TOURKIA

Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Σατιρικό κείμενο του 1935 αποτυπώνει με χιούμορ τις διαφορετικές στάσεις απέναντι στη νηστεία, από την πίστη και την παράδοση έως τις δικαιολογίες και τις… ευρηματικές εξαιρέσεις Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Ένα σατιρικό κείμενο του 1935 από το περιοδικό Θεατής επιχειρεί μια χιουμοριστική «χαρτογράφηση» των ανθρώπων ανάλογα με τη στάση τους απέναντι στη νηστεία. Το απόσπασμα καταγράφει διαφορετικούς τύπους πιστών και μη πιστών, αποτυπώνοντας τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής αλλά και διαχρονικές ανθρώπινες συμπεριφορές. Από όσους νηστεύουν από πίστη ή παράδοση, μέχρι εκείνους που αποφεύγουν τη νηστεία με λογικά επιχειρήματα ή… ευρηματικές δικαιολογίες, το κείμενο φωτίζει με χιούμορ τη σχέση της κοινωνίας με τη θρησκεία και τα έθιμα. Παρότι γράφτηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα, παραμένει εντυπωσιακά επίκαιρο, καθώς οι ίδιες αντιφάσεις και νοοτροπίες εξακολουθούν να συναντώνται και σήμερα. Ακολουθεί το κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ από το 1935 Είχα βάλει από πέρυσι με το νου μου να εξετάσω εφέτος πώς νηστεύουν, και γιατί δεν νηστεύουν όσοι δεν νηστεύουν. Έκανα λοιπόν την έρευνα μου και ιδού τα ευρήματα: Πρώτα-πρώτα πρέπει να κατατάξουμε τους εκ πεποιθήσεως νηστεύοντας. Και είναι πάρα πολλοί που νηστεύουν με την ευχαρίστηση της πίστης. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Έπειτα έρχονται οι νηστεύοντες από κεκτημένη ταχύτητα. Είναι οι άνθρωποι που νήστευαν άλλοτε αυστηρά υπό την επίβλεψη των γονιών τους και οι οποίοι μάλλον σαν έθιμο κρατούν την πατροπαράδοτη νηστεία. -Ε, δεν πειράζει, μια που το βρήκαμε από τους πατεράδες μας. Ακολουθούν αυτοί που νηστεύουν από φόβο. Είναι αυτοί που θα ήθελαν να μη νηστεύουν, αλλά που δεν τολμούν να καταργήσουν τελείως την νηστεία. Μου θυμίζουν τον Κεφαλλονίτη του ανεκδότου που συμβούλευε ένα βλάσφημο συμπολίτη του μέσα στην εκκλησία: Κλείσιμο -Μη βλαστημάς βρε Γεράσιμε. Που ξέρεις μπας και είναι σωστά αυτά που λένε οι κ... οι παπάδες! Αυτοί που νηστεύουν είτε από συνήθεια, είτε από φόβο είναι κατά κανόνα ελαστικοί. Κάνουν πολλές συγκαταβάσεις και προσπαθούν με τη λογική και τις σοφιστείες να καταστήσουν τη νηστεία πιο ανεκτική. -Καλά βρε αδερφέ, να νηστέψουμε, αλλά όχι και να πεθάνουμε από την πείνα. Αυτό δεν το θέλει ούτε ο Θεός! Καταφεύγουν λοιπόν σε διάφορα τεχνάσματα σαν εκείνα που θυμίζουν τον παλιό καλόγερο, ο οποίος έβραζε μαζί με τα φασόλια του και μια οκά ελιές, ούτως ώστε τα φασόλια να βγούνε από τη χύτρα αρτυμένα, χωρίς και να γίνει θρησκευτική παράβαση, αφού δεν υπάρχει περιορισμός στην κατανάλωση ελιών... Υπάρχουν βέβαια και οι νηστεύοντες από ανάγκη. Αυτοί για τους οποίους ισχύει η παροιμία «Νηστεύει ο δούλος του Θεού, δεν έχει τι να φάει» Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Όσο για τους μη νηστεύοντας, δεν μπόρεσα να εξακριβώσω αν είναι περισσότεροι ή λιγότεροι από τους πρώτους, σίγουρα όμως έχουν και αυτοί την κατάταξη τους. Πρώτοι-πρώτοι έρχονται εκείνοι που δεν νηστεύουν εκ πεποιθήσεως. Αυτοί που έχουν το θάρρος της γνώμης τους. Από κοντά και αυτοί που δεν νηστεύουν από ¨νεωτεριστικές¨ αντιλήψεις: -Ωχ αδερφέ. Αυτά δεν έχουν καμιά αξία! Ο Θεός δεν θα κοιτάξει τη νηστεία, αλλά την καλή καρδιά. Δεν λείπουν και οι σοφιστές: -Δεν νηστεύω γιατί η νηστεία δεν έχει λογική βάση. Απαγορεύεται το λάδι και επιτρέπεται η ελιά, από την οποία βγαίνει το λάδι. Απαγορεύεται το ψάρι και επιτρέπεται ο ταραμάς που είναι συμπύκνωση ψαριού. »Να μου έλεγε ψωμί και νερό μάλιστα, να νήστευα. Η Επιστήμη λέει... και αναφέρουν μερικά άσχετα επιστημονικά δεδομένα. Φυσικά υπάρχουν και οι εξ ανάγκης μη νηστεύοντες. Οι γνωστοί «ασθενείς» και «οδοιπόροι». Τέλος υπάρχουν και οι εκ πονηρίας μη νηστεύοντες. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 -Γιατί να νηστέψω; με ρωτούσε κάποιος. Πηγαίνω το μεγάλο Σάββατο στην Εκκλησία και περιμένω να ακούσω την ευχή που διαβάζει ο παπάς μετά την Ανάσταση. Σε ένα σημείο λέει: «Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες ευφρανθήτε σήμερον» »Έτσι κι’ έτσι λοιπόν είμαι μέσα, Γιατί να νηστέψω; (βασισμένο σε κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ, 1935) Θωμάς Σιταράς, Αθηναιογράφος- Συγγραφέας, FB: Σιταράς Θωμάς

ΝΗΣΤΕΙΑ

Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Σατιρικό κείμενο του 1935 αποτυπώνει με χιούμορ τις διαφορετικές στάσεις απέναντι στη νηστεία, από την πίστη και την παράδοση έως τις δικαιολογίες και τις… ευρηματικές εξαιρέσεις Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Ένα σατιρικό κείμενο του 1935 από το περιοδικό Θεατής επιχειρεί μια χιουμοριστική «χαρτογράφηση» των ανθρώπων ανάλογα με τη στάση τους απέναντι στη νηστεία. Το απόσπασμα καταγράφει διαφορετικούς τύπους πιστών και μη πιστών, αποτυπώνοντας τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής αλλά και διαχρονικές ανθρώπινες συμπεριφορές. Από όσους νηστεύουν από πίστη ή παράδοση, μέχρι εκείνους που αποφεύγουν τη νηστεία με λογικά επιχειρήματα ή… ευρηματικές δικαιολογίες, το κείμενο φωτίζει με χιούμορ τη σχέση της κοινωνίας με τη θρησκεία και τα έθιμα. Παρότι γράφτηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα, παραμένει εντυπωσιακά επίκαιρο, καθώς οι ίδιες αντιφάσεις και νοοτροπίες εξακολουθούν να συναντώνται και σήμερα. Ακολουθεί το κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ από το 1935 Είχα βάλει από πέρυσι με το νου μου να εξετάσω εφέτος πώς νηστεύουν, και γιατί δεν νηστεύουν όσοι δεν νηστεύουν. Έκανα λοιπόν την έρευνα μου και ιδού τα ευρήματα: Πρώτα-πρώτα πρέπει να κατατάξουμε τους εκ πεποιθήσεως νηστεύοντας. Και είναι πάρα πολλοί που νηστεύουν με την ευχαρίστηση της πίστης. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Έπειτα έρχονται οι νηστεύοντες από κεκτημένη ταχύτητα. Είναι οι άνθρωποι που νήστευαν άλλοτε αυστηρά υπό την επίβλεψη των γονιών τους και οι οποίοι μάλλον σαν έθιμο κρατούν την πατροπαράδοτη νηστεία. -Ε, δεν πειράζει, μια που το βρήκαμε από τους πατεράδες μας. Ακολουθούν αυτοί που νηστεύουν από φόβο. Είναι αυτοί που θα ήθελαν να μη νηστεύουν, αλλά που δεν τολμούν να καταργήσουν τελείως την νηστεία. Μου θυμίζουν τον Κεφαλλονίτη του ανεκδότου που συμβούλευε ένα βλάσφημο συμπολίτη του μέσα στην εκκλησία: Κλείσιμο -Μη βλαστημάς βρε Γεράσιμε. Που ξέρεις μπας και είναι σωστά αυτά που λένε οι κ... οι παπάδες! Αυτοί που νηστεύουν είτε από συνήθεια, είτε από φόβο είναι κατά κανόνα ελαστικοί. Κάνουν πολλές συγκαταβάσεις και προσπαθούν με τη λογική και τις σοφιστείες να καταστήσουν τη νηστεία πιο ανεκτική. -Καλά βρε αδερφέ, να νηστέψουμε, αλλά όχι και να πεθάνουμε από την πείνα. Αυτό δεν το θέλει ούτε ο Θεός! Καταφεύγουν λοιπόν σε διάφορα τεχνάσματα σαν εκείνα που θυμίζουν τον παλιό καλόγερο, ο οποίος έβραζε μαζί με τα φασόλια του και μια οκά ελιές, ούτως ώστε τα φασόλια να βγούνε από τη χύτρα αρτυμένα, χωρίς και να γίνει θρησκευτική παράβαση, αφού δεν υπάρχει περιορισμός στην κατανάλωση ελιών... Υπάρχουν βέβαια και οι νηστεύοντες από ανάγκη. Αυτοί για τους οποίους ισχύει η παροιμία «Νηστεύει ο δούλος του Θεού, δεν έχει τι να φάει» Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 Όσο για τους μη νηστεύοντας, δεν μπόρεσα να εξακριβώσω αν είναι περισσότεροι ή λιγότεροι από τους πρώτους, σίγουρα όμως έχουν και αυτοί την κατάταξη τους. Πρώτοι-πρώτοι έρχονται εκείνοι που δεν νηστεύουν εκ πεποιθήσεως. Αυτοί που έχουν το θάρρος της γνώμης τους. Από κοντά και αυτοί που δεν νηστεύουν από ¨νεωτεριστικές¨ αντιλήψεις: -Ωχ αδερφέ. Αυτά δεν έχουν καμιά αξία! Ο Θεός δεν θα κοιτάξει τη νηστεία, αλλά την καλή καρδιά. Δεν λείπουν και οι σοφιστές: -Δεν νηστεύω γιατί η νηστεία δεν έχει λογική βάση. Απαγορεύεται το λάδι και επιτρέπεται η ελιά, από την οποία βγαίνει το λάδι. Απαγορεύεται το ψάρι και επιτρέπεται ο ταραμάς που είναι συμπύκνωση ψαριού. »Να μου έλεγε ψωμί και νερό μάλιστα, να νήστευα. Η Επιστήμη λέει... και αναφέρουν μερικά άσχετα επιστημονικά δεδομένα. Φυσικά υπάρχουν και οι εξ ανάγκης μη νηστεύοντες. Οι γνωστοί «ασθενείς» και «οδοιπόροι». Τέλος υπάρχουν και οι εκ πονηρίας μη νηστεύοντες. Πώς αντιμετώπιζαν τη νηστεία οι Έλληνες το 1935, ένα σατιρικό κείμενο του 1935 -Γιατί να νηστέψω; με ρωτούσε κάποιος. Πηγαίνω το μεγάλο Σάββατο στην Εκκλησία και περιμένω να ακούσω την ευχή που διαβάζει ο παπάς μετά την Ανάσταση. Σε ένα σημείο λέει: «Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες ευφρανθήτε σήμερον» »Έτσι κι’ έτσι λοιπόν είμαι μέσα, Γιατί να νηστέψω; (βασισμένο σε κείμενο του περιοδικού ΘΕΑΤΗΣ, 1935) Θωμάς Σιταράς, Αθηναιογράφος- Συγγραφέας, FB: Σιταράς Θωμάς

TROIA

Νίκος Τζιανίδης Συντάκτης-Αρθρογράφος Ενότητες στο άρθρο: 📌 Έδινε πέτρες κι' έσκαβε...📌 Η Τροία κάτω από τα πόδια τους...📌 «Να μας αφήσει ήσύχους»!📌 Πού πήγε ο Θησαυρός; «Να πάρει τα τσουκαλάκια του και να φύγει» - Πώς η Ελλάδα αποποιήθηκε, κακήν κακώς, τον αμύθητης αξίας Θησαυρό του Πριάμου 🕛 χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά ┋ επόμενο άρθρο Όταν η Ελληνική Κυβέρνηση απαξίωσε τον αμύθητης αξίας Θησαυρό του Πριάμου: «Ο Σλήμαν να πάρει τα τσουκαλάκια του και να μας αφήσει ήσυχους» ήταν η απάντηση στον γερμανό αρχαιολάτρη! Ο εξελληνισμένος (ως ονοματεπώνυμο) Ερρίκος Σλήμαν, στα γερμανικά Heinrich Schliemann, ήταν- κυρίως- επιτυχημένος επιχειρηματίας και κατόπιν χομπίστας αρχαιολόγος- επιτυχημένος επίσης· το όνομά του… μεταφράστηκε στα ελληνικά και έγινε διάσημο σε ολόκληρο τον Κόσμο από τις επιτυχημένες ανασκαφές του στην Τροία και τις Μυκήνες. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ All About History | 05.12.2019 16:46 Η αλήθεια για τον Τρωικό Πόλεμο - Μύθος ή πραγματικότητα; Πολιτισμός | 09.05.2022 02:00 Ματίας Βέμχοφ - καθηγητής Προϊστορίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου: «Ο Ερρίκος Σλήμαν είναι ένας από τους μεγάλους της αρχαιολογίας. Αξίζει να τον θυμόμαστε» Ο Σλήμαν μεγάλωσε με παραμύθια που του έγιναν εμμονή: εκστασιαζόταν από μικρός ακούγοντας ιστορίες της Ελληνικής Μυθολογίας και γοητευόταν από τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Ο Τρωικός Πόλεμος προκαλούσε στον Σλήμαν ένα είδος παροξυσμού, λένε. Ο Σλήμαν σπούδασε στην Αγία Πετρούπολη αρχαία και νέα ελληνική γλώσσα (βρέθηκε εκεί ως αντιπρόσωπος εμπορικού γραφείου, όπου και ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα με δικό του εμπορικό οίκο που του απέφερε πλουσιοπάροχα οφέλη) και το 1859 επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Ελλάδα· ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου σπούδασε αρχαιολογία για δυο χρόνια. Ο Σλήμαν επέστρεψε στην Ελλάδα όπου νυμφεύθηκε τη Σοφία Εγκαστρωμένου, με την οποία απέκτησε την Ανδρομάχη (1871-1962), μετέπειτα σύζυγο του πολιτικού Λέοντος Μελά, και τον Αγαμέμνονα (1878-1954), μετέπειτα πολιτικό. Ο Σλήμαν και η σύζυγός του.Ο Σλήμαν και η σύζυγός του. Έδινε πέτρες κι' έσκαβε... Ο Σλήμαν άρχισε την ανασκαφή της Τροίας, το 1870, μετά τις ανασκαφές του στην Ιθάκη, όπου αναζητούσε το παλάτι του Οδυσσέα. Μέσα από τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Ερρίκος Σλήμαν πάσχιζε να φέρει στο φως την Αρχαία Τροία που ύμνησε ο Όμηρος· με αντάλλαγμα τις πέτρες που ξέθαβε από την ανασκαφή, οι Τούρκοι ιδιοκτήτες γης, του επέτρεπαν να συνεχίσει την ανασκαφή στις περιουσίες τους. Ο Σλήμαν, αρχικά, είχε εντοπίσει άλλη τοποθεσία, αλλά ο βρετανός- ερασιτέχνης αρχαιολόγος επίσης- Φρανκ Κάλβερτ είχε ήδη εξερευνήσει τον λόφο του Χισαρλίκ και κατείχε μέρος της γης, έπεισε τον Σλήμαν ότι το Χισαρλίκ ήταν η τοποθεσία της μυθικής Τροίας. Έπειτα από πολλές περιπέτειες, τέτοιες μέρες πριν από 153 χρόνια, τέλη Μαΐου του 1873, ο Σλήμαν δικαιώθηκε: ανάμεσα στα ευρήματα από τον τόπο που ανέσκαψαν προσωπικά ο ίδιος και η σύζυγός του, συνεπικουρούμενοι από τον Φρανκ Κάλβερτ, βγήκαν ξανά στο φως του ήλιου μια ορειχάλκινη ασπίδα, μια χύτρα, ένα αργυρό αγγείο, ένα χρυσό και ένα ορειχάλκινο αγγείο, δύο χρυσά κύπελλα, ένα μικρό κύπελλο από ήλεκτρο, δύο χρυσά διαδήματα, 56 χρυσά σκουλαρίκια και 8.750 χρυσά δαχτυλίδια και κουμπιά! Εκείνα τα ευρήματα έμειναν στην Ιστορία ως ο Θησαυρός του Πριάμου. Για να προστατεύσει τον χρυσό από τους εργάτες και τις Αρχές, ο Σλήμαν επινόησε μια δραματική ιστορία: έδωσε άδεια στους εργάτες του και αυτός και η σύζυγός του, Σοφία, έβγαλαν λαθραία τον θησαυρό από τη γη τυλιγμένο στο κόκκινο σάλι της Σοφίας· η Σοφία- δήθεν- βρισκόταν στην Αθήνα και θρηνούσε τον θάνατο του πατέρα της. Επειδή έβγαλε λαθραία τον χρυσό από την Τουρκία, ο Σλήμαν αντιμετώπισε αγωγές από την οθωμανική κυβέρνηση και υποχρεώθηκε να καταβάλει τεράστια αποζημίωση. Ο τόπος των ανασκαφών.Ο τόπος των ανασκαφών. Η Τροία κάτω από τα πόδια τους... Η Τροία του βασιλιά Πριάμου και του Έκτορα ήταν εκεί, κάτω από τα πόδια τους· τουλάχιστον αυτό πίστεψε ο γερμανός αρχαιολόγος! Στην πραγματικότητα, ο Σλήμαν δεν είχε ανακαλύψει την ομηρική Τροία, αλλά μία από τις εννιά πόλεις που είχαν ακμάσει σε διαφορετικές χρονικές περιόδους στον λόφο του Χισαρλίκ. Τα ευρήματά χρονολογούνται 1.000 χρόνια νωρίτερα από την εποχή του Τρωικού Πολέμου. Και αρχίζει η περιπέτεια του μυθικού θησαυρού (περισσότερα από 10.000 αντικείμενα αμύθητης αξίας) που ταξίδεψε σε τρεις ηπείρους μέχρι να βρει τόπο να σταθεί. Τα μισά από τα ευρήματα έπρεπε να αποδοθούν στην τουρκική κυβέρνηση, αλλά, ο Σλήμαν, κατάφερε να τα φυγαδεύσει στην Ελλάδα. Το Οθωμανικό κράτος ανακάλεσε την άδεια του για ανασκαφή στην Τροία και απέλυσε τον Αμίν εφέντη, τον Τούρκο που είχε αναλάβει την επίβλεψη της ανασκαφής και που αργότερα φυλακίστηκε για την αμέλειά του να χαθεί τέτοιος θησαυρός. «Να μας αφήσει ήσύχους»! Ερχόμενος, ο Σλήμαν, σε διάσταση με την τουρκική κυβέρνηση για την απόκρυψη των θησαυρών της Τροίας, απευθύνθηκε στην ελληνική κυβέρνηση για να δεχθεί τα ευρήματα που είχε οικειοποιηθεί, με αντάλλαγμα την άδεια της ανασκαφής των Μυκηνών. Επίσης, ο Γερμανός πρότεινε να αναγείρει με δικά του έξοδα μουσείο όπου θα εκτίθετο η συλλογή των αντικειμένων με την προοπτική ότι μετά τον θάνατό του όλα θα περιέλθουν στο ελληνικό κράτος. Η μοναδική απαίτησή του ήταν το μουσείο να πάρει το όνομά του και να το διαχειρίζεται εκείνος μέχρι να πεθάνει. Η κυβέρνηση του Δημητρίου Βούλγαρη δεν ήθελε να έρθει σε ρήξη με την Οθωμανική Αυτοκρατορία· απάντησε δια του υπουργού Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Ιωάννη Βαλασσόπουλου: «Ο κύριος Σλήμαν να πάρει τα τσουκαλάκια του και να μας αφήσει ήσυχους»... Μέρος του Θησαυρού του Πριάμου.Μέρος του Θησαυρού του Πριάμου.Έτσι, για την Ιστορία, να αναφέρουμε πως το 1876, ο Βαλασσόπουλος καταδικάστηκε ως ένοχος χρηματισμού για την εκλογή τριών μητροπολιτών, στην υπόθεση των σιμωνιακών, οπότε και τελείωσε η πολιτική του σταδιοδρομία! Τίμιος! Ο Σλήμαν δώρισε την αμύθητης αξίας συλλογή του στο Μουσείο του Βερολίνου, αφού πρώτα την είχε εκθέσει στο Λονδίνο. Και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος γκρεμίζει τον Κόσμο. Ο Θησαυρός του Πριάμου «κοιμάται» σε ένα αντιαεροπορικό καταφύγιο κάτω από τον ζωολογικό κήπο της ναζιστικής πρωτεύουσας μέχρι που τον ανακαλύπτουν οι Ρώσοι του Κόκκινου Στρατού το 1945. Τα σφραγισμένα κιβώτια με τον θησαυρό μεταφέρθηκαν στη Μόσχα και χάθηκαν από προσώπου γης. Πού πήγε ο Θησαυρός; Και οι φήμες οργιάζουν. Πολλοί υποστήριζαν ότι οι Γερμανοί είχαν εκποιήσει ή λιώσει τα πολύτιμα αντικείμενα για να τα μετατρέψουν σε πολεμικό υλικό, άλλοι πάλι λένε ότι είχαν καταλήξει στα χέρια αμερικανού μεγιστάνα· οι Σοβιετικοί σιωπούσαν. Το 1993 ο Θησαυρός του Πριάμου έρχεται ξανά στο φως! Σήμερα, μικρά τμήματα του θησαυρού εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Το μεγαλύτερο μέρος του θησαυρού εκτίθεται στο Μουσείο Πούσκιν της Μόσχας. Επίσης, οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι ο λόφος του Χισαρλίκ ήταν πράγματι η τοποθεσία της Τροίας, όπου κρύβεται ιστορία 3.600 χρόνων! Το ταφικό μνημείο του Σλήμαν στο Α Κοιμητήριο της Αθήνας.Το ταφικό μνημείο του Σλήμαν στο Α Κοιμητήριο της Αθήνας.Τον Αύγουστο του 1876 ο Σλήμαν άρχισε ανασκαφή στις Μυκήνες κοντά στην Πύλη των Λεόντων και σύντομα έφθασε στα ταφικά συμπλέγματα και την ανασκαφή του Ταφικού Περιβόλου Α’. Ο Σλήμαν πέθανε στη Νάπολη το 1890 και η σορός του μεταφέρθηκε στην Αθήνα· ενταφιάστηκε στο Α’ Κοιμητήριο της Αθήνας, σε μαυσωλείο που ομοιάζει με αρχαίο ελληνικό ναό, σχεδιασμένο από τον Ερνέστο Τσίλλερ. Στην Ελλάδα του 19ου αιώνα τα «τσουκαλάκια» του Σλήμαν δεν είχαν την παραμικρή αξία! Θα είχαν σήμερα; Μμμμ…

TOURKIA

Όλα ξεκίνησαν με το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν του 1856, όπου δόθηκε ισότητα στους χριστιανούς άνδρες της αυτοκρατορίας. Το φιρμάνι Χάτ-ι Χουμαγιούν υπογράφηκε από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ μετά τον Ρωσοτουρκικό Κριμαϊκό πόλεμο του 1853-1856. Ο Σουλτάνος​​Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ ήταν μεταρρυθμιστής που σπούδασε στην Ευρώπη με την ευρωπαϊκή αριστοκρατία. Από τις αρχές του 1700, η ​​Ρωσία συνέχιζε να επιτίθεται στους Οθωμανούς με το πρόσχημα ότι ήθελαν να απελευθερώσουν τις χριστιανικές μειονότητες εκεί. Ο πραγματικός λόγος της Ρωσίας ήταν να ελέγξει τα Στενά. Οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες συνέχισαν να βοηθούν τους Οθωμανούς μέχρι το 1856, όταν είπαν «αρκετά! Δώστε δικαιώματα στις μειονότητες, ώστε οι Ρώσοι να μην μπορούν να χρησιμοποιούν πλέον αυτή τη δικαιολογία». Έτσι, αμέσως μετά από αυτόν τον πόλεμο, όλοι οι μη μουσουλμάνοι άνδρες έλαβαν ισότητα. Ως ίσοι, αρχίσαμε να κατέχουμε γεωργικές εκτάσεις, εργοστάσια και οι Τούρκοι άρχισαν να εργάζονται για τους Έλληνες και τους Αρμένιους. Αυτό γέννησε τον τουρκικό εθνικισμό ως αρχική αντίδραση. Ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1877-1878 έληξε με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου που υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 1878. Οι ρωσικές δυνάμεις είχαν σταματήσει την προέλασή τους στον Άγιο Στέφανο (σημερινό Γεσίλκοϊ), ένα χωριό στη Θάλασσα του Μαρμαρά επτά μίλια δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου ανάγκασε την Τουρκία να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της Μακεδονίας στη Βουλγαρία και δημιούργησε μια «Μεγάλη Βουλγαρία», μια Βουλγαρία που εκτεινόταν από τα ρουμανικά σύνορα προς τα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του Ολύμπου προς τα νότια, συμπεριλαμβανομένης της πόλης-λιμάνι της Καβάλας προς τα ανατολικά. Στο Λιτόχωρο, στον νομό Πιερίας, οι Έλληνες επαναστάτησαν επειδή δεν ήθελαν να ελέγχονται από τους Βούλγαρους. Ο Άγιος Στέφανος επέτρεψε τώρα στη Ρωσία να έχει έναν σλαβικό δορυφόρο στα Βαλκάνια, όπου η επιρροή της θα μπορούσε να επεκταθεί μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος. Οι ευρωπαϊκές Μεγάλες Δυνάμεις, φοβούμενες αυτή την αυξημένη ρωσική επιρροή στη νοτιοανατολική Ευρώπη και μια πιθανή απειλή για τα εμπορικά συμφορημένα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, διαφώνησαν με τους όρους της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου. Τέσσερις μήνες μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις στο Βερολίνο με τη μεσολάβηση του Γερμανού Καγκελάριου Όττο φον Μπίσμαρκ και του de facto μεσολαβητή Πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Ντισραέλι της Μεγάλης Βρετανίας, η Συνθήκη του Βερολίνου αναθεώρησε τους όρους, δίνοντας την περιοχή της Μακεδονίας πίσω στους Οθωμανούς και επιτρέποντας μια μικρότερη Βουλγαρία. Μια μυστική συμφωνία που αποκαλύφθηκε αργότερα ως η Συνθήκη της Κύπρου επιτεύχθηκε μεταξύ Βρετανών και Οθωμανών, με την οποία ο διοικητικός έλεγχος της Κύπρου παραχωρήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο. Τότε οι Βρετανοί κατέλαβαν για πρώτη φορά την Κύπρο. Ομοίως, σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή τους προς τους Οθωμανούς στο Βερολίνο, οι Γερμανοί εξασφάλισαν τη συνεκμετάλλευση των πόρων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Γι' αυτό ο Γερμανός στρατηγός Όττο Λίμαν φον Σάντερς ήταν επικεφαλής του στρατού του Κεμάλ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και ο αρχιτέκτονας της Γενοκτονίας. Και όλα αυτά σχετίζονται με το Μακεδονικό ζήτημα, καθώς αυτό ήταν το κύριο σημείο τριβής στη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Τελικά, ο αυξημένος τουρκικός εθνικισμός οδήγησε στην οργάνωση των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη το 1908 και στην έναρξη της επανάστασής τους. Υποσχέθηκαν στις μειονότητες ισότητα, αλλά οι Νεότουρκοι είχαν άλλα σχέδια στο μυαλό τους. Ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης Τουρκίας, ο κοινωνιολόγος Μεχμέτ Ζιγιά Γκόκαλπ (Mehmet Ziya Gökalp). Ποιος ήταν ο Gökalp; Ο ιδεολογικός πατέρας του σύγχρονου τουρκικού εθνικισμού, ο Gökalp έθεσε τα θεμέλια για τις μεταρρυθμίσεις του Κεμάλ, αν και οι δύο άνδρες είχαν διαφορετικές απόψεις για τη θρησκεία. Αυτοί και μερικοί άλλοι, ξεκίνησαν την επανάσταση των Νεότουρκων (Yeni Osmanlilar). Καθώς οι προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις εξελίχθηκαν στις αρχές του αιώνα, δεν άρεσαν στον Gökalp, τον Κεμάλ κ.λπ. Σύμφωνα με τον Gökalp, αυτό που χρειαζόταν ήταν η επιστροφή στην προηγούμενη έννοια του «Οθωμανισμού» και το τέλος της ψευδαίσθησης της ισότητας μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών. Η υιοθέτηση του τουρκικού εθνικισμού ήταν η μόνη επιλογή. Η συνύπαρξη, είτε πρόθυμη είτε όχι, δεν έπρεπε πλέον να επιχειρηθεί και η τουρκικότητα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση της πολιτικής. Σε ένα άρθρο του 1911 για το περιοδικό Yeni Hayat (Νέα Ζωή), ο Gökalp έγραψε ότι οι Τούρκοι είναι στην πραγματικότητα οι υπεράνθρωποι που φαντάστηκε ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε. (Taner Akçam, Μια Επαίσχυντη Πράξη: Η Γενοκτονία των Αρμενίων και το Ζήτημα της Τουρκικής Ευθύνης, Νέα Υόρκη: Metropolitan Books, 2006, σελ. 88). Έτσι, ο Gökalp έθεσε τα νέα θεμέλια της σύγχρονης Τουρκίας, θεμελιώνοντας το επιχείρημα του κεμαλικού κινήματος, σύμφωνα με το οποίο δεν υπάρχει εθνική μειονότητα στην Τουρκία (Ziya Gökalp, Οι Αρχές του Τουρκισμού, Άγκυρα, 1920, μτφρ. Robert Devereux, Leiden, 1968). Αυτή ήταν η βάση για τις αρχές των Yeni Osmanlilar, θέτοντας έτσι το σκηνικό για τη Γενοκτονία των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την ίδρυση τους. Καθώς οι κραυγές αξιωματούχων όπως ο George Horton και ο Henry Morgenthau, που προειδοποιούσαν τον πολιτισμένο κόσμο για τις φρικαλεότητες που διαπράττονταν, έπεσαν στο κενό, λίγες δεκαετίες αργότερα, τρελοί όπως ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Χάινριχ Χίμλερ και ο Χέρμαν Γκέρινγκ ένιωσαν την ευκολία να εφαρμόσουν τη δική τους Τελική Λύση, αυτή τη φορά στην εβραϊκή φυλή, με την εντύπωση ότι κι αυτοί θα μείνουν ατιμώρητοι. Μετά την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας (1923), ο Μουσταφά Κεμάλ εφάρμοσε τη φιλοσοφία του Gökalp, αλλά με μια παραλλαγή. Ο καθηγητής Ayhan Aktar υποστηρίζει ότι «ενώ ο Gökalp είχε δώσει έμφαση κυρίως στη θρησκεία, την ηθική, την αισθητική και την κοινωνικοποίηση ως παρονομαστές του έθνους, οι Κεμαλιστές στράφηκαν στην εθνικότητα ως τον υποκείμενο παράγοντα της τουρκικότητας». (Ayhan Aktar, Varlik Vergisi ve 'Türklestirme' Politikalari - Ο φόρος περιουσίας και οι πολιτικές «τουρκοποίησης», Κωνσταντινούπολη 2006, σελ. 60-66, σελ. 103-108) Ο Μουσταφά Κεμάλ και ο πνευματικός μέντοράς του, Ziya Gökalp, διατήρησαν μια συμβιωτική σχέση μέχρι τον θάνατο του Gökalp το 1924. Ενώ ο Gökalp παρείχε τη θεμελιώδη ιδεολογία για τον τουρκικό εθνικισμό, η κεμαλική ελίτ αργότερα υιοθέτησε μια αυστηρά κοσμική πορεία που μερικές φορές αποκλίνει από το όραμα του Gökalp για τη σύνθεση του Ισλάμ και της δυτικοποίησης. Γεώργιος Γιαλτουρίδης Βοστώνη

ΠΟΝΤΟΣ

Και μια μικρή ιστορία για να θυμόμαστε τι τράβηξαν οι γονείς μας. Την έλεγαν Σοφία Ιωαννίδου. Στην Αργυρούπολη του Πόντου ήταν μαία. Δεν είχε σπουδάσει σε πανεπιστήμιο. Την είχαν μάθει οι γριές γυναίκες του χωριού. Να πιάνει τον σφυγμό. Να ξεχωρίζει τον πυρετό από τον φόβο. Να ακούει την ανάσα της εγκύου και να καταλαβαίνει αν το παιδί θα ζήσει. Στον Πόντο είχε ξεγεννήσει πάνω από διακόσια παιδιά. Στην Ελλάδα έφτασε με ένα κάρο και δύο ορφανά ανίψια. Στην Κοκκινιά δεν την περίμενε κανείς. Τους πρόσφυγες τούς είχαν ρίξει σε λασπωμένα χωράφια με τσίγκους και κουβέρτες του στρατού. Τον χειμώνα το νερό έμπαινε μέσα στις παράγκες. Το καλοκαίρι μύριζε υγρασία, ιδρώτας και πετρέλαιο. Τα βράδια άκουγες γυναίκες να γεννούν πίσω από κουρελιασμένες κουρτίνες. Και πολλές φορές άκουγες μετά σιωπή. Η Σοφία άρχισε να πηγαίνει από παράγκα σε παράγκα. Δεν ζητούσε χρήματα. Ζητούσε μόνο σαπούνι. «Να πλένετε τα χέρια σας», έλεγε. Οι γυναίκες γελούσαν. «Με τι νερό, κυρά-Σοφία;» Κουβαλούσε πάντα μαζί της ένα μικρό ξύλινο κουτί. Μέσα είχε ψαλίδι, καθαρές λωρίδες υφάσματος, λίγο οινόπνευμα και μια εικόνα της Παναγίας Σουμελά. Πριν ακουμπήσει τη γυναίκα, φιλούσε την εικόνα. Το 1928 ήρθε μεγάλη επιδημία δυσεντερίας στους προσφυγικούς συνοικισμούς. Παιδιά πέθαιναν μέσα σε λίγες ώρες. Οι άντρες έλειπαν στα λιμάνια και στα εργοστάσια. Οι γυναίκες έμεναν μόνες. Η Σοφία περπατούσε όλη μέρα μέσα στις λάσπες. Άλλοτε ξεγεννούσε. Άλλοτε έκλεινε μάτια νεκρών παιδιών. Άρχισε να βήχει αίμα. Δεν σταμάτησε. Ένα βράδυ του Νοέμβρη χτύπησαν την πόρτα της παράγκας της. «Κυρά-Σοφία, έλα γρήγορα. Η μικρή της Ευδοκίας πεθαίνει.» Πήγε τρέχοντας. Το παιδί έκαιγε από τον πυρετό. Η μάνα έκλαιγε γονατιστή στο χώμα. Η Σοφία έβαλε το χέρι στο μέτωπο του παιδιού. Μετά κοίταξε τη μάνα. «Άκουσέ με καλά», είπε. «Αν φοβηθείς, θα πεθάνει πριν πεθάνει.» Όλη νύχτα άλλαζε βρεγμένα πανιά στο κεφάλι του παιδιού. Του ψιθύριζε ποντιακά νανουρίσματα. Λίγο πριν ξημερώσει, ο πυρετός έπεσε. Η μάνα έπεσε να της φιλήσει τα χέρια. Η Σοφία τα τράβηξε. «Όχι εμένα. Να μάθεις την κόρη σου γράμματα. Αυτό μόνο.» «Γιατί;» Η Σοφία κοίταξε έξω τη βροχή που έπεφτε πάνω στις παράγκες. «Γιατί εμείς χαθήκαμε επειδή άλλοι έγραφαν την Ιστορία κι εμείς μόνο τη ζούσαμε.» Από εκείνη τη μέρα άρχισε να μαζεύει κορίτσια τα απογεύματα. Τους μάθαινε καθαριότητα, γράμματα και πώς να φροντίζουν μωρά. Τους έλεγε: «Μια γυναίκα που ξέρει να διαβάζει δεν σώζει μόνο τον εαυτό της. Σώζει ολόκληρο σπίτι.» Το 1944, στα μπλόκα της Κατοχής, έκρυψε δύο τραυματισμένα παιδιά της Αντίστασης κάτω από σακιά με αλεύρι. Οι Γερμανοί μπήκαν στην παράγκα της. «Είσαι μόνη;» Η Σοφία στάθηκε όρθια. Μικροκαμωμένη. Με μαντήλι μαύρο και μάτια που είχαν δει ξεριζωμό, θάνατο και θάλασσα. «Μόνος γεννιέται ο άνθρωπος», είπε. «Μόνος πεθαίνει.» Οι στρατιώτες έφυγαν. Όταν πέθανε το 1965, στην κηδεία της ήρθαν εκατοντάδες γυναίκες. Άλλες κρατούσαν παιδιά. Άλλες εγγόνια. Πολλές είχαν γεννηθεί από τα χέρια της. Μια ηλικιωμένη γυναίκα άφησε πάνω στον τάφο της ένα μικρό σαπούνι κι ένα μολύβι. Και είπε μόνο: «Αυτά μας έμαθε. Να μένουμε καθαροί και όρθιοι.» Capt.Ευάγγελος Ν.Μ. Ρήγος. Founder & επ. Πρόεδρος IHA.

ΕΛΛΑΔΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Η Ελλάδα δεν είναι μια οποιαδήποτε χώρα όπου οι επισκέπτες έρχονται μόνο για ανάπαυση και αναψυχή. Είναι ο τόπος όπου γεννήθηκαν οι θεμελιώδεις αρχές του παγκόσμιου πολιτισμού. Μαζί με τις όμορφες παραλίες, τα βουνά, τις πόλεις και τα γραφικά χωριά της, η Ελλάδα αποτελεί έναν ζωντανό χώρο μνήμης και πνευματικής δημιουργίας. Στον ελληνικό χώρο διαμορφώθηκαν οι πρώτοι θεσμοί δημοκρατίας, οι βάσεις της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της ιατρικής, της αστρονομίας, της ναυσιπλοΐας, του αθλητισμού και των τεχνών. Εδώ ο άνθρωπος άρχισε να αναζητεί την αλήθεια όχι μόνο μέσω της πίστης αλλά και μέσω της λογικής και της επιστημονικής σκέψης. Η Ελλάδα αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, ένα διαρκές σχολείο, ένα ανοικτό μουσείο και ένα πολύτιμο φυλακτήριο των απαρχών του ανθρώπινου πολιτισμού. Σήμερα, όμως, ο μέσος επισκέπτης έρχεται σε περιορισμένη επαφή με το βάθος της ελληνικής σκέψης, κυρίως μέσω σύντομων ξεναγήσεων. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οργανωμένα πολιτιστικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για νέους από όλη την Ευρώπη, με σεμινάρια, διαλέξεις και βιωματικές δράσεις στους ίδιους τους ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα ενίσχυαν: τη γνωριμία των νέων με τις ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την αλληλοκατανόηση μεταξύ των λαών, την καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών, και την επιστροφή στο ελληνικό ιδεώδες του «μέτρου», της αυτογνωσίας και της αρμονίας. Η επαφή των νέων με το Απολλώνιο πνεύμα της λογικής και το Διονυσιακό πνεύμα της δημιουργικότητας μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων και μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας. Παρόμοια εκπαιδευτικά–τουριστικά προγράμματα θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς συνδέονται άμεσα με την πολιτιστική συνοχή της Ευρώπης, την παιδεία, τον βιώσιμο τουρισμό και τη νεανική κινητικότητα. Το παρόν σημείωμα προτείνεται να τεθεί υπόψη του Apostolos Tzitzikostas, Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, με σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας ευρωπαϊκών προγραμμάτων πολιτιστικού και εκπαιδευτικού τουρισμού με επίκεντρο την Ελλάδα και την κλασική παιδεία. (17/5/26) Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ

Ο ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Ο ήταν Δευκαλίων γιος του και της Πανδώρας ή, κατά άλλες παραδόσεις, της Κλυμένης, θυγατέρας του είναι Έλληνας Πελοποννήσιος, διότι εκεί κατέφυγαν ο Προμηθέας και ο Άτλας μετά την Τιτανομαχία. Η διανομή του βασιλείου, κατά την παράδοση, έγινε στη Σικυώνα . Οι απόγονοι των Τιτάνων συνήθιζαν να επιστρέφουν τόσο εκεί όσο και στην Ηλιδα , επειδή θεωρούσαν τις περιοχές αυτές τόπους καταγωγής τους. Επειδή οι απόγονοι των Τιτάνων είχαν καταστεί ασεβείς και κακούργοι, ο Ζευς αποφάσισε, με τη συγκατάθεση των άλλων θεών, να εξολοθρεύσει το γένος αυτό. Ο Προμηθέας, πληροφορηθείς την απόφαση, συμβούλευσε τον Δευκαλίωνα πώς να σωθεί μαζί με την οικογένειά του από τον επικείμενο κατακλυσμό, επειδή ήταν ευσεβείς και δίκαιοι άνθρωποι. Η γυναίκα του, η Πύρρα , ήταν εξαδέλφη του και κόρη του . Ο Δευκαλίων κατασκεύασε πλοίο και κλείστηκε μέσα σε αυτό μαζί με την Πύρρα. Τότε ο Ζευς έφερε φοβερή βροχή, πλημμυρίζοντας τη χώρα και πνίγοντας ανθρώπους και ζώα, όσους δεν πρόλαβαν να καταφύγουν στα όρη. Κατά την παράδοση, ο κατακλυσμός του Ωγύγου αφάνισε τους ανθρώπους της Χρυσής Εποχής, ενώ ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα εξόντωσε το γένος των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού, επειδή είχαν καταστεί άδικοι και ασεβείς. Ο Δευκαλίων, περιπλανώμενος επί εννέα ημερονύκτια στα νερά, βγήκε κατά μία παράδοση στον Αθωνα , κατά άλλη στη Δωδώνη και κατά επικρατέστερη στον Παρνασσό , όπου θυσίασε στον Φύξιο Δία. Ο Ζευς, βλέποντας ότι ήταν ευσεβείς και δίκαιοι όσοι ήταν στο πλοίο του Δευκαλίωνα, έστειλε τον Ερμή να πει στον Δευκαλίωνα να ζητήσει ό,τι επιθυμούσε. Εκείνος ζήτησε να ξαναδημιουργηθεί το ανθρώπινο γένος. Τότε ο Ζευς τού είπε να ρίχνει πέτρες πίσω από το κεφάλι του και αυτές θα μεταμορφώνονταν σε ανθρώπους. Κατά άλλη εκδοχή, το ζεύγος συμβουλεύτηκε το μαντείο της Δωδώνης , το οποίο έδωσε χρησμό να ρίχνουν «τα οστά της μητέρας τους» πίσω από την πλάτη τους. Η Πύρρα θεώρησε αρχικά τον χρησμό ανόσιο, επειδή πίστεψε ότι εννοούσε τα οστά της μητέρας της. Ο Δευκαλίων όμως κατανόησε ότι «μητέρα όλων» είναι η Γη και ότι τα οστά της είναι οι λίθοι. Έτσι, από τις πέτρες που έριχνε ο Δευκαλίων γεννιούνταν άνδρες και από εκείνες της Πύρρας γυναίκες. Σύμφωνα με την παράδοση, έτσι ξανακοιμήθηκε η Ελλάδα. Από τη λέξη «λάας» ή «λας» (= λίθος) συνδέθηκε ετυμολογικά και η λέξη «λαός». Ο αποκαλεί το νέο ανθρώπινο γένος «λίθινον γόνον». Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι ο Δευκαλίων είχε μαζί του στην κιβωτό και τους γιους του, καθώς και ανά δύο από κάθε είδος ζώου, όπως αργότερα αναφέρεται και στην παράδοση του Νώε. Μετά τον κατακλυσμό, ο Δευκαλίων έκτισε δέκα βωμούς προς τιμήν των θεών στο ιερό των Δελφών . Κατά άλλες παραδόσεις ίδρυσε τη Λυκώρεια στον Παρνασσό, ή πόλη στην της Λοκρίδας, ενώ σύμφωνα με άλλη εκδοχή μετέβη στην Αθήνα , όπου ίδρυσε ναό του Φυξίου Διός και καθιέρωσε τη γιορτή των Υδροφορίων. Από την Πύρρα απέκτησε δύο γιους, τον Ελληνα και τον Αμφικτύονα και , καθώς και δύο θυγατέρες, την Πρωτογένεια και τη Μελανθώ. Ο Έλλην διαδέχθηκε τον Δευκαλίωνα στη βασιλεία και νυμφεύθηκε τη νύμφη Ορσηίδα, από την οποία απέκτησε τρεις γιους: τον Δώρο, τον Ξούθο και τον Αίολο , τους γενάρχες των κυριότερων ελληνικών φύλων. Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα δεν αναφέρεται από το Ομηρο ν ούτε από τον Ησίοδο , αλλά μνημονεύεται από τον Πίνδαρο και μεταγενέστερους συγγραφείς. Σχολιασμός 1.Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα θεωρείται ο δεύτερος μεγάλος κατακλυσμός της ελληνικής παράδοσης μετά τον κατακλυσμό του Ωγύγου. Παρόμοιες παραδόσεις συναντώνται και σε άλλους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η παράδοση του Νώε στους Εβραίους. 2.Πολλοί μεταγενέστεροι λαοί υιοθέτησαν μύθους κατακλυσμών και προσπάθησαν να τους συνδέσουν με τη δική τους παράδοση. Οι μύθοι αυτοί πιθανόν αντανακλούν κοινές μνήμες μεγάλων φυσικών καταστροφών. 3.Ο Δευκαλίων και η Πύρρα θεωρούνται οι επιζώντες του μεγάλου κατακλυσμού της ελληνικής μυθολογίας, αντίστοιχου προς τον κατακλυσμό του Νώε της Παλαιάς Διαθήκης. 4.Οι πανάρχαιοι Έλληνες, ως ναυτικός λαός, διέθεταν ήδη σημαντικές γνώσεις ναυπηγικής και θαλάσσιας ναυσιπλοΐας, γεγονός που αντανακλάται και στον μύθο της πλοίου του Δευκαλίωνα. 5.Η αλληγορία των λίθων πιθανόν να συμβολίζει όχι μόνο την αναγέννηση του ανθρώπινου γένους, αλλά και τη μετάβαση από μια πρωτόγονη κατάσταση σε μια νέα μορφή κοινωνικής και πνευματικής εξέλιξης. 6.Μεγάλα φυσικά γεγονότα συχνά επιφέρουν βαθιές κοινωνικές αλλαγές. Αντίστοιχα, η σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης μετασχηματίζει ήδη ραγδαία τις ανθρώπινες κοινωνίες. 7.Η σημασία της λέξης «Προμηθεύς» συνδέεται με εκείνον που προβλέπει εγκαίρως τα επερχόμενα και προετοιμάζεται πριν βλαβεί. 8.Ορισμένοι ερευνητές και ερμηνευτές τοποθετούν τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα γύρω στο 14.000 π.Χ., χωρίς όμως να υπάρχει οριστική ιστορική ή αρχαιολογική τεκμηρίωση. 9.Η Ελλάδα υπήρξε διαχρονικά χώρος υψηλού πολιτισμού, πνευματικής δημιουργίας και ιστορικής συνέχειας. Το Αιγαίοι και ο ελληνικός χώρος αποτέλεσαν το λίκνο σημαντικών πολιτισμών που επηρέασαν βαθιά την εξέλιξη του δυτικού κόσμου. Η Ανθρωπότητα και ιδιαίτερα ο Δυτικός κόσμος οφείλουν να το προστατεύσουν από επίδοξους άρπαγες και βαρβάρους εισβολείς (15/5/26) Αμφικτύων Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών