ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ

ΑΚΛΟΝΗΤΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων Η κλασική ελληνική σκέψη εξακολουθεί να φωτίζει ακόμη και τις πιο σύνθετες διεθνείς εξελίξεις του 21ου αιώνα. Δεν είναι τυχαίο ότι, σε συζητήσεις γύρω από τον ανταγωνισμό Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, επανέρχεται συχνά το όνομα του Θουκυδίδη. Ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ, αναφερόμενος κάποτε στη θεωρία του Θουκυδίδη, φέρεται να υπενθύμισε στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η ιστορία διδάσκει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η σύγκρουση ανάμεσα σε μια κατεστημένη δύναμη και σε μια ανερχόμενη. Η αναφορά αυτή δεν ήταν απλώς φιλολογική· ήταν βαθιά πολιτική. Ο Θουκυδίδης, περιγράφοντας τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ανέλυσε με μοναδική διαύγεια τον φόβο που προκαλεί σε μια ισχυρή δύναμη η άνοδος μιας νέας. Η αντιπαράθεση Αθήνας και Σπάρτης δεν υπήρξε μόνο στρατιωτική· ήταν σύγκρουση ισχύος, συμφερόντων και πολιτικών αντιλήψεων. Το αποτέλεσμα υπήρξε καταστροφικό και για τους δύο κόσμους. Σήμερα, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι κάτι ανάλογο μπορεί να συμβαίνει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας. Η Αμερική εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη δύναμη του πλανήτη, ενώ η Κίνα αναπτύσσεται με ταχύτητα σε οικονομικό, τεχνολογικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Ο ανταγωνισμός αυτός μπορεί να οδηγήσει είτε σε ισορροπία είτε σε επικίνδυνη σύγκρουση. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαχρονική αξία της ελληνικής σκέψης: δεν προσφέρει μόνο γνώση του παρελθόντος, αλλά και εργαλεία κατανόησης του παρόντος. Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όμως, αν στη συζήτηση αυτή προβαλλόταν όχι μόνο ο Θουκυδίδης αλλά και ο Περικλής. Στον περίφημο «Επιτάφιο», ο Αθηναίος ηγέτης εξυμνεί τη δημοκρατία, την ελευθερία του πολίτη, την αξιοκρατία και τον σεβασμό στους νόμους. Υπενθυμίζει ότι η πραγματική δύναμη μιας πολιτείας δεν βρίσκεται μόνο στα όπλα ή στον πλούτο, αλλά στην ποιότητα των θεσμών και των ανθρώπων της. Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μήνυμα της ελληνικής γραμματείας προς τον σύγχρονο κόσμο: ότι οι λαοί μπορούν να ανταγωνίζονται χωρίς να αυτοκαταστρέφονται και ότι η ειρήνη αποτελεί μορφή σοφίας, όχι αδυναμίας. Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν οι οικονομικοί δείκτες, οι αγορές και οι γεωπολιτικοί υπολογισμοί, η κλασική παιδεία παραμένει πολύτιμη. Διότι χωρίς ιστορική γνώση και πνευματικό βάθος, ακόμη και η μεγαλύτερη ισχύς γίνεται κοντόφθαλμη. Και δυστυχώς ΗΠΑ και Ευρώπη που ήταν πρωτοπόρες στην Κλασική Παιδεία την έβγαλαν από τα σχολεία προς τον σκοπόν του «πολιτικώς ορθού» Έφτασε σε έσχατη παραχάραξη να αλλοιώσει και την Οδύσσεια του Ομήρου με μαύρη Ελένη ενώ η Ελένη ήταν γαλανόλευκη Αντίθετα η Κίνα προβαίνει με εντατικό ρυθμό στην διάδοση της Ελληνικής παιδείας στα σχολεία. Καλές είναι οι μπίζνες· ακόμη καλύτερη, όμως, είναι η Ελληνική Κλασσική Παιδεία. (16/5/26) Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org