτοί οι κομάντος του OSS διείσδυσαν στην Ελλάδα με αλεξίπτωτα ή με μικρές βάρκες υπό την κάλυψη του σκότους. Μόλις έφτασαν στη χώρα, εντάχθηκαν στους Έλληνες μαχητές της Αντίστασης, γνωστούς ως Antartes . Σε συνεργασία με βρετανικές δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων και τοπικά δίκτυα αντίστασης, σαμποτάρισαν τις γερμανικές γραμμές ανεφοδιασμού και διέκοψαν την υποχώρηση της Βέρμαχτ από την Ελλάδα. Γέφυρες ανατινάχθηκαν. Σιδηροδρομικές γραμμές καταστράφηκαν. Οχήματα και τρένα έπεσαν σε ενέδρα. Οι επικοινωνίες διακόπηκαν. https://images.openai.com/static-rsc-4/4O5_szjfRFYK6zdddKKH7nfQD-hytHvHl8rUdHfjHzyucbMyQ-NJbvZ0EohHPGm4SznjSKJo6DT6avuMqlADzHoHTE5ReslrRB_eXO-zuzzJQNS8F8Bh4nn7QbWMLbPYe-kWSan1NRQ1g0-mxulpNd6nScfwkBnBPNG-7yTlnufPfMpI2y6RwCjyUVAq343R?purpose=fullsize https://images.openai.com/static-rsc-4/pVcYXcXbxGHRIReJmjEhBFXdEGzvkCnkUAUWM4n-k-s6yaURmIwC887BSNTif2xPWB5t2QKdJ3NpmSroNVylg5tpKGawI4VNx6X0GrfWibt415qKEEgWOTbLyxJFH9WCFlm64wG_GE7tF-Y1Pbp4rkV6paOPxUM0d4OvbmQR2qi9Uz8mP-IW2hEliCJSCJnN?purpose=fullsize Αυτές οι επιχειρήσεις βοήθησαν σημαντικά τις προσπάθειες των Συμμάχων στα Βαλκάνια και συνέβαλαν στην απελευθέρωση της Ελλάδας από τη ναζιστική κατοχή. Μεγάλο μέρος της ιστορίας της Επιχειρησιακής Ομάδας παρέμεινε απόρρητο για δεκαετίες μετά τον πόλεμο. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, τα αρχεία που αφορούσαν αυτές τις εθνοτικές μονάδες του OSS ήταν σφραγισμένα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Μια Κληρονομιά Θάρρους Αν και το 122ο Τάγμα Πεζικού υπήρξε μόνο για μικρό χρονικό διάστημα ως ενιαία μονάδα, η κληρονομιά του έγινε θρυλική μεταξύ των Ελληνοαμερικανών και των στρατιωτικών ιστορικών. Οι άνδρες του «Ελληνικού Τάγματος» ενσάρκωσαν ταυτόχρονα δύο πατριωτικές παραδόσεις: αφοσίωση στις Ηνωμένες Πολιτείες, και αφοσίωση στην απελευθέρωση της προγονικής τους πατρίδας. Πολλοί δεν επέστρεψαν ποτέ στην πατρίδα τους. Άλλοι κουβαλούσαν τις αναμνήσεις της κατεχόμενης Ελλάδας, του μυστικού πολέμου και των πεσόντων συντρόφων τους για το υπόλοιπο της ζωής τους. Σήμερα, κατά τη διάρκεια της Ημέρας Μνήμης , η ιστορία τους μας υπενθυμίζει ότι η νίκη των Συμμάχων στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο χτίστηκε όχι μόνο από τεράστιους στρατούς, αλλά και από μικρές ομάδες θαρραλέων εθελοντών πρόθυμων να ρισκάρουν τα πάντα για την ελευθερία. Οι στρατιώτες του Ελληνικού Τάγματος κρατούσαν δύο σημαίες — αλλά αγωνίζονταν για έναν κοινό σκοπό: την ελευθερία. 24 Μαΐου 2026, n.stamatakis@aol.com www.helleniscope.com ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ: Οι απόψεις και οι δηλώσεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο αποτελούν συνταγματικά προστατευόμενες απόψεις του συγγραφέα.

GREEKS IN WORLD WAR II

History - Language - CultureΘέματαΑμερικήΕκκλησία The “Greek Battalion”: The 122nd Infantry Battalion at Camp Carson By Helleniscope -May 24, 20267296 ΕΑΝ ΠΡΟΤΙΜΑΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΤΗΣΤΕ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΟΘΟΝΗΣ By Helleniscope’s Editorial Team In the dark years of World War II, when Greece lay under brutal Axis occupation and Europe burned in conflict, a remarkable military unit was formed in the United States: the 122nd Infantry Battalion, forever remembered as “The Greek Battalion.” This extraordinary battalion was activated in January 1943 by President Franklin D. Roosevelt and trained at Camp Carson — today known as Fort Carson — in the shadow of Colorado’s Cheyenne Mountains. The battalion’s name carried deep symbolism. “122nd” commemorated the 122 years since Greek independence from Ottoman rule in 1821. It was more than a military designation; it was a tribute to the long struggle for freedom that united Greeks and Americans alike. A Battalion Born from Two Homelands The unit was composed of Greek Americans and Greek nationals, many of whom were not yet American citizens. Some were sons of immigrants born in cities like Boston, Chicago, and New York. Others had fled occupied Greece and arrived in America determined to continue the fight against fascism. Despite differences in language and upbringing, they quickly forged a brotherhood. Greek nationals taught the younger Americans Greek songs, dances, and traditions, while the Americans helped their comrades improve their English. Leading them was Major Peter D. Clainos, the first Greek-born graduate of West Point. Born in Sparta, Greece, Clainos immigrated to the United States as a child and rose to become one of the most respected Greek-American officers of the war. Training at Camp Carson At Camp Carson, the men endured months of grueling infantry training. The mountainous Colorado terrain resembled parts of Greece, preparing them physically and mentally for the dangerous missions many would later undertake behind enemy lines. One of the most historic moments in the battalion’s short existence came during its activation ceremonies. The soldiers marched before President Roosevelt and General George C. Marshall carrying both the American and Greek flags — an extraordinarily rare honor for a foreign national flag on American soil during a U.S. military review. https://images.openai.com/static-rsc-4/sGAZ-0wI3t9qulyGQXtMHasqh0OZOD-QChgxU9ZkBtAe8QPAIxWgpX9vONtYTJ_axLMBbUIBfaEO6CP-skQsJVMwDd52IwUvqcZcDez2FimYNJ1W9_c9Efp6fVJ3-plFJcTuUMQX2QmZwTwjCkq505TEGB2sAoD8bj48v2wlufZMrJ4A7zPao0QqT6E-DD8h?purpose=fullsize Official wartime photographs captured the battalion passing the reviewing stand and assembling beneath the Colorado sky during its activation ceremonies. Volunteers for a Near-Suicidal Mission By mid-1943, officers from the Office of Strategic Services (OSS) — the precursor to the CIA — arrived at Camp Carson with a request. They needed volunteers for covert operations behind enemy lines in occupied Greece and the Balkans. The missions would involve sabotage, guerrilla warfare, intelligence gathering, and direct cooperation with resistance fighters. The estimated casualty rate was said to be as high as 95 percent. Major Clainos later recalled that when volunteers were requested, every man in the battalion stepped forward. Initially the OSS sought only 15 volunteers; after reviewing the battalion, they increased the number to 200. One hundred sixty members ultimately joined the elite Greek/US Operational Group, trained as commandos for dangerous operations deep inside occupied territory. Behind Enemy Lines in Greece In 1944, these OSS commandos infiltrated Greece by parachute or by small boats under cover of darkness. Once inside the country, they joined the Greek Resistance fighters known as the Antartes. Working with British special operations forces and local resistance networks, they sabotaged German supply lines and disrupted the Wehrmacht’s retreat from Greece. Bridges were blown apart. Railroad tracks were destroyed. Convoys and trains were ambushed. Communications were severed. https://images.openai.com/static-rsc-4/4O5_szjfRFYK6zdddKKH7nfQD-hytHvHl8rUdHfjHzyucbMyQ-NJbvZ0EohHPGm4SznjSKJo6DT6avuMqlADzHoHTE5ReslrRB_eXO-zuzzJQNS8F8Bh4nn7QbWMLbPYe-kWSan1NRQ1g0-mxulpNd6nScfwkBnBPNG-7yTlnufPfMpI2y6RwCjyUVAq343R?purpose=fullsize https://images.openai.com/static-rsc-4/pVcYXcXbxGHRIReJmjEhBFXdEGzvkCnkUAUWM4n-k-s6yaURmIwC887BSNTif2xPWB5t2QKdJ3NpmSroNVylg5tpKGawI4VNx6X0GrfWibt415qKEEgWOTbLyxJFH9WCFlm64wG_GE7tF-Y1Pbp4rkV6paOPxUM0d4OvbmQR2qi9Uz8mP-IW2hEliCJSCJnN?purpose=fullsize These operations significantly aided Allied efforts in the Balkans and contributed to the liberation of Greece from Nazi occupation. Much of the Operational Group’s history remained classified for decades after the war. According to historians, records concerning these ethnic OSS units were sealed until the late 1980s. A Legacy of Courage Although the 122nd Infantry Battalion existed for only a short time as a unified unit, its legacy became legendary among Greek Americans and military historians alike. The men of the “Greek Battalion” embodied two patriotic traditions simultaneously: loyalty to the United States, and devotion to the liberation of their ancestral homeland. Many never returned home. Others carried the memories of occupied Greece, covert warfare, and fallen comrades for the rest of their lives. Today, during Memorial Day, their story reminds us that the Allied victory in World War II was built not only by massive armies, but also by small groups of courageous volunteers willing to risk everything for freedom. The soldiers of the Greek Battalion carried two flags — but fought for one shared cause: liberty. May 24, 2026, n.stamatakis@aol.com www.helleniscope.com DISCLAIMER: The views and statements expressed in this article constitute constitutionally protected opinions of this author.

Wednesday, 27 May 2026

ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ

Η αυλαία της αγανάκτησης; Το 2026 δεν είναι 2011 Eurokinissi ΔΡ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΑΚΚΑΣ ΔΡ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΑΚΚΑΣ 26 Μαΐου 2026 • 06:58 share icon Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google Παρακολουθώντας τα βίντεο και τις φωτογραφίες από την εκδήλωση ανακήρυξης του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού στην Θεσσαλονίκη, μένει με την εντύπωση ενός εγχειρήματος που επιμένει στην αγανάκτηση των μνημονιακών χρόνων, και στα χνάρια του ΣΥΡΙΖΑ, των Αν. Ελ., της Νίκης, αργότερα, γυρεύει να την μετουσιώσει σε πολιτική δύναμη. Το 2026 όμως δεν είναι 2011. Και εκείνο που τότε φάνταζε αστάθμητος παράγοντας, και στο μυαλό πολλών μπορούσε να λειτουργήσει ως στοιχείο που θα φέρει ανανέωση κι αλλαγή στο πολιτικό σύστημα, σήμερα είναι φαινόμενο εντελώς προβλέψιμο, κι απολύτως ενταγμένο ‘στο κάδρο’ του πολιτικού παιχνιδιού. Advertisement Το πλατύ κύμα της αγανάκτησης αναδύθηκε με το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης προήλθε από την κατάρρευση ενός θνησιγενούς και παρασιτικού κοινωνικού και οικονομικού μοντέλου, που είχε όμως σαν συνέπεια να μειωθεί κατά 35% το εισόδημα των Ελλήνων. Και επειδή αυτή η κατάρρευση επιδεινώθηκε σε μεγάλο βαθμό από ένα ανίκανο και διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα (από τον Καραμανλή έως τον ΓΑΠ) και από την απίστευτη αναλγησία αλλά και ανικανότητα ενός μέρους της ευρωπαϊκής και της δυτικής ηγεσίας (λέγε με Σόϊμπλε και Τόμσεν) θα ξεσπάσει ένα πάνδημο κύμα Γενικευμένης Αμφισβήτησης. Ο κόσμος αυτός συνέβαλε στην κατεδάφιση του πολιτικού συστήματος, όπως το ξέραμε από το 1980 κι έπειτα. Έφερε ωστόσο μέσα του το ίδιο αδιέξοδο στο οποίο αντιδρούσε, γιατί δεν είχε να προτείνει μια αυθεντική εναλλακτική πρόταση. Γι’ αυτό το νέο που δημιουργήθηκε υπό την επίδρασή του αποδείχθηκε πιο παλιό, απ’ «το παλιό»: ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, Χρυσή Αυγή. Ο καθένας με τον τρόπο του υποσχόταν επιστροφή στις παλιές καλές ημέρες των παχιών αγελάδων. Αρκεί να επιστρέφαμε στις ρίζες, πολιτικά, του “παλαιού ΠΑΣΟΚ του Ορθόδοξου”, της λαϊκής δεξιάς ή ακόμα και της εμφυλιακής άκρας δεξιάς. Προφανώς τα αποτελέσματα υπήρξαν εκ διαμέτρου αντίθετα των προσδοκώμενων. Η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επιφύλασσε όχι μόνον ένα τρίτο, εξαιρετικά επαχθές μνημόνιο. Αλλά μια ιδιότυπη κατάσταση για την χώρα, μεταναστευτικής και τουριστικής ημι-αποικίας, περήφανης καθώς αν μη τι άλλο είπε “ΟΧΙ” κατά 61% στο δημοψήφισμα του 2015. Έτσι, η περίοδος 2015-2019 αποτέλεσε ορόσημο για την αγανάκτηση. Κατέδειξε την αποτυχία της να συμβάλει στην πολιτική ανανέωση της χώρας, απέδειξε με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της ότι δεν οδηγεί πουθενά, και ταυτοχρόνως αποδείχθηκε ευεπίφορη στην πολιτική σπέκουλα και την εργαλειοποίηση. «Αουτσάιντερ» κάθε λογής σπεύδουν να καβαλήσουν το κύμα της, οι δε πρεσβείες και περισσότερο απ’ όλες η ρωσική αναπτύσσει μια ιδιαίτερη, πανευρωπαϊκή πολιτική μεταβολής της σε υβριδικό γεωπολιτικό όπλο. Το εγχείρημα Καρυστιανού αποτελεί την τελευταία απόπειρα να επανέλθουν οι δυνάμεις της αγανάκτησης στο προσκήνιο. Ωστόσο, αυτές παρ’ όλο που ισχυρίζονται ότι κρατούν την ρομφαία της κάθαρσης, και της απολύτρωσης του ελληνικού λαού από τα δεινά του εμφανίζονται πλέον κουρασμένες, ενώ το μήνυμα που θέλουν να περάσουν έχει πια φθαρεί. Ορατό όσο οπουδήποτε αλλού είναι αυτό στην θέση του υπό σύσταση σχήματος για τον προσανατολισμό της Ελλάδας στον κόσμο. Η άποψη για την αδέσμευτη Ελλάδα και την πολυκεντρική της εξωτερική πολιτική, που όλα απαρεγκλίτως τα παρόμοια κόμματα πρόταξαν από τις αρχές της δεκαετίας του 2010 κι έπειτα, γειώνεται στην επιλογή του Θανάση Αυγερινού, ανθρώπου που στην Ελλάδα έχει ταυτιστεί όσο κανείς με το καθεστώς Πούτιν, τον πόλεμο που έχει κηρύξει στην Ουκρανία, την αντιευρωπαϊκή ρητορική της Ρωσίας, και τον Ευρασιανισμό της. Όσο για το εσωτερικό; Φαίνεται ότι έχει εγκαταλειφθεί κάθε απόπειρα πολιτικοποίησης. Ο λόγος επικεντρώνεται αποκλειστικά γύρω από την «τιμωρία» και την «κάθαρση», που προκρίνονται σαν στοιχείο εκτόνωσης της κοινωνικής οργής. Πέραν τούτου ουδέν. Έχει, όμως, ανάγκη η Ελλάδα από τέτοιου είδους πολιτική πια; Ή το κρίσιμο για την επιβίωση και την ευημερία της ελληνικής κοινωνίας βρίσκεται αλλού; Πόσο μπορεί να συμβάλει αυτός ο λόγος, για παράδειγμα, στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, στην παραγωγή, την αποκέντρωση της χώρας, τον εξοπλισμό της, στην αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής, στην κατάρτιση της ευρύτερης στρατηγικής της χώρας που θα εξασφαλίσει την θέση της στον αυριανό κόσμο; Καθόλου. Κατά έναν τρόπο που δεν θα έπρεπε να μας φαίνεται παράδοξος πια η αριστερόστροφη και η δεξιόστροφη πολιτική της αγανάκτησης που χαρακτήρισε την προηγούμενη δεκαετία ενισχύει και δεν ανατρέπει το πολιτικό αδιέξοδο, την πίεση επάνω στην κοινωνία, ακόμα και την παθητικοποίησή τους. Γιατί είναι παράγοντας χάους και αποσταθεροποίησης, όχι οικοδόμησης. Ώσπου να καταλήξουμε σε μια αντίστοιχη κατάσταση, γκροτέσκα όσο και τραγική, με τους Άγγλους ψηφοφόρους που κακοπαθαίνουν από το Brexit, αλλά τιμωρούν γι’ αυτό τα 2 παραδοσιακά κόμματα της Αγγλίας –Εργατικό και Συντηρητικούς– την ίδια στιγμή που επιβραβεύουν τον Νάιτζελ Φάρατζ ο οποίος ευθύνεται περισσότερο απ’ όλους για την επιλογή της εξόδου το 2016. Advertisement Αυτό το πολιτικό χαρακίρι, το οποίο αν μη τι άλλο είναι περήφανο γιατί εκδηλώνεται ταυτοχρόνως σαν τιμωρία του πολιτικού κατεστημένου, πρέπει να προβληματίσει. Είναι ίδιον μιας ρευστοποίησης, ταυτοχρόνως συνειδησιακής και κοινωνικής, η οποία σαρώνει μεγάλο κομμάτι των σύγχρονων κοινωνιών. Στην Ελλάδα ένα 30% – 35% της ελληνικής κοινωνίας έχει εισέλθει στην περιδίνηση αυτής της χοάνης. Ένας κόσμος που επί μακρόν αισθάνεται αποκλεισμένος από το πολιτικό σύστημα, ενώ έχοντας μείνει έξω όλον αυτόν τον καιρό αφήνεται, και παγιώνονται νέου τύπου ‘σκληρές ανισότητες’ –όχι μόνο εισοδηματικού αλλά και μορφωτικού, και γνωσιακού χαρακτήρα. Υπάρχει τεράστιο έλλειμμα στην πρόσληψη της πραγματικότητας πια, με τις θεωρίες συνομωσίας να θερίζουν, και αυτό ακριβώς σπεύδουν να εκμεταλλευτούν τα συμφέροντα. Δεν αφορά την Μαρία Καρυστιανού μόνον το φαινόμενο. Υπάρχει μια διάχυτη λουμπενοποίηση, εκδηλώνεται κατ’ εξοχήν σαν κατάρρευση της πολιτικής συνείδησης, αποδρομή της κοινής λογικής, παραίτησης από τα εργαλεία εκείνα που θα επέτρεπαν στην οικοδόμηση μιας πολιτικής με αρχή, μέση και τέλος. Αντανακλάται αυτή η πραγματικότητα στην ρευστοποίηση της αντιπολίτευσης· στο γεγονός ότι σταδιακά η θεματολογία και η ρητορική της γίνεται ενιαία, σε σημείο που πολλές φορές να μην μπορείς να ξεχωρίσεις τον Νίκο Ανδρουλάκη από την Μαρία Καρυστιανού ή την Ζωή Κωνσταντοπούλου. Εδώ αξίζει να γίνει μνεία της στρατηγικής, η οποία φαίνεται να είναι κοινή σε εγχώριους και εξωχώριους παράγοντες. Στηρίζεται όχι ένα κόμμα, ή πρόσωπο με σκοπό να αποτελέσει το αντίπαλον δέος· αλλά ταυτοχρόνως όλα, μήπως αφαιρώντας το κάθε ένα από το δικό του κομμάτι επέλθει η πολυπόθητη ακυβερνησία. Που είναι ο μείζον στόχος των εγχώριων ολιγαρχών και του ξένου παράγοντα για την Ελλάδα. Μια αδύναμη κυβέρνηση είναι πιο πιθανόν να παθητικοποιηθεί στην εξωτερική πολιτική, είτε έναντι της Ρωσίας, είτε έναντι της Τουρκίας, ενώ στο εσωτερικό καθίσταται εντελώς ευεπίφορη στους εκβιασμούς. Η ίδια απόπειρα πραγματοποιήθηκε και στην Κύπρο με επίδικο τις βουλευτικές εκλογές, και εκεί η εκστρατεία αποσταθεροποίησης έχει ως αιχμή της την “Άμεση Δημοκρατία” του Φειδία και της στρατιάς του των παρατράγουδων ινφλουένσερ, μαζί με τα υπόλοιπα κόμματα που εμφανιζόταν «από τα κάτω» και απαιτούσαν κάθαρση. Ποια ήταν η αντίδραση των ψηφοφόρων; Κατά τα 2/3 στράφηκαν εκ νέου στα παραδοσιακά κόμματα, κυρίως γιατί δεν άντεξαν τον παραλογισμό του δήθεν «νέου». Advertisement Φυσικά και στην Ελλάδα απαιτείται μια μεγάλη πολιτική αλλαγή. Αυτή ωστόσο δεν θα έρθει «μ’ έναν νόμο και ένα άρθρο» ούτε από πολιτικούς ψευδοπροφήτες που υπόσχονται να μεταμορφώσουν με το άγγιγμα ενός ραβδιού τον βάτραχο σε πρίγκηπα. Και δυστυχώς οι Έλληνες δεν είναι έτοιμοι για μια μεγάλη οραματική αλλαγή. Γι’ αυτό ζούμε μια περίοδο όπου οι αλλαγές συντελούνται σταδιακά, κάποτε ανεπαίσθητα, ως άθροισμα μικρότερων αλλαγών, κάθε μια από τις οποίες, αντιπροσωπεύει μια κοσμογονία για την σημερινή ελληνική κοινωνία. Το πρόβλημα της Ελλάδας, όμως, δεν είναι μόνον ή κυρίως πολιτικό. Είναι βαθύτερα, πνευματικό και πολιτισμικό. Χρειάζεται, λόγου χάρη Ιδρύματα Εξωτερικής Πολιτικής που να μην λένε «λάθος καταλάβατε τα τελευταία 800 χρόνια, η Τουρκία δεν συνιστά για την Ελλάδα απειλή», αλλά να καταρτίζουν και να προτείνουν ρεαλιστικές πολιτικές για την αντιμετώπιση της τελευταίας. Όπως χρειαζόμαστε και Τμήματα Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο, που να μην λένε στο ελληνικό έθνος ότι δεν υπάρχει, και ότι είναι ένας αντικατοπτρισμός οφειλόμενος στις συνθήκες του 19ου αιώνα, όχι εναλλακτικούς φροντιστές διαδικτύου που απέναντι στην εθνοαποδόμηση διακινούν ότι η γη είναι επίπεδη, τα εμβόλια σκοτώνουν, ή ότι η Ρωσία είναι «Τρίτη Ρώμη». Advertisement Πολύς λόγος θα γίνει τον επόμενο καιρό, ότι όποιος ασκεί κριτική στους νέους σχηματισμούς που συγκροτούνται για να αναμετρηθούν με την Νέα Δημοκρατία στις επόμενες εκλογές «είναι με την κυβέρνηση» ή «δίνει λευκή επιταγή στα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παρακολουθήσεις», μια πιθανή εθνική μειοδοσία, ή μια λαοκτόνο οικονομική πολιτική. Όμως δεν είναι έτσι. Στην προκειμένη περίπτωση το «μαζί μας ή εναντίον μας» μάλλον λειτουργεί υπέρ της κυβέρνησης, η οποία επιθυμεί να έχει απέναντί της τον Αλέξη Τσίπρα, και δεν την πειράζει να ακούγεται η Μαρία Καρυστιανού, γιατί η τελευταία περισσότερο διεκδικεί ψήφους από τον Κυριάκο Βελόπουλο ή την Ζωή Κωνσταντοπούλου παρά απευθύνεται στο ίδιο κοινό με την ίδια. Όμως τα ζητούμενα εδώ είναι άλλα: το «ποια αντιπολίτευση;» σε αυτήν την κυβέρνηση, και ακόμα περισσότερο τα «ποια πολιτική;», «ποια πνευματική στάση;», «ποιες αξίες;» σε αυτήν την χώρα. Δεν νομίζω ότι το να κολλήσει κανείς την βελόνα της πολιτικής στο 2011 συνεισφέρει σε τίποτε. Ως προς αυτά, αλλά και γενικώς.

Tuesday, 26 May 2026

TOURKIA

Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Σατιρικό κείμενο του 1935 αποτυπώνει με χιούμορ τις διαφορετικές στάσεις απέναντι στη νηστεία, από την πίστη και την παράδοση έως τις δικαιολογίες και τις… ευρηματικές εξαιρέσεις Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Ένα σατιρικό κείμενο του 1935 από το περιοδικό Θεατής επιχειρεί μια χιουμοριστική «χαρτογράφηση» των ανθρώπων ανάλογα με τη στάση τους απέναντι στη νηστεία. Το απόσπασμα καταγράφει διαφορετικούς τύπους πιστών και μη πιστών, αποτυπώνοντας τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής αλλά και διαχρονικές ανθρώπινες συμπεριφορές. Από όσους νηστεύουν από πίστη ή παράδοση, μέχρι εκείνους που αποφεύγουν τη νηστεία με λογικά επιχειρήματα ή… ευρηματικές δικαιολογίες, το κείμενο φωτίζει με χιούμορ τη σχέση της κοινωνίας με τη θρησκεία και τα έθιμα. Παρότι γράφτηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα, παραμένει εντυπωσιακά επίκαιρο, καθώς οι ίδιες αντιφάσεις και νοοτροπίες εξακολουθούν να συναντώνται και σήμερα. Ακολουθεί το κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ από το 1935 Είχα βάλει από πέρυσι με το νου μου να εξετάσω εφέτος πώς νηστεύουν, και γιατί δεν νηστεύουν όσοι δεν νηστεύουν. Έκανα λοιπόν την έρευνα μου και ιδού τα ευρήματα: Πρώτα-πρώτα πρέπει να κατατάξουμε τους εκ πεποιθήσεως νηστεύοντας. Και είναι πάρα πολλοί που νηστεύουν με την ευχαρίστηση της πίστης. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Έπειτα έρχονται οι νηστεύοντες από κεκτημένη ταχύτητα. Είναι οι άνθρωποι που νήστευαν άλλοτε αυστηρά υπό την επίβλεψη των γονιών τους και οι οποίοι μάλλον σαν έθιμο κρατούν την πατροπαράδοτη νηστεία. -Ε, δεν πειράζει, μια που το βρήκαμε από τους πατεράδες μας. Ακολουθούν αυτοί που νηστεύουν από φόβο. Είναι αυτοί που θα ήθελαν να μη νηστεύουν, αλλά που δεν τολμούν να καταργήσουν τελείως την νηστεία. Μου θυμίζουν τον Κεφαλλονίτη του ανεκδότου που συμβούλευε ένα βλάσφημο συμπολίτη του μέσα στην εκκλησία: Κλείσιμο -Μη βλαστημάς βρε Γεράσιμε. Που ξέρεις μπας και είναι σωστά αυτά που λένε οι κ... οι παπάδες! Αυτοί που νηστεύουν είτε από συνήθεια, είτε από φόβο είναι κατά κανόνα ελαστικοί. Κάνουν πολλές συγκαταβάσεις και προσπαθούν με τη λογική και τις σοφιστείες να καταστήσουν τη νηστεία πιο ανεκτική. -Καλά βρε αδερφέ, να νηστέψουμε, αλλά όχι και να πεθάνουμε από την πείνα. Αυτό δεν το θέλει ούτε ο Θεός! Καταφεύγουν λοιπόν σε διάφορα τεχνάσματα σαν εκείνα που θυμίζουν τον παλιό καλόγερο, ο οποίος έβραζε μαζί με τα φασόλια του και μια οκά ελιές, ούτως ώστε τα φασόλια να βγούνε από τη χύτρα αρτυμένα, χωρίς και να γίνει θρησκευτική παράβαση, αφού δεν υπάρχει περιορισμός στην κατανάλωση ελιών... Υπάρχουν βέβαια και οι νηστεύοντες από ανάγκη. Αυτοί για τους οποίους ισχύει η παροιμία «Νηστεύει ο δούλος του Θεού, δεν έχει τι να φάει» Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Όσο για τους μη νηστεύοντας, δεν μπόρεσα να εξακριβώσω αν είναι περισσότεροι ή λιγότεροι από τους πρώτους, σίγουρα όμως έχουν και αυτοί την κατάταξη τους. Πρώτοι-πρώτοι έρχονται εκείνοι που δεν νηστεύουν εκ πεποιθήσεως. Αυτοί που έχουν το θάρρος της γνώμης τους. Από κοντά και αυτοί που δεν νηστεύουν από ¨νεωτεριστικές¨ αντιλήψεις: -Ωχ αδερφέ. Αυτά δεν έχουν καμιά αξία! Ο Θεός δεν θα κοιτάξει τη νηστεία, αλλά την καλή καρδιά. Δεν λείπουν και οι σοφιστές: -Δεν νηστεύω γιατί η νηστεία δεν έχει λογική βάση. Απαγορεύεται το λάδι και επιτρέπεται η ελιά, από την οποία βγαίνει το λάδι. Απαγορεύεται το ψάρι και επιτρέπεται ο ταραμάς που είναι συμπύκνωση ψαριού. »Να μου έλεγε ψωμί και νερό μάλιστα, να νήστευα. Η Επιστήμη λέει... και αναφέρουν μερικά άσχετα επιστημονικά δεδομένα. Φυσικά υπάρχουν και οι εξ ανάγκης μη νηστεύοντες. Οι γνωστοί «ασθενείς» και «οδοιπόροι». Τέλος υπάρχουν και οι εκ πονηρίας μη νηστεύοντες. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 -Γιατί να νηστέψω; με ρωτούσε κάποιος. Πηγαίνω το μεγάλο Σάββατο στην Εκκλησία και περιμένω να ακούσω την ευχή που διαβάζει ο παπάς μετά την Ανάσταση. Σε ένα σημείο λέει: «Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες ευφρανθήτε σήμερον» »Έτσι κι’ έτσι λοιπόν είμαι μέσα, Γιατί να νηστέψω; (βασισμένο σε κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ, 1935) Θωμάς Σιταράς, Αθηναιογράφος- Συγγραφέας, FB: Σιταράς Θωμάς

ΝΗΣΤΕΙΑ

Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Σατιρικό κείμενο του 1935 αποτυπώνει με χιούμορ τις διαφορετικές στάσεις απέναντι στη νηστεία, από την πίστη και την παράδοση έως τις δικαιολογίες και τις… ευρηματικές εξαιρέσεις Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Ένα σατιρικό κείμενο του 1935 από το περιοδικό Θεατής επιχειρεί μια χιουμοριστική «χαρτογράφηση» των ανθρώπων ανάλογα με τη στάση τους απέναντι στη νηστεία. Το απόσπασμα καταγράφει διαφορετικούς τύπους πιστών και μη πιστών, αποτυπώνοντας τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής αλλά και διαχρονικές ανθρώπινες συμπεριφορές. Από όσους νηστεύουν από πίστη ή παράδοση, μέχρι εκείνους που αποφεύγουν τη νηστεία με λογικά επιχειρήματα ή… ευρηματικές δικαιολογίες, το κείμενο φωτίζει με χιούμορ τη σχέση της κοινωνίας με τη θρησκεία και τα έθιμα. Παρότι γράφτηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα, παραμένει εντυπωσιακά επίκαιρο, καθώς οι ίδιες αντιφάσεις και νοοτροπίες εξακολουθούν να συναντώνται και σήμερα. Ακολουθεί το κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ από το 1935 Είχα βάλει από πέρυσι με το νου μου να εξετάσω εφέτος πώς νηστεύουν, και γιατί δεν νηστεύουν όσοι δεν νηστεύουν. Έκανα λοιπόν την έρευνα μου και ιδού τα ευρήματα: Πρώτα-πρώτα πρέπει να κατατάξουμε τους εκ πεποιθήσεως νηστεύοντας. Και είναι πάρα πολλοί που νηστεύουν με την ευχαρίστηση της πίστης. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Έπειτα έρχονται οι νηστεύοντες από κεκτημένη ταχύτητα. Είναι οι άνθρωποι που νήστευαν άλλοτε αυστηρά υπό την επίβλεψη των γονιών τους και οι οποίοι μάλλον σαν έθιμο κρατούν την πατροπαράδοτη νηστεία. -Ε, δεν πειράζει, μια που το βρήκαμε από τους πατεράδες μας. Ακολουθούν αυτοί που νηστεύουν από φόβο. Είναι αυτοί που θα ήθελαν να μη νηστεύουν, αλλά που δεν τολμούν να καταργήσουν τελείως την νηστεία. Μου θυμίζουν τον Κεφαλλονίτη του ανεκδότου που συμβούλευε ένα βλάσφημο συμπολίτη του μέσα στην εκκλησία: Κλείσιμο -Μη βλαστημάς βρε Γεράσιμε. Που ξέρεις μπας και είναι σωστά αυτά που λένε οι κ... οι παπάδες! Αυτοί που νηστεύουν είτε από συνήθεια, είτε από φόβο είναι κατά κανόνα ελαστικοί. Κάνουν πολλές συγκαταβάσεις και προσπαθούν με τη λογική και τις σοφιστείες να καταστήσουν τη νηστεία πιο ανεκτική. -Καλά βρε αδερφέ, να νηστέψουμε, αλλά όχι και να πεθάνουμε από την πείνα. Αυτό δεν το θέλει ούτε ο Θεός! Καταφεύγουν λοιπόν σε διάφορα τεχνάσματα σαν εκείνα που θυμίζουν τον παλιό καλόγερο, ο οποίος έβραζε μαζί με τα φασόλια του και μια οκά ελιές, ούτως ώστε τα φασόλια να βγούνε από τη χύτρα αρτυμένα, χωρίς και να γίνει θρησκευτική παράβαση, αφού δεν υπάρχει περιορισμός στην κατανάλωση ελιών... Υπάρχουν βέβαια και οι νηστεύοντες από ανάγκη. Αυτοί για τους οποίους ισχύει η παροιμία «Νηστεύει ο δούλος του Θεού, δεν έχει τι να φάει» Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Όσο για τους μη νηστεύοντας, δεν μπόρεσα να εξακριβώσω αν είναι περισσότεροι ή λιγότεροι από τους πρώτους, σίγουρα όμως έχουν και αυτοί την κατάταξη τους. Πρώτοι-πρώτοι έρχονται εκείνοι που δεν νηστεύουν εκ πεποιθήσεως. Αυτοί που έχουν το θάρρος της γνώμης τους. Από κοντά και αυτοί που δεν νηστεύουν από ¨νεωτεριστικές¨ αντιλήψεις: -Ωχ αδερφέ. Αυτά δεν έχουν καμιά αξία! Ο Θεός δεν θα κοιτάξει τη νηστεία, αλλά την καλή καρδιά. Δεν λείπουν και οι σοφιστές: -Δεν νηστεύω γιατί η νηστεία δεν έχει λογική βάση. Απαγορεύεται το λάδι και επιτρέπεται η ελιά, από την οποία βγαίνει το λάδι. Απαγορεύεται το ψάρι και επιτρέπεται ο ταραμάς που είναι συμπύκνωση ψαριού. »Να μου έλεγε ψωμί και νερό μάλιστα, να νήστευα. Η Επιστήμη λέει... και αναφέρουν μερικά άσχετα επιστημονικά δεδομένα. Φυσικά υπάρχουν και οι εξ ανάγκης μη νηστεύοντες. Οι γνωστοί «ασθενείς» και «οδοιπόροι». Τέλος υπάρχουν και οι εκ πονηρίας μη νηστεύοντες. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 -Γιατί να νηστέψω; με ρωτούσε κάποιος. Πηγαίνω το μεγάλο Σάββατο στην Εκκλησία και περιμένω να ακούσω την ευχή που διαβάζει ο παπάς μετά την Ανάσταση. Σε ένα σημείο λέει: «Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες ευφρανθήτε σήμερον» »Έτσι κι’ έτσι λοιπόν είμαι μέσα, Γιατί να νηστέψω; (βασισμένο σε κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ, 1935) Θωμάς Σιταράς, Αθηναιογράφος- Συγγραφέας, FB: Σιταράς Θωμάς

Monday, 25 May 2026

TROIA

Νίκος Τζιανίδης Συντάκτης-Αρθρογράφος Ενότητες στο άρθρο: 📌 Έδινε πέτρες κι' έσκαβε...📌 Η Τροία κάτω από τα πόδια τους...📌 «Να μας αφήσει ήσύχους»!📌 Πού πήγε ο Θησαυρός; «Να πάρει τα τσουκαλάκια του και να φύγει» - Πώς η Ελλάδα αποποιήθηκε, κακήν κακώς, τον αμύθητης αξίας Θησαυρό του Πριάμου 🕛 χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά ┋ επόμενο άρθρο Όταν η Ελληνική Κυβέρνηση απαξίωσε τον αμύθητης αξίας Θησαυρό του Πριάμου: «Ο Σλήμαν να πάρει τα τσουκαλάκια του και να μας αφήσει ήσυχους» ήταν η απάντηση στον γερμανό αρχαιολάτρη! Ο εξελληνισμένος (ως ονοματεπώνυμο) Ερρίκος Σλήμαν, στα γερμανικά Heinrich Schliemann, ήταν- κυρίως- επιτυχημένος επιχειρηματίας και κατόπιν χομπίστας αρχαιολόγος- επιτυχημένος επίσης· το όνομά του… μεταφράστηκε στα ελληνικά και έγινε διάσημο σε ολόκληρο τον Κόσμο από τις επιτυχημένες ανασκαφές του στην Τροία και τις Μυκήνες. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ All About History | 05.12.2019 16:46 Η αλήθεια για τον Τρωικό Πόλεμο - Μύθος ή πραγματικότητα; Πολιτισμός | 09.05.2022 02:00 Ματίας Βέμχοφ - καθηγητής Προϊστορίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου: «Ο Ερρίκος Σλήμαν είναι ένας από τους μεγάλους της αρχαιολογίας. Αξίζει να τον θυμόμαστε» Ο Σλήμαν μεγάλωσε με παραμύθια που του έγιναν εμμονή: εκστασιαζόταν από μικρός ακούγοντας ιστορίες της Ελληνικής Μυθολογίας και γοητευόταν από τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Ο Τρωικός Πόλεμος προκαλούσε στον Σλήμαν ένα είδος παροξυσμού, λένε. Ο Σλήμαν σπούδασε στην Αγία Πετρούπολη αρχαία και νέα ελληνική γλώσσα (βρέθηκε εκεί ως αντιπρόσωπος εμπορικού γραφείου, όπου και ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα με δικό του εμπορικό οίκο που του απέφερε πλουσιοπάροχα οφέλη) και το 1859 επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Ελλάδα· ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου σπούδασε αρχαιολογία για δυο χρόνια. Ο Σλήμαν επέστρεψε στην Ελλάδα όπου νυμφεύθηκε τη Σοφία Εγκαστρωμένου, με την οποία απέκτησε την Ανδρομάχη (1871-1962), μετέπειτα σύζυγο του πολιτικού Λέοντος Μελά, και τον Αγαμέμνονα (1878-1954), μετέπειτα πολιτικό. Ο Σλήμαν και η σύζυγός του.Ο Σλήμαν και η σύζυγός του. Έδινε πέτρες κι' έσκαβε... Ο Σλήμαν άρχισε την ανασκαφή της Τροίας, το 1870, μετά τις ανασκαφές του στην Ιθάκη, όπου αναζητούσε το παλάτι του Οδυσσέα. Μέσα από τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Ερρίκος Σλήμαν πάσχιζε να φέρει στο φως την Αρχαία Τροία που ύμνησε ο Όμηρος· με αντάλλαγμα τις πέτρες που ξέθαβε από την ανασκαφή, οι Τούρκοι ιδιοκτήτες γης, του επέτρεπαν να συνεχίσει την ανασκαφή στις περιουσίες τους. Ο Σλήμαν, αρχικά, είχε εντοπίσει άλλη τοποθεσία, αλλά ο βρετανός- ερασιτέχνης αρχαιολόγος επίσης- Φρανκ Κάλβερτ είχε ήδη εξερευνήσει τον λόφο του Χισαρλίκ και κατείχε μέρος της γης, έπεισε τον Σλήμαν ότι το Χισαρλίκ ήταν η τοποθεσία της μυθικής Τροίας. Έπειτα από πολλές περιπέτειες, τέτοιες μέρες πριν από 153 χρόνια, τέλη Μαΐου του 1873, ο Σλήμαν δικαιώθηκε: ανάμεσα στα ευρήματα από τον τόπο που ανέσκαψαν προσωπικά ο ίδιος και η σύζυγός του, συνεπικουρούμενοι από τον Φρανκ Κάλβερτ, βγήκαν ξανά στο φως του ήλιου μια ορειχάλκινη ασπίδα, μια χύτρα, ένα αργυρό αγγείο, ένα χρυσό και ένα ορειχάλκινο αγγείο, δύο χρυσά κύπελλα, ένα μικρό κύπελλο από ήλεκτρο, δύο χρυσά διαδήματα, 56 χρυσά σκουλαρίκια και 8.750 χρυσά δαχτυλίδια και κουμπιά! Εκείνα τα ευρήματα έμειναν στην Ιστορία ως ο Θησαυρός του Πριάμου. Για να προστατεύσει τον χρυσό από τους εργάτες και τις Αρχές, ο Σλήμαν επινόησε μια δραματική ιστορία: έδωσε άδεια στους εργάτες του και αυτός και η σύζυγός του, Σοφία, έβγαλαν λαθραία τον θησαυρό από τη γη τυλιγμένο στο κόκκινο σάλι της Σοφίας· η Σοφία- δήθεν- βρισκόταν στην Αθήνα και θρηνούσε τον θάνατο του πατέρα της. Επειδή έβγαλε λαθραία τον χρυσό από την Τουρκία, ο Σλήμαν αντιμετώπισε αγωγές από την οθωμανική κυβέρνηση και υποχρεώθηκε να καταβάλει τεράστια αποζημίωση. Ο τόπος των ανασκαφών.Ο τόπος των ανασκαφών. Η Τροία κάτω από τα πόδια τους... Η Τροία του βασιλιά Πριάμου και του Έκτορα ήταν εκεί, κάτω από τα πόδια τους· τουλάχιστον αυτό πίστεψε ο γερμανός αρχαιολόγος! Στην πραγματικότητα, ο Σλήμαν δεν είχε ανακαλύψει την ομηρική Τροία, αλλά μία από τις εννιά πόλεις που είχαν ακμάσει σε διαφορετικές χρονικές περιόδους στον λόφο του Χισαρλίκ. Τα ευρήματά χρονολογούνται 1.000 χρόνια νωρίτερα από την εποχή του Τρωικού Πολέμου. Και αρχίζει η περιπέτεια του μυθικού θησαυρού (περισσότερα από 10.000 αντικείμενα αμύθητης αξίας) που ταξίδεψε σε τρεις ηπείρους μέχρι να βρει τόπο να σταθεί. Τα μισά από τα ευρήματα έπρεπε να αποδοθούν στην τουρκική κυβέρνηση, αλλά, ο Σλήμαν, κατάφερε να τα φυγαδεύσει στην Ελλάδα. Το Οθωμανικό κράτος ανακάλεσε την άδεια του για ανασκαφή στην Τροία και απέλυσε τον Αμίν εφέντη, τον Τούρκο που είχε αναλάβει την επίβλεψη της ανασκαφής και που αργότερα φυλακίστηκε για την αμέλειά του να χαθεί τέτοιος θησαυρός. «Να μας αφήσει ήσύχους»! Ερχόμενος, ο Σλήμαν, σε διάσταση με την τουρκική κυβέρνηση για την απόκρυψη των θησαυρών της Τροίας, απευθύνθηκε στην ελληνική κυβέρνηση για να δεχθεί τα ευρήματα που είχε οικειοποιηθεί, με αντάλλαγμα την άδεια της ανασκαφής των Μυκηνών. Επίσης, ο Γερμανός πρότεινε να αναγείρει με δικά του έξοδα μουσείο όπου θα εκτίθετο η συλλογή των αντικειμένων με την προοπτική ότι μετά τον θάνατό του όλα θα περιέλθουν στο ελληνικό κράτος. Η μοναδική απαίτησή του ήταν το μουσείο να πάρει το όνομά του και να το διαχειρίζεται εκείνος μέχρι να πεθάνει. Η κυβέρνηση του Δημητρίου Βούλγαρη δεν ήθελε να έρθει σε ρήξη με την Οθωμανική Αυτοκρατορία· απάντησε δια του υπουργού Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Ιωάννη Βαλασσόπουλου: «Ο κύριος Σλήμαν να πάρει τα τσουκαλάκια του και να μας αφήσει ήσυχους»... Μέρος του Θησαυρού του Πριάμου.Μέρος του Θησαυρού του Πριάμου.Έτσι, για την Ιστορία, να αναφέρουμε πως το 1876, ο Βαλασσόπουλος καταδικάστηκε ως ένοχος χρηματισμού για την εκλογή τριών μητροπολιτών, στην υπόθεση των σιμωνιακών, οπότε και τελείωσε η πολιτική του σταδιοδρομία! Τίμιος! Ο Σλήμαν δώρισε την αμύθητης αξίας συλλογή του στο Μουσείο του Βερολίνου, αφού πρώτα την είχε εκθέσει στο Λονδίνο. Και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος γκρεμίζει τον Κόσμο. Ο Θησαυρός του Πριάμου «κοιμάται» σε ένα αντιαεροπορικό καταφύγιο κάτω από τον ζωολογικό κήπο της ναζιστικής πρωτεύουσας μέχρι που τον ανακαλύπτουν οι Ρώσοι του Κόκκινου Στρατού το 1945. Τα σφραγισμένα κιβώτια με τον θησαυρό μεταφέρθηκαν στη Μόσχα και χάθηκαν από προσώπου γης. Πού πήγε ο Θησαυρός; Και οι φήμες οργιάζουν. Πολλοί υποστήριζαν ότι οι Γερμανοί είχαν εκποιήσει ή λιώσει τα πολύτιμα αντικείμενα για να τα μετατρέψουν σε πολεμικό υλικό, άλλοι πάλι λένε ότι είχαν καταλήξει στα χέρια αμερικανού μεγιστάνα· οι Σοβιετικοί σιωπούσαν. Το 1993 ο Θησαυρός του Πριάμου έρχεται ξανά στο φως! Σήμερα, μικρά τμήματα του θησαυρού εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Το μεγαλύτερο μέρος του θησαυρού εκτίθεται στο Μουσείο Πούσκιν της Μόσχας. Επίσης, οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι ο λόφος του Χισαρλίκ ήταν πράγματι η τοποθεσία της Τροίας, όπου κρύβεται ιστορία 3.600 χρόνων! Το ταφικό μνημείο του Σλήμαν στο Α Κοιμητήριο της Αθήνας.Το ταφικό μνημείο του Σλήμαν στο Α Κοιμητήριο της Αθήνας.Τον Αύγουστο του 1876 ο Σλήμαν άρχισε ανασκαφή στις Μυκήνες κοντά στην Πύλη των Λεόντων και σύντομα έφθασε στα ταφικά συμπλέγματα και την ανασκαφή του Ταφικού Περιβόλου Α’. Ο Σλήμαν πέθανε στη Νάπολη το 1890 και η σορός του μεταφέρθηκε στην Αθήνα· ενταφιάστηκε στο Α’ Κοιμητήριο της Αθήνας, σε μαυσωλείο που ομοιάζει με αρχαίο ελληνικό ναό, σχεδιασμένο από τον Ερνέστο Τσίλλερ. Στην Ελλάδα του 19ου αιώνα τα «τσουκαλάκια» του Σλήμαν δεν είχαν την παραμικρή αξία! Θα είχαν σήμερα; Μμμμ…

Wednesday, 20 May 2026

TOURKIA

Όλα ξεκίνησαν με το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν του 1856, όπου δόθηκε ισότητα στους χριστιανούς άνδρες της αυτοκρατορίας. Το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν υπογράφηκε από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ μετά τον Ρωσοτουρκικό Κριμαϊκό πόλεμο του 1853-1856. Ο Σουλτάνος​​Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ ήταν μεταρρυθμιστής που σπούδασε στην Ευρώπη με την ευρωπαϊκή αριστοκρατία. Από τις αρχές του 1700, η ​​Ρωσία συνέχιζε να επιτίθεται στους Οθωμανούς με το πρόσχημα ότι ήθελαν να απελευθερώσουν τις χριστιανικές μειονότητες εκεί. Ο πραγματικός λόγος της Ρωσίας ήταν να ελέγξει τα Στενά. Οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες συνέχισαν να βοηθούν τους Οθωμανούς μέχρι το 1856, όταν είπαν «αρκετά! Δώστε δικαιώματα στις μειονότητες, ώστε οι Ρώσοι να μην μπορούν να χρησιμοποιούν πλέον αυτή τη δικαιολογία». Έτσι, αμέσως μετά από αυτόν τον πόλεμο, όλοι οι μη μουσουλμάνοι άνδρες έλαβαν ισότητα. Ως ίσοι, αρχίσαμε να κατέχουμε γεωργικές εκτάσεις, εργοστάσια και οι Τούρκοι άρχισαν να εργάζονται για τους Έλληνες και τους Αρμένιους. Αυτό γέννησε τον τουρκικό εθνικισμό ως αρχική αντίδραση. Ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1877-1878 έληξε με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου που υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 1878. Οι ρωσικές δυνάμεις είχαν σταματήσει την προέλασή τους στον Άγιο Στέφανο (σημερινό Γεσίλκοϊ), ένα χωριό στη Θάλασσα του Μαρμαρά επτά μίλια δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου ανάγκασε την Τουρκία να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της Μακεδονίας στη Βουλγαρία και δημιούργησε μια «Μεγάλη Βουλγαρία», μια Βουλγαρία που εκτεινόταν από τα ρουμανικά σύνορα προς τα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του Ολύμπου προς τα νότια, συμπεριλαμβανομένης της πόλης-λιμάνι της Καβάλας προς τα ανατολικά. Στο Λιτόχωρο, στον νομό Πιερίας, οι Έλληνες επαναστάτησαν επειδή δεν ήθελαν να ελέγχονται από τους Βούλγαρους. Ο Άγιος Στέφανος επέτρεψε τώρα στη Ρωσία να έχει έναν σλαβικό δορυφόρο στα Βαλκάνια, όπου η επιρροή της θα μπορούσε να επεκταθεί μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος. Οι ευρωπαϊκές Μεγάλες Δυνάμεις, φοβούμενες αυτή την αυξημένη ρωσική επιρροή στη νοτιοανατολική Ευρώπη και μια πιθανή απειλή για τα εμπορικά συμφορημένα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, διαφώνησαν με τους όρους της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου. Τέσσερις μήνες μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις στο Βερολίνο με τη μεσολάβηση του Γερμανού Καγκελάριου Όττο φον Μπίσμαρκ και του de facto μεσολαβητή Πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Ντισραέλι της Μεγάλης Βρετανίας, η Συνθήκη του Βερολίνου αναθεώρησε τους όρους, δίνοντας την περιοχή της Μακεδονίας πίσω στους Οθωμανούς και επιτρέποντας μια μικρότερη Βουλγαρία. Μια μυστική συμφωνία που αποκαλύφθηκε αργότερα ως η Συνθήκη της Κύπρου επιτεύχθηκε μεταξύ Βρετανών και Οθωμανών, με την οποία ο διοικητικός έλεγχος της Κύπρου παραχωρήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο. Τότε οι Βρετανοί κατέλαβαν για πρώτη φορά την Κύπρο. Ομοίως, σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο, οι Γερμανοί εξασφάλισαν τη συνεκμετάλλευση των πόρων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Γι' αυτό ο Γερμανός στρατηγός Όττο Λίμαν φον Σάντερς ήταν επικεφαλής του στρατού του Κεμάλ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και ο αρχιτέκτονας της Γενοκτονίας. Και όλα αυτά σχετίζονται με το Μακεδονικό ζήτημα, καθώς αυτό ήταν το κύριο σημείο τριβής στη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Τελικά, ο αυξημένος τουρκικός εθνικισμός οδήγησε στην οργάνωση των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη το 1908 και στην έναρξη της επανάστασής τους. Υποσχέθηκαν στις μειονότητες ισότητα, αλλά οι Νεότουρκοι είχαν άλλα σχέδια στο μυαλό τους. Ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης Τουρκίας, ο κοινωνιολόγος Μεχμέτ Ζιγιά Γκόκαλπ (Mehmet Ziya Gökalp). Ποιος ήταν ο Gökalp; Ο ιδεολογικός πατέρας του σύγχρονου τουρκικού εθνικισμού, ο Gökalp έθεσε τα θεμέλια για τις μεταρρυθμίσεις του Κεμάλ, αν και οι δύο άνδρες είχαν διαφορετικές απόψεις για τη θρησκεία. Αυτοί και μερικοί άλλοι, ξεκίνησαν την επανάσταση των Νεότουρκων (Yeni Osmanlilar). Καθώς οι προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις εξελίχθηκαν στις αρχές του αιώνα, δεν άρεσαν στον Gökalp, τον Κεμάλ κ.λπ. Σύμφωνα με τον Gökalp, αυτό που χρειαζόταν ήταν η επιστροφή στην προηγούμενη έννοια του «Οθωμανισμού» και το τέλος της ψευδαίσθησης της ισότητας μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών. Η υιοθέτηση του τουρκικού εθνικισμού ήταν η μόνη επιλογή. Η συνύπαρξη, είτε πρόθυμη είτε όχι, δεν έπρεπε πλέον να επιχειρηθεί και η τουρκικότητα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση της πολιτικής. Σε ένα άρθρο του 1911 για το περιοδικό Yeni Hayat (Νέα Ζωή), ο Gökalp έγραψε ότι οι Τούρκοι είναι στην πραγματικότητα οι υπεράνθρωποι που φαντάστηκε ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε. (Taner Akçam, Μια Επαίσχυντη Πράξη: Η Γενοκτονία των Αρμενίων και το Ζήτημα της Τουρκικής Ευθύνης, Νέα Υόρκη: Metropolitan Books, 2006, σελ. 88). Έτσι, ο Gökalp έθεσε τα νέα θεμέλια της σύγχρονης Τουρκίας, θεμελιώνοντας το επιχείρημα του κεμαλικού κινήματος, σύμφωνα με το οποίο δεν υπάρχει εθνική μειονότητα στην Τουρκία (Ziya Gökalp, Οι Αρχές του Τουρκισμού, Άγκυρα, 1920, μτφρ. Robert Devereux, Leiden, 1968). Αυτή ήταν η βάση για τις αρχές των Yeni Osmanlilar, θέτοντας έτσι το σκηνικό για τη Γενοκτονία των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την ίδρυση τους. Καθώς οι κραυγές αξιωματούχων όπως ο George Horton και ο Henry Morgenthau, που προειδοποιούσαν τον πολιτισμένο κόσμο για τις φρικαλεότητες που διαπράττονταν, έπεσαν στο κενό, λίγες δεκαετίες αργότερα, τρελοί όπως ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Χάινριχ Χίμλερ και ο Χέρμαν Γκέρινγκ ένιωσαν την ευκολία να εφαρμόσουν τη δική τους Τελική Λύση, αυτή τη φορά στην εβραϊκή φυλή, με την εντύπωση ότι κι αυτοί θα μείνουν ατιμώρητοι. Μετά την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας (1923), ο Μουσταφά Κεμάλ εφάρμοσε τη φιλοσοφία του Gökalp, αλλά με μια παραλλαγή. Ο καθηγητής Ayhan Aktar υποστηρίζει ότι «ενώ ο Gökalp είχε δώσει έμφαση κυρίως στη θρησκεία, την ηθική, την αισθητική και την κοινωνικοποίηση ως παρονομαστές του έθνους, οι Κεμαλιστές στράφηκαν στην εθνικότητα ως τον υποκείμενο παράγοντα της τουρκικότητας». (Ayhan Aktar, Varlik Vergisi ve 'Türklestirme' Politikalari - Ο φόρος περιουσίας και οι πολιτικές «τουρκοποίησης», Κωνσταντινούπολη 2006, σελ. 60-66, σελ. 103-108) Ο Μουσταφά Κεμάλ και ο πνευματικός μέντοράς του, Ziya Gökalp, διατήρησαν μια συμβιωτική σχέση μέχρι τον θάνατο του Gökalp το 1924. Ενώ ο Gökalp παρείχε τη θεμελιώδη ιδεολογία για τον τουρκικό εθνικισμό, η κεμαλική ελίτ αργότερα υιοθέτησε μια αυστηρά κοσμική πορεία που μερικές φορές αποκλίνει από το όραμα του Gökalp για τη σύνθεση του Ισλάμ και της δυτικοποίησης. Γεώργιος Γιαλτουρίδης Βοστώνη

ΠΟΝΤΟΣ

Και μια μικρή ιστορία για να θυμόμαστε τι τράβηξαν οι γονείς μας. Την έλεγαν Σοφία Ιωαννίδου. Στην Αργυρούπολη του Πόντου ήταν μαία. Δεν είχε σπουδάσει σε πανεπιστήμιο. Την είχαν μάθει οι γριές γυναίκες του χωριού. Να πιάνει τον σφυγμό. Να ξεχωρίζει τον πυρετό από τον φόβο. Να ακούει την ανάσα της εγκύου και να καταλαβαίνει αν το παιδί θα ζήσει. Στον Πόντο είχε ξεγεννήσει πάνω από διακόσια παιδιά. Στην Ελλάδα έφτασε με ένα κάρο και δύο ορφανά ανίψια. Στην Κοκκινιά δεν την περίμενε κανείς. Τους πρόσφυγες τούς είχαν ρίξει σε λασπωμένα χωράφια με τσίγκους και κουβέρτες του στρατού. Τον χειμώνα το νερό έμπαινε μέσα στις παράγκες. Το καλοκαίρι μύριζε υγρασία, ιδρώτας και πετρέλαιο. Τα βράδια άκουγες γυναίκες να γεννούν πίσω από κουρελιασμένες κουρτίνες. Και πολλές φορές άκουγες μετά σιωπή. Η Σοφία άρχισε να πηγαίνει από παράγκα σε παράγκα. Δεν ζητούσε χρήματα. Ζητούσε μόνο σαπούνι. «Να πλένετε τα χέρια σας», έλεγε. Οι γυναίκες γελούσαν. «Με τι νερό, κυρά-Σοφία;» Κουβαλούσε πάντα μαζί της ένα μικρό ξύλινο κουτί. Μέσα είχε ψαλίδι, καθαρές λωρίδες υφάσματος, λίγο οινόπνευμα και μια εικόνα της Παναγίας Σουμελά. Πριν ακουμπήσει τη γυναίκα, φιλούσε την εικόνα. Το 1928 ήρθε μεγάλη επιδημία δυσεντερίας στους προσφυγικούς συνοικισμούς. Παιδιά πέθαιναν μέσα σε λίγες ώρες. Οι άντρες έλειπαν στα λιμάνια και στα εργοστάσια. Οι γυναίκες έμεναν μόνες. Η Σοφία περπατούσε όλη μέρα μέσα στις λάσπες. Άλλοτε ξεγεννούσε. Άλλοτε έκλεινε μάτια νεκρών παιδιών. Άρχισε να βήχει αίμα. Δεν σταμάτησε. Ένα βράδυ του Νοέμβρη χτύπησαν την πόρτα της παράγκας της. «Κυρά-Σοφία, έλα γρήγορα. Η μικρή της Ευδοκίας πεθαίνει.» Πήγε τρέχοντας. Το παιδί έκαιγε από τον πυρετό. Η μάνα έκλαιγε γονατιστή στο χώμα. Η Σοφία έβαλε το χέρι στο μέτωπο του παιδιού. Μετά κοίταξε τη μάνα. «Άκουσέ με καλά», είπε. «Αν φοβηθείς, θα πεθάνει πριν πεθάνει.» Όλη νύχτα άλλαζε βρεγμένα πανιά στο κεφάλι του παιδιού. Του ψιθύριζε ποντιακά νανουρίσματα. Λίγο πριν ξημερώσει, ο πυρετός έπεσε. Η μάνα έπεσε να της φιλήσει τα χέρια. Η Σοφία τα τράβηξε. «Όχι εμένα. Να μάθεις την κόρη σου γράμματα. Αυτό μόνο.» «Γιατί;» Η Σοφία κοίταξε έξω τη βροχή που έπεφτε πάνω στις παράγκες. «Γιατί εμείς χαθήκαμε επειδή άλλοι έγραφαν την Ιστορία κι εμείς μόνο τη ζούσαμε.» Από εκείνη τη μέρα άρχισε να μαζεύει κορίτσια τα απογεύματα. Τους μάθαινε καθαριότητα, γράμματα και πώς να φροντίζουν μωρά. Τους έλεγε: «Μια γυναίκα που ξέρει να διαβάζει δεν σώζει μόνο τον εαυτό της. Σώζει ολόκληρο σπίτι.» Το 1944, στα μπλόκα της Κατοχής, έκρυψε δύο τραυματισμένα παιδιά της Αντίστασης κάτω από σακιά με αλεύρι. Οι Γερμανοί μπήκαν στην παράγκα της. «Είσαι μόνη;» Η Σοφία στάθηκε όρθια. Μικροκαμωμένη. Με μαντήλι μαύρο και μάτια που είχαν δει ξεριζωμό, θάνατο και θάλασσα. «Μόνος γεννιέται ο άνθρωπος», είπε. «Μόνος πεθαίνει.» Οι στρατιώτες έφυγαν. Όταν πέθανε το 1965, στην κηδεία της ήρθαν εκατοντάδες γυναίκες. Άλλες κρατούσαν παιδιά. Άλλες εγγόνια. Πολλές είχαν γεννηθεί από τα χέρια της. Μια ηλικιωμένη γυναίκα άφησε πάνω στον τάφο της ένα μικρό σαπούνι κι ένα μολύβι. Και είπε μόνο: «Αυτά μας έμαθε. Να μένουμε καθαροί και όρθιοι.» Capt.Ευάγγελος Ν.Μ. Ρήγος. Founder & επ. Πρόεδρος IHA.

Monday, 18 May 2026

ΕΛΛΑΔΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Η Ελλάδα δεν είναι μια οποιαδήποτε χώρα όπου οι επισκέπτες έρχονται μόνο για ανάπαυση και αναψυχή. Είναι ο τόπος όπου γεννήθηκαν οι θεμελιώδεις αρχές του παγκόσμιου πολιτισμού. Μαζί με τις όμορφες παραλίες, τα βουνά, τις πόλεις και τα γραφικά χωριά της, η Ελλάδα αποτελεί έναν ζωντανό χώρο μνήμης και πνευματικής δημιουργίας. Στον ελληνικό χώρο διαμορφώθηκαν οι πρώτοι θεσμοί δημοκρατίας, οι βάσεις της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της ιατρικής, της αστρονομίας, της ναυσιπλοΐας, του αθλητισμού και των τεχνών. Εδώ ο άνθρωπος άρχισε να αναζητεί την αλήθεια όχι μόνο μέσω της πίστης αλλά και μέσω της λογικής και της επιστημονικής σκέψης. Η Ελλάδα αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, ένα διαρκές σχολείο, ένα ανοικτό μουσείο και ένα πολύτιμο φυλακτήριο των απαρχών του ανθρώπινου πολιτισμού. Σήμερα, όμως, ο μέσος επισκέπτης έρχεται σε περιορισμένη επαφή με το βάθος της ελληνικής σκέψης, κυρίως μέσω σύντομων ξεναγήσεων. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οργανωμένα πολιτιστικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για νέους από όλη την Ευρώπη, με σεμινάρια, διαλέξεις και βιωματικές δράσεις στους ίδιους τους ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα ενίσχυαν: τη γνωριμία των νέων με τις ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την αλληλοκατανόηση μεταξύ των λαών, την καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών, και την επιστροφή στο ελληνικό ιδεώδες του «μέτρου», της αυτογνωσίας και της αρμονίας. Η επαφή των νέων με το Απολλώνιο πνεύμα της λογικής και το Διονυσιακό πνεύμα της δημιουργικότητας μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων και μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας. Παρόμοια εκπαιδευτικά–τουριστικά προγράμματα θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς συνδέονται άμεσα με την πολιτιστική συνοχή της Ευρώπης, την παιδεία, τον βιώσιμο τουρισμό και τη νεανική κινητικότητα. Το παρόν σημείωμα προτείνεται να τεθεί υπόψη του Apostolos Tzitzikostas, Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, με σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας ευρωπαϊκών προγραμμάτων πολιτιστικού και εκπαιδευτικού τουρισμού με επίκεντρο την Ελλάδα και την κλασική παιδεία. (17/5/26) Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Saturday, 16 May 2026

ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ

Ο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Ο ήταν Δευκαλίων γιος του και της Πανδώρας ή, κατά άλλες παραδόσεις, της Κλυμένης, θυγατέρας του είναι Έλληνας Πελοποννήσιος, διότι εκεί κατέφυγαν ο Προμηθέας και ο Άτλας μετά την Τιτανομαχία. Η διανομή του βασιλείου, κατά την παράδοση, έγινε στη Σικυώνα . Οι απόγονοι των Τιτάνων συνήθιζαν να επιστρέφουν τόσο εκεί όσο και στην Ηλιδα , επειδή θεωρούσαν τις περιοχές αυτές τόπους καταγωγής τους. Επειδή οι απόγονοι των Τιτάνων είχαν καταστεί ασεβείς και κακούργοι, ο Ζευς αποφάσισε, με τη συγκατάθεση των άλλων θεών, να εξολοθρεύσει το γένος αυτό. Ο Προμηθέας, πληροφορηθείς την απόφαση, συμβούλευσε τον Δευκαλίωνα πώς να σωθεί μαζί με την οικογένειά του από τον επικείμενο κατακλυσμό, επειδή ήταν ευσεβείς και δίκαιοι άνθρωποι. Η γυναίκα του, η Πύρρα , ήταν εξαδέλφη του και κόρη του . Ο Δευκαλίων κατασκεύασε πλοίο και κλείστηκε μέσα σε αυτό μαζί με την Πύρρα. Τότε ο Ζευς έφερε φοβερή βροχή, πλημμυρίζοντας τη χώρα και πνίγοντας ανθρώπους και ζώα, όσους δεν πρόλαβαν να καταφύγουν στα όρη. Κατά την παράδοση, ο κατακλυσμός του Ωγύγου αφάνισε τους ανθρώπους της Χρυσής Εποχής, ενώ ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα εξόντωσε το γένος των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού, επειδή είχαν καταστεί άδικοι και ασεβείς. Ο Δευκαλίων, περιπλανώμενος επί εννέα ημερονύκτια στα νερά, βγήκε κατά μία παράδοση στον Αθωνα , κατά άλλη στη Δωδώνη και κατά επικρατέστερη στον Παρνασσό , όπου θυσίασε στον Φύξιο Δία. Ο Ζευς, βλέποντας ότι ήταν ευσεβείς και δίκαιοι όσοι ήταν στο πλοίο του Δευκαλίωνα, έστειλε τον Ερμή να πει στον Δευκαλίωνα να ζητήσει ό,τι επιθυμούσε. Εκείνος ζήτησε να ξαναδημιουργηθεί το ανθρώπινο γένος. Τότε ο Ζευς τού είπε να ρίχνει πέτρες πίσω από το κεφάλι του και αυτές θα μεταμορφώνονταν σε ανθρώπους. Κατά άλλη εκδοχή, το ζεύγος συμβουλεύτηκε το μαντείο της Δωδώνης , το οποίο έδωσε χρησμό να ρίχνουν «τα οστά της μητέρας τους» πίσω από την πλάτη τους. Η Πύρρα θεώρησε αρχικά τον χρησμό ανόσιο, επειδή πίστεψε ότι εννοούσε τα οστά της μητέρας της. Ο Δευκαλίων όμως κατανόησε ότι «μητέρα όλων» είναι η Γη και ότι τα οστά της είναι οι λίθοι. Έτσι, από τις πέτρες που έριχνε ο Δευκαλίων γεννιούνταν άνδρες και από εκείνες της Πύρρας γυναίκες. Σύμφωνα με την παράδοση, έτσι ξανακοιμήθηκε η Ελλάδα. Από τη λέξη «λάας» ή «λας» (= λίθος) συνδέθηκε ετυμολογικά και η λέξη «λαός». Ο αποκαλεί το νέο ανθρώπινο γένος «λίθινον γόνον». Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι ο Δευκαλίων είχε μαζί του στην κιβωτό και τους γιους του, καθώς και ανά δύο από κάθε είδος ζώου, όπως αργότερα αναφέρεται και στην παράδοση του Νώε. Μετά τον κατακλυσμό, ο Δευκαλίων έκτισε δέκα βωμούς προς τιμήν των θεών στο ιερό των Δελφών . Κατά άλλες παραδόσεις ίδρυσε τη Λυκώρεια στον Παρνασσό, ή πόλη στην της Λοκρίδας, ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή μετέβη στην Αθήνα , όπου ίδρυσε ναό του Φυξίου Διός και καθιέρωσε τη γιορτή των Υδροφορίων. Από την Πύρρα απέκτησε δύο γιους, τον Ελληνα και τον Αμφικτύονα και , καθώς και δύο θυγατέρες, την Πρωτογένεια και τη Μελανθώ. Ο Έλλην διαδέχθηκε τον Δευκαλίωνα στη βασιλεία και νυμφεύθηκε τη νύμφη Ορσηίδα, από την οποία απέκτησε τρεις γιους: τον Δώρο, τον Ξούθο και τον Αίολο , τους γενάρχες των κυριότερων ελληνικών φύλων. Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα δεν αναφέρεται από το Ομηρο ν ούτε από τον Ησίοδο , αλλά μνημονεύεται από τον Πίνδαρο και μεταγενέστερους συγγραφείς. Σχολιασμός 1.Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα θεωρείται ο δεύτερος μεγάλος κατακλυσμός της ελληνικής παράδοσης μετά τον κατακλυσμό του Ωγύγου. Παρόμοιες παραδόσεις συναντώνται και σε άλλους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η παράδοση του Νώε στους Εβραίους. 2.Πολλοί μεταγενέστεροι λαοί υιοθέτησαν μύθους κατακλυσμών και προσπάθησαν να τους συνδέσουν με τη δική τους παράδοση. Οι μύθοι αυτοί πιθανόν αντανακλούν κοινές μνήμες μεγάλων φυσικών καταστροφών. 3.Ο Δευκαλίων και η Πύρρα θεωρούνται οι επιζώντες του μεγάλου κατακλυσμού της ελληνικής μυθολογίας, αντίστοιχου προς τον κατακλυσμό του Νώε της Παλαιάς Διαθήκης. 4.Οι πανάρχαιοι Έλληνες, ως ναυτικός λαός, διέθεταν ήδη σημαντικές γνώσεις ναυπηγικής και θαλάσσιας ναυσιπλοΐας, γεγονός που αντανακλάται και στον μύθο της πλοίου του Δευκαλίωνα. 5.Η αλληγορία των λίθων πιθανόν να συμβολίζει όχι μόνο την αναγέννηση του ανθρώπινου γένους, αλλά και τη μετάβαση από μια πρωτόγονη κατάσταση σε μια νέα μορφή κοινωνικής και πνευματικής εξέλιξης. 6.Μεγάλα φυσικά γεγονότα συχνά επιφέρουν βαθιές κοινωνικές αλλαγές. Αντίστοιχα, η σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης μετασχηματίζει ήδη ραγδαία τις ανθρώπινες κοινωνίες. 7.Η σημασία της λέξης «Προμηθεύς» συνδέεται με εκείνον που προβλέπει εγκαίρως τα επερχόμενα και προετοιμάζεται πριν βλαβεί. 8.Ορισμένοι ερευνητές και ερμηνευτές τοποθετούν τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα γύρω στο 14.000 π.Χ., χωρίς όμως να υπάρχει οριστική ιστορική ή αρχαιολογική τεκμηρίωση. 9.Η Ελλάδα υπήρξε διαχρονικά χώρος υψηλού πολιτισμού, πνευματικής δημιουργίας και ιστορικής συνέχειας. Το Αιγαίοι και ο ελληνικός χώρος αποτέλεσαν το λίκνο σημαντικών πολιτισμών που επηρέασαν βαθιά την εξέλιξη του δυτικού κόσμου. Η Ανθρωπότητα και ιδιαίτερα ο Δυτικός κόσμος οφείλουν να το προστατεύσουν από επίδοξους άρπαγες και βαρβάρους εισβολείς (15/5/26) Αμφικτύων Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών